Giáo dục cần đổi mới, nhưng đừng để học sinh phải liên tục thích nghi

Phát biểu của ông Nguyễn Tấn Phát, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, tại buổi làm việc của Ban Bí thư Trung ương Đảng với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP.HCM nhận được sự đồng tình của nhiều giáo viên, phụ huynh và học sinh trên cả nước.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM nói rằng các chính sách, cách thi cử thay đổi liên tục khiến cả bộ máy phải thích nghi và "rất mệt mỏi".

Chỉ tính từ cuối tháng 9-2026 đến nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hàng loạt thông tư. Từ quy định về đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT; Quy chế thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia đến quy định tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông; Quy định tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) trong giáo dục phổ thông…

Đó là chưa kể hàng loạt dự thảo thông tư khác mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến để ban hành chính thức trong thời gian tới. 

Đáng chú ý nhất là dự thảo về quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp (trong đó có thay đổi so với trước đây là kỳ thi lớp 10 chỉ còn hai môn văn và toán), dự thảo quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên (trong đó có thay đổi lớn về việc tuyển sinh lớp 10 chuyên, cách thức đào tạo lớp chuyên…).

Thời điểm này, năm học mới đã đi qua hơn nửa học kỳ, nhưng hàng triệu học sinh, phụ huynh và giáo viên trên cả nước vẫn thấp thỏm chờ câu trả lời: kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay sẽ thi hai môn hay ba môn?

Không ít người đặt câu hỏi nếu có thay đổi trong phương thức tuyển sinh lớp 10, tại sao không công bố và áp dụng từ năm học sau mà phải điều chỉnh ngay trong năm học này?

Khi nền giáo dục vẫn còn nặng tâm lý "thi gì học nấy", mọi thay đổi về quy định thi cử đều có thể tạo ra những xáo trộn lớn. Học sinh phải điều chỉnh kế hoạch ôn tập, phụ huynh thấp thỏm, giáo viên và nhà trường phải tính toán lại kế hoạch dạy học, tổ chức ôn luyện. 

Đó không đơn thuần là thay đổi số lượng môn thi, mà còn tác động trực tiếp đến tâm lý và hoạt động của cả hệ thống giáo dục.

Đổi mới là cần thiết nếu hướng đến mục tiêu phát triển giáo dục, phát huy phẩm chất và năng lực học sinh. Nhưng đổi mới không đồng nghĩa với thay đổi đột ngột. Một chính sách dù đúng đắn đến đâu cũng cần có lộ trình đủ dài để nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh chuẩn bị, thích ứng.

Bởi vậy, không phải ngẫu nhiên mà Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM nhấn mạnh rằng các chính sách về giáo dục phổ thông cần được giữ ổn định ít nhất 5 năm. 

Đó không chỉ là mong muốn về sự ổn định, mà còn là yêu cầu về tính nhất quán, khả năng dự báo và trách nhiệm trong hoạch định chính sách giáo dục.

TP.HCM sẽ có trường công lập giáo dục chất lượng cao

Trường công lập giáo dục chất lượng cao phải bảo đảm chất lượng giáo dục, được công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 trở lên cùng nhiều tiêu chí khác…