
Tân sinh viên Nguyễn Xuân Trường (xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) làm tình nguyện viên hỗ trợ thủ tục hành chính cho người dân xã Đinh Văn Lâm Hà - Ảnh: M.V.
Ngành kỹ thuật điện tử - viễn thông (Trường đại học Sài Gòn) là cánh cửa lớn cho cuộc đời Xuân Trường.
Tuổi thơ trong bóng tối bạo lực gia đình
Buổi chiều ở thôn Yên Bình, căn nhà trọ nhỏ nơi hai mẹ con Nguyễn Xuân Trường tá túc lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm ướt.
Chiếc xe máy cũ dựng ngoài hiên, tróc sơn loang lổ, đã bao lần bị cầm cố rồi chuộc lại. Đó không chỉ là phương tiện đi lại, mà còn là minh chứng cho những tháng ngày cơ cực của mẹ Trường - bà Nguyễn Thanh Tình (45 tuổi).
Trường kể, khi còn nhỏ từng nghĩ gia đình mình đủ đầy. Nhưng rồi, bóng tối nhanh chóng bao trùm. Người cha sa vào cờ bạc, nghiện ngập, bạo lực và sau cùng là vào tù vì tàng trữ chất cấm. Lần đầu, án 7 năm. Lần sau, 4 năm.
"Ngày ông ấy trở về, mẹ con tôi mừng lắm. Nhưng niềm vui chẳng kéo dài, bạo lực gia đình lại tái diễn", Trường kể. Bà Nguyễn Thanh Tình gầy gò, sức khỏe yếu vì căn bệnh viêm gan B vẫn tần tảo nuôi ba đứa con bằng đủ nghề: phụ hồ, làm vườn, may thuê… Có hôm bà gục xuống bàn ăn vì kiệt sức, nhưng sáng hôm sau lại dậy từ tờ mờ đi làm.

Hành trang nhập học của Nguyễn Xuân Trường là bộ đồ mới do bà ngoại mua tặng - Ảnh: M.V.
"Tôi đã bán căn nhà đi để 2 đứa con gái đầu có tiền học đại học tại TP.HCM và Nha Trang. Giờ tôi không còn gì để bán cho Xuân Trường có chút tiền lận lưng nhập học. Thôi thì tôi cố gắng từng ngày để con có cái ăn", bà Tình chia sẻ.
Từ nhỏ đến giờ, nỗi nghèo hiển hiện trong từng bữa cơm. Mỗi lần Trường thấy mẹ mang về bịch đậu hũ, vài quả cà chua, cả nhà hiểu ngay rằng mẹ hết tiền.
Khi bố Trường phải vào tù thêm lần nữa cũng là lúc mẹ cậu quyết định ly hôn. Gia đình được giải thoát khỏi hành động bất thường của bố nhưng khoảng trống để lại vẫn nặng nề. Trường trở nên khép kín, cá biệt, dễ va chạm.
Bước vào tuổi thiếu niên, Trường thường bị bạn bè cô lập. Trường thấp bé, học chưa tốt, kém hòa đồng - những ánh nhìn thất vọng từ thầy cô càng làm nỗi buồn lớn dần. Trường bắt đầu những ngày lêu lổng như một học sinh cá biệt.
Đứa trẻ lêu lổng bắt đầu nghe lời mẹ
Lớp 9, cậu từng nghĩ đến việc bỏ học. Bà Tình, sau những ngày về nhà với đôi vai trĩu nặng, vẫn ngồi lại bên con: "Dù khổ thế nào, con cũng phải đi học. Không học thì cả đời sẽ như mẹ".
Mặc cho lời mẹ nói, Trường vẫn không chú tâm.
"Chỉ khi không ở trường học mình mới không có cảm giác mặc cảm. Cũng chính những ngày sai lầm đó mà mình không đủ điểm để học một trường cấp ba bình thường, thay vào đó phải học ở trung tâm giáo dục thường xuyên", Trường nhớ lại.

Nguyễn Xuân Trường là thợ phụ cho một tiệm sửa xe gần nơi sinh sống - Ảnh: M.V.
Năm lớp 12, Trường lén đi phụ hồ, khiêng đá hoa cương để có tiền phụ mẹ. Ngày lĩnh 300.000 đồng đầu tiên, niềm vui xen lẫn tự hào. Nhưng mẹ nhanh chóng phát hiện và cấm. Sau này Trường thử làm bưng bê quán cà phê. Nhẹ nhàng hơn, nhưng kết quả học tập sa sút. Cô giáo chủ nhiệm phát hiện, khuyên mẹ cho con nghỉ việc. Cả hai nghe theo. Từ đó Trường trở lại quỹ đạo học tập.
Mọi thứ dần thay đổi. Trường nỗ lực học tập. Nam sinh không còn ngủ gục trên bàn học, mà trở thành học trò tự tin. Trường giành 26,5 điểm khối C trong kỳ thi tốt nghiệp: 7,5 điểm văn, 9 điểm sử, và 10 điểm địa.
Mẹ cười mà nước mắt rơi, mong Trường được tiếp sức
"Tôi không ngờ mình làm được. Lúc cầm tờ kết quả, mẹ cười mà nước mắt cứ rơi. Đó là khoảnh khắc tôi thấy công sức khó nhọc của mẹ được đền đáp phần nào", Trường tâm sự.
Chia sẻ lý do chọn ngành kỹ thuật điện tử - viễn thông của Trường đại học Sài Gòn, Trường nói: "Tôi chọn ngành này vì đam mê được khơi nguồn từ cậu bạn thân ngày nhỏ. Chúng tôi từng mày mò công nghệ, kiếm được vài đồng đầu tiên từ dịch vụ trực tuyến. Số tiền dù nhỏ đã khơi dậy trong mình hứng thú tìm tòi", Trường chia sẻ.
Trong lúc chờ nhập học, Trường làm tình nguyện viên hỗ trợ hành chính công tại địa phương. "Tiền phụ cấp ít nhưng mang lại cho tôi nhiều kinh nghiệm và sự dạn dĩ", Trường nói. Mỗi khi rời UBND xã Đinh Văn Lâm Hà, Xuân Trường chạy sang tiệm sửa xe của một người quen để phụ việc. Trường nói kiếm thêm tiền để nhập học, cũng tranh thủ học thêm "nghề lẻ" để có gì còn tự kiếm sống ở TP.HCM.

Chiếc xe máy cũ của mẹ dựng ngoài hiên, tróc sơn loang lổ, đã bao lần bị cầm cố để có tiền trang trải nhất thời - Ảnh: M.V.
Nhà trọ nơi hai mẹ con Xuân Trường ở không có chiếc ghế nào. Thực ra căn nhà ấy không cần món đồ ấy vì chẳng bao giờ có khách. Đó chỉ là nơi đặt lưng sau một ngày dài bươn chải. Mẹ Xuân Trường hằng ngày vẫn đi làm phụ hồ. Bà bảo việc nặng, không hợp với phụ nữ nhưng tiền công nhiều hơn phụ làm vườn. Bà mong tháng 9 sẽ đủ tiền cho Xuân Trường nhập học.
Bà Tình kể thêm: "Tôi muốn vay tiền để Xuân Trường đi học, nhưng ngân hàng không cho vay vì nhận định tôi không có khả năng trả nợ".
Trong thư gửi báo Tuổi Trẻ, Trường không giấu mong ước của mình: "Trong 5 năm tới, tôi muốn tốt nghiệp đại học với thành tích tốt, có công việc ổn định để xóa nợ và để mẹ nghỉ ngơi. Và hơn hết, được giúp những học sinh khó khăn từng giống mình. Những công việc từng trải qua - sửa xe, bưng bê, phụ hồ - đều để lại cho tôi một bài học: cố gắng không chỉ vì mình, mà còn là nghĩa vụ với gia đình và với xã hội".
Chàng trai cá tính, nhân hậu và cầu tiến
Cô giáo Trương Thị Ngọc (Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) là người giới thiệu Xuân Trường với học bổng Tiếp sức đến trường của báo Tuổi Trẻ.
Cô kể: "Tôi nhớ rõ buổi trưa ồn ào giờ ra chơi, Trường - cậu học trò nhỏ nhắn và ít nói - đánh nhau với một bạn vì bị trêu chọc chuyện mẹ bán gà ngoài chợ. Những cú đấm vụng về, ánh mắt giận dữ lẫn tủi thân, như nỗi đau bị dồn nén bấy lâu bùng nổ.
Sau đó hai em bắt tay giảng hòa và trở thành bạn tốt. Từ hôm đó, tôi để ý Trường nhiều hơn.
Em ít nói nhưng sâu sắc, có chính kiến và một trái tim nhân hậu. Em không oán trách, chỉ lặng lẽ sống tốt hơn từng ngày. Chính cách sống ấy khiến tôi tin Trường sẽ bước tiếp con đường dài bằng nghị lực và nhân cách của mình".
1.000 học bổng Tiếp sức đến trường cho tân sinh viên
Học bổng Tiếp sức đến trường 2025 dự kiến trao 1.000 suất đến tân sinh viên khó khăn trên 34 tỉnh, thành phố với tổng kinh phí khoảng 20 tỉ đồng, chưa bao gồm chi phí tổ chức, quà lưu niệm, dụng cụ học tập…
Mỗi suất 15 triệu đồng dành cho tân sinh viên khó khăn.
Trong đó có 20 suất học bổng đặc biệt, với tổng trị giá 1 tỉ đồng (50 triệu đồng/suất/4 năm).
Tân sinh viên đăng ký học bổng hoặc người giới thiệu tân sinh viên điền các thông tin trực tuyến trên trang: https://bit.ly/tiepsucdentruong2025
Ban tổ chức sẽ phối hợp địa phương xác minh thông tin, chọn hồ sơ đúng theo tiêu chuẩn, điều kiện của chương trình và sẽ phỏng vấn trực tuyến trong một số trường hợp đặc biệt.
Hạn cuối tiếp nhận hồ sơ trực tuyến: ngày 10-9-2025.
Để đóng góp ủng hộ chương trình, doanh nghiệp, nhà hảo tâm vui lòng chuyển vào tài khoản báo Tuổi Trẻ:
113000006100 Ngân hàng Công Thương (VietinBank), chi nhánh 3 TP.HCM.
Nội dung: Ủng hộ "Tiếp sức đến trường" cho tân sinh viên hoặc ghi cụ thể tỉnh/thành, mà bạn đọc muốn hỗ trợ.
Bạn đọc, quý doanh nghiệp ở nước ngoài có thể chuyển khoản về báo Tuổi Trẻ:
Tài khoản USD 007.137.0195.845 Ngân hàng Ngoại thương TP.HCM;
Tài khoản EUR 007.114.0373.054 Ngân hàng Ngoại thương TP.HCM
với Swift code BFTVVNVX007.
Nội dung: Ủng hộ "Tiếp sức đến trường" cho tân sinh viên hoặc ghi cụ thể tỉnh/thành mà bạn đọc muốn hỗ trợ.
Hoặc bạn đọc có thể đến trực tiếp trụ sở báo Tuổi Trẻ (60A Hoàng Văn Thụ, phường Đức Nhuận, TP.HCM), các văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ trên cả nước.
Tiếp sức đến trường 2025: Thêm 1.000 suất học bổng cho tân sinh viên nghèo đến giảng đường - Thực hiện: QUANG NAM - MAI HUYỀN - TRINH TRÀ
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận