10h sáng tại một quán cà phê ở TP.HCM, thay vì những cuộc trò chuyện rôm rả, nhiều bàn khách được phủ kín bởi laptop và tai nghe. Nhiều bạn trẻ tìm đến đây để làm việc, học tập, họp trực tuyến hoặc đơn giản là tìm một không gian đủ yên tĩnh để tập trung.

Với một bộ phận Gen Z, quán cà phê đang dần trở thành "văn phòng thứ hai" - nơi họ trả tiền cho một ly nước nhưng đổi lại là không gian để tập trung, làm việc và duy trì nhịp sinh hoạt.

Ra quán để vào "guồng" làm việc

Tại một quán cà phê trên đường Võ Thị Sáu (phường Bàn Cờ), sáng ngày thường, không khó bắt gặp những người trẻ ngồi một mình, chọn vị trí sát tường, cắm sạc và làm việc liên tục trên laptop.

Một số nhóm 2-3 người trao đổi nhỏ tiếng rồi nhanh chóng quay lại màn hình.

Chị Trần Phước San Di, 25 tuổi, làm việc tự do trong lĩnh vực truyền thông, cho biết trước đây từng làm việc tại nhà, gần đây chị dần chuyển "địa điểm làm việc" sang quán cà phê.

"Nhà mình ở ngay tại thành phố, có người nhà nên thành ra có nhiều thứ khiến mình mất tập trung…, đang làm lại tiện tay dọn phòng, nằm nghỉ một chút hoặc xem điện thoại. Ra quán thì có cảm giác mình đang đi làm, nên tự nhiên nghiêm túc hơn", San Di nói.

Theo chị San Di, không gian là một trong những lý do khiến chị duy trì thói quen này. Nếu ở nhà, sự riêng tư đôi khi lại khiến ranh giới giữa làm việc và sinh hoạt bị xóa nhòa. Ngược lại, quán cà phê tạo ra một bối cảnh có tính "kỷ luật" hơn khi xung quanh đều có người đang học tập, làm việc hoặc trò chuyện.

"Nhìn mọi người cũng đang làm việc thì mình có cảm giác phải làm việc. Nó giống như lên văn phòng nhưng không quá gò bó", San Di nói.

Với người trẻ làm việc tự do, học tập hoặc có công việc không bắt buộc phải có mặt tại văn phòng, quán cà phê trở thành một dạng "văn phòng mở" với chi phí tương đối thấp. Chỉ với một chiếc laptop và một ly nước khoảng 50.000 đồng, họ có thể thay đổi không gian làm việc mà không phải thuê một chỗ cố định.

Anh Lưu Tuấn Kiệt, 23 tuổi, nhân viên công nghệ thông tin thường làm việc từ xa, mỗi tuần dành ít nhất 15 tiếng đồng hồ tại quán cà phê, cũng cho rằng tiếng động nhẹ tại quán đôi khi giúp anh "dễ tập trung hơn".

"Với thu nhập 30-40 triệu đồng/tháng tùy hiệu suất, tính ra mỗi giờ làm việc của tôi khoảng 180.000 đồng. Bỏ ra ly cà phê và bánh trái khoảng 80.000 đồng cho 5 - 8 giờ làm việc cũng có thể coi là rẻ. Trong khi ở nhà yên quá tôi lại dễ buồn ngủ, năng suất giảm thì tính ra ở nhà vẫn là 'đắt'", anh Kiệt tính toán.

Quán cà phê đâu chỉ để bán cà phê

Theo ghi nhận, nhiều quán cà phê tại TP.HCM cũng chủ động thiết kế không gian phù hợp với nhóm khách này.

Một quán trên đường Võ Thị Sáu trang bị bàn dài, ổ cắm điện, WiFi, ánh sáng đủ, ghế ngồi lâu không quá khó chịu và khoảng cách giữa các bàn được tính toán để khách có thể sử dụng laptop trong thời gian dài.

Không chỉ ban ngày, nhu cầu tìm một chỗ ngồi để học tập, làm việc còn kéo dài đến đêm. Tại các quán cà phê mở cửa 24 giờ ở TP.HCM, sau khi lượng khách trò chuyện, gặp gỡ giảm dần, những chiếc laptop vẫn sáng đèn.

Một số người trẻ chọn quán làm nơi hoàn thành công việc, học bài hoặc xử lý những phần việc cần tập trung vào thời điểm muộn.

Khoảng 22h-23h, tại một quán cà phê trên đường Trần Hưng Đạo (phường Chợ Quán) hoạt động xuyên đêm, không gian trở nên yên tĩnh hơn. Những nhóm khách ban đầu đã thưa dần, thay vào đó là các bạn trẻ ngồi một mình với laptop, tai nghe và tài liệu với ly cà phê quen thuộc.

Theo một nghiên cứu gần đây của Đại học Swinburne (Úc) năm 2023 cho thấy gần 50% người lao động làm việc từ xa dành một phần thời gian mỗi tuần tại quán cà phê hoặc một "không gian thứ ba" khác. Trong nhóm Gen Z, 10% cho biết quán cà phê hoặc không gian thứ ba là nơi làm việc ưa thích nhất.

Những người sử dụng quán cà phê để làm việc ghé quán trung bình 2-3 lần mỗi tuần, với thời gian mỗi lần từ 15 phút đến 4 giờ. Đáng chú ý, 86% cho rằng làm việc tại quán cà phê có tác động tích cực đến sức khỏe tinh thần và 98% có ý định tiếp tục sử dụng quán cà phê làm nơi làm việc trong tương lai.

Những con số này phần nào lý giải việc quán cà phê ngày càng được sử dụng như một "không gian thứ ba", nằm giữa nhà và văn phòng, trong đó khách hàng không chỉ tìm một nơi có bàn ghế, WiFi hay máy lạnh mà còn tìm kiếm môi trường giúp họ duy trì sự tập trung và cảm giác kết nối với những người xung quanh.

Làm mới ly cà phê Việt: Khi Robusta không còn đắng khét

Thay vì chấp nhận vị đắng gắt hay mùi khét của hạt cà phê kém chất lượng, một làn sóng làm mới Robusta bằng tri thức và kỹ thuật chuẩn quốc tế đang lặng lẽ hình thành ngay giữa lòng đô thị.