Gen Z, hay các bạn trẻ sinh trong giai đoạn từ 1997 - 2012, hiện phần đông đã đi làm và đã có gia đình. Đối diện với bối cảnh tiêu dùng hiện nay, thế hệ này đã bắt đầu "thắt lưng buộc bụng".

Hạn chế lên văn phòng, chuyển sang xe buýt, metro

Giá xăng tăng cao đang khiến nhiều người trẻ phải thay đổi thói quen sinh hoạt và di chuyển hằng ngày để tiết kiệm chi phí.

Anh B. Thành (22 tuổi, nhân viên văn phòng) chia sẻ rằng trước đây, với quãng đường hơn 10km mỗi ngày cho việc đi làm và đi học, anh tốn khoảng 100.000 đồng tiền xăng mỗi tuần.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, mỗi lần đổ xăng đã ngốn hơn 70.000 đồng, khiến chi phí tăng lên đáng kể. Vì vậy, anh quyết định đi chung xe với bạn để san sẻ tiền xăng. "Khi giá xăng tăng, bạn tôi cũng chủ động đề nghị chia sẻ chi phí. Ngoài ra, mình cũng hạn chế ăn uống bên ngoài vì giá cả mọi thứ đều leo thang", Thành cho biết.

Tương tự, anh Nguyễn Trung Hậu (26 tuổi, TP.HCM), hiện làm việc tại một doanh nghiệp đồ uống, cũng chịu áp lực lớn do tính chất công việc phải di chuyển thường xuyên đến các điểm bán. 

Trong bối cảnh giá xăng tăng, anh đã đề xuất công ty cho phép nhân viên chỉ đến văn phòng vài ngày mỗi tuần nhằm giảm chi phí đi lại. 

Anh Hậu cũng đang cân nhắc chuyển sang sử dụng xe điện để tiết kiệm lâu dài, đồng thời tìm kiếm thêm các công việc có thể làm từ xa hoặc gần nơi ở. "Tôi đang tìm hiểu để đổi sang xe điện, đồng thời cân nhắc những công việc linh hoạt hơn về địa điểm", anh chia sẻ.

Trong khi đó, Nghĩa Nguyễn (23 tuổi, ngụ phường An Lạc) cho biết nhiều đồng nghiệp trẻ tại công ty anh cũng lựa chọn đi chung xe như một giải pháp tiết kiệm. "Không chỉ là chi phí, việc đổ xăng giờ đây cũng không còn thuận tiện như trước", Nghĩa nói.

Là giáo viên tại một trường cách nhà gần 12km, chị Vũ Thị Thu Hương (25 tuổi, TP.HCM) mỗi ngày di chuyển khoảng 25km cả đi lẫn về. Trước đây, khi giá xăng ở mức khoảng 20.000 đồng/lít, chỉ cần 100.000 đồng là chị có thể đổ đầy bình và sử dụng trong vài ngày. Tuy nhiên hiện tại, với cùng số tiền đó, kim xăng chỉ nhích lên hơn nửa bình.

Chị Hương cho biết trước đây mỗi lần đổ khoảng 50.000 đồng có thể đi được hai ngày, nhưng nay chi phí tăng khiến những khoản chi tưởng chừng nhỏ cũng trở thành gánh nặng trong ngân sách hằng tháng. 

"Nếu giá xăng vượt mốc 30.000 đồng/lít, mình sẽ cân nhắc chuyển sang đi xe buýt để tiết kiệm. Dù bất tiện hơn, nhưng cũng phải tập thích nghi", chị chia sẻ.

Không riêng gì họ, ngày càng nhiều người trẻ đang dần chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng như một cách giảm áp lực chi tiêu. 

Anh Trần Trung (26 tuổi) là một trong số đó. Làm việc tại Khu công nghệ cao, mỗi ngày anh phải di chuyển gần 40km. Trước đây, việc tự lái xe giúp anh chủ động về thời gian, nhưng chi phí xăng xe ngày càng tăng khiến anh phải thay đổi.

Hiện tại anh lựa chọn đi tàu metro, dù phải chấp nhận sự bất tiện nhất định. Do ga metro không nằm trên tuyến đường đi làm, mỗi ngày anh phải chạy xe đến khu vực quận 1 để gửi xe, sau đó mới tiếp tục hành trình bằng tàu điện. Dù quãng đường trở nên vòng vèo hơn, anh vẫn xem đây là phương án hợp lý trong bối cảnh hiện tại.

"Đi metro giúp mình tiết kiệm được một phần chi phí xăng xe. Dù không nhiều nhưng cũng đáng kể, và mình cũng thấy đỡ áp lực hơn khi không phải tự lái xe quãng đường dài mỗi ngày", anh Trung chia sẻ.

Nhà kinh doanh tìm cách "chiều" người tiêu dùng trẻ

Tình hình cũng tương tự ở các nước. Việc nhóm khách hàng trẻ, cụ thể là gen Z, cắt giảm chi tiêu là chủ đề được các chuyên gia kinh tế, ngân hàng và nhiều doanh nghiệp tại Mỹ quan tâm.

Nghiên cứu của Ngân hàng Bank of America cho thấy trong giai đoạn từ năm 2024 - 2025, 64% số gen Z Mỹ tham gia khảo sát cho biết họ tập trung cắt giảm chi tiêu, với 41% giảm đi ăn ngoài và 23% chuyển sang mua sắm tại các cửa hàng tạp hóa giá rẻ hơn.

Trả lời Yahoo Finance vào đầu năm 2026, bà Christine Benz, Giám đốc tài chính cá nhân và hoạch định hưu trí tại công ty tư vấn Morningstar, nhận định người trẻ thường có thu nhập thấp hơn và ít có khả năng sở hữu nhà hơn so với thế hệ đi trước, vì vậy nhóm này dễ bị tổn thương hơn trước áp lực lạm phát và có xu hướng phải cắt giảm tiết kiệm khi chi phí tăng.

Không chỉ là thế hệ đang kiếm ít tiền hơn vì mới bước vào thị trường lao động, nhóm gen Z trong bối cảnh nước Mỹ cũng được cho là phải đối mặt với tình trạng nợ tăng, lạm phát, cùng chi phí y tế và nhà ở leo thang.

Theo nhận định của New York Times, mỗi thế hệ trong giai đoạn đầu sự nghiệp sẽ gặp khó khăn. Đối với người trẻ, nhóm này thường sẽ có ít nghĩa vụ tài chính hơn và sẽ có nhiều tiền dư hơn để chi tiêu cho những thứ không thiết yếu.

Và dù nhóm người trẻ chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng chi tiêu tiêu dùng, họ vẫn là nhóm khách hàng quan trọng mà các nhà bán lẻ muốn "giữ chân". "Điểm hấp dẫn của người tiêu dùng trẻ là họ mang lại giá trị lâu dài và sự trung thành" - ông Marshal Cohen, Trưởng bộ phận phân tích bán lẻ của Circana, cho hay.

Theo Báo cáo thị trường thương mại điện tử Việt Nam 2025" của nền tảng Metric.vn, gen Z đang dần trở thành lực lượng tiêu dùng chủ lực với mức đóng góp có thể đạt 20,3 tỉ USD vào tổng chi tiêu thương mại điện tử vào năm 2028.

Đáng chú ý, yếu tố giá ngày càng trở thành động lực thúc đẩy người trẻ dịch chuyển mạnh sang kênh mua sắm trực tuyến. "Nhiều người tiêu dùng cho biết họ chuộng các sàn thương mại điện tử không chỉ bởi sự đa dạng sản phẩm hay ảnh hưởng từ KOL, mà chủ yếu vì mức giá "mềm" hơn so với kênh bán lẻ truyền thống", báo cáo nêu.

Bữa trưa, trà sữa phù hợp túi tiền

Trong bối cảnh giá xăng tăng cao, nhiều người trẻ tìm cách thích nghi với chi tiêu hằng ngày. Trung Kiên (25 tuổi, ngụ phường Tân Bình) chia sẻ một "mẹo nhỏ" mà anh áp dụng là đổ xăng vào buổi tối khi nhiệt độ thấp, với kỳ vọng thể tích xăng nhận được có thể nhiều hơn.

Dù thừa nhận mức tiết kiệm không đáng kể, anh cho rằng điều này phần nào giúp cảm thấy "yên tâm" hơn trong chi tiêu.

Song song đó, thói quen tiêu dùng của giới trẻ, đặc biệt là gen Z, cũng cho thấy sự cân nhắc rõ rệt hơn. Anh Duy Lâm (25 tuổi, ngụ phường An Hội Đông) cho biết thường uống trà sữa cùng đồng nghiệp nhưng không phải mỗi ngày và mức chi trả của mình thường dưới 50.000 đồng/món. "Tôi sẽ cân nhắc cắt giảm nếu giá vượt ngưỡng này", anh Lâm nói.

Đối với nhu cầu ăn trưa, cửa hàng tiện lợi đang trở thành lựa chọn phổ biến nhờ sự đa dạng và giá cả hợp lý. Các sản phẩm như cơm nắm, cơm hộp, bánh mì ngọt, bánh bao hay mì ly có giá dao động từ 15.000 - 40.000 đồng.

Bạn Nghĩa Nguyễn chia sẻ thường chi dưới 40.000 đồng cho mỗi bữa, với lựa chọn phổ biến là một phần mì khoảng 25.000 đồng, phần còn lại dành cho đồ ăn vặt hoặc nước uống.

Nhìn chung, xu hướng tiêu dùng của người trẻ đang nghiêng về việc tối ưu chi phí, linh hoạt điều chỉnh thói quen mua sắm và sử dụng dịch vụ trong bối cảnh giá cả biến động.

Thay đổi thói quen, tiết kiệm xăng dầu

Tại Hà Nội, một số cửa hàng bán lẻ xăng dầu phải dừng bán do hết hàng. Mức giá bán lẻ trong nước tăng cùng thông tin giá dầu thế giới tiếp tục tăng khiến một số người dân có nhu cầu đi đổ xăng nhiều hơn.