Đổi mới tuyển sinh trường chuyên: Cần theo lộ trình

Dự thảo Quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến. Trong đó, nhiều ý kiến cho rằng đổi mới cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và lộ trình phù hợp với học sinh.

Phụ huynh lo học sinh quá tải

Theo dự thảo, học sinh dự tuyển vào trường chuyên sẽ được tuyển theo ba khối gồm khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và ngoại ngữ, với một phương thức tuyển sinh và một điểm chuẩn cho mỗi khối, không phân chỉ tiêu theo từng môn chuyên.

Thí sinh dự tuyển khối khoa học tự nhiên thi toán nâng cao, ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên. Khối khoa học xã hội thi ngữ văn nâng cao, toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học xã hội. Khối ngoại ngữ thi toán, ngữ văn và bài thi ngoại ngữ.

Sau khi trúng tuyển, trong học kỳ I lớp 10, học sinh được trải nghiệm, tham gia các dự án học tập nhập môn và tư vấn định hướng. Cuối học kỳ I, ngoài môn chuyên bắt buộc của khối, mỗi em đăng ký thêm hai môn thuộc khối để học chuyên sâu.

Tuy nhiên, những định hướng thay đổi trên khiến nhiều phụ huynh băn khoăn về khả năng duy trì quá trình bồi dưỡng năng khiếu đã được hình thành từ những năm THCS.

Một phụ huynh có con đang ôn thi chuyên tin đặt câu hỏi nếu dự tuyển vào khối khoa học tự nhiên, học sinh phải tập trung vào toán, lý, hóa, sinh thì việc theo đuổi tin học trước đó sẽ được tính đến như thế nào.

Một ý kiến khác cho rằng học sinh vốn đã chịu áp lực lớn khi ôn thi một môn chuyên, nay phải chuẩn bị thêm nhiều lĩnh vực có thể khiến các em quá tải. Phụ huynh này cũng đặt vấn đề mục tiêu giảm tải sẽ được thực hiện ra sao nếu phạm vi kiến thức cần chuẩn bị ngày càng rộng.

Bên cạnh đó, một số phụ huynh đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo làm rõ căn cứ thay đổi mô hình tuyển sinh hiện nay, đồng thời đánh giá tác động đối với hoạt động giảng dạy và học tập trước khi quyết định.

Năng khiếu từng môn cần được nhìn nhận đúng đặc thù

TS Trần Nam Dũng, Phó hiệu trưởng Trường phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho rằng đề xuất cần được thảo luận kỹ hơn. Theo ông, nên tổ chức hội nghị để các bên trao đổi trực tiếp thay vì chỉ góp ý qua văn bản. Việc triển khai cần có sự chuẩn bị về nhiều mặt, tránh thực hiện vội vàng.

Ông cũng lưu ý việc chuyển đổi giữa học kỳ I và học kỳ II lớp 10 có thể tạo ra sự thay đổi lớn về vai trò tổ chức đào tạo, khiến quá trình chuyển tiếp trở nên nặng nề, cồng kềnh nếu chưa được chuẩn bị tốt.

Một giáo viên có nhiều năm đào tạo lập trình thuật toán cho học sinh ở TP.HCM, cũng đặt vấn đề về đặc thù của môn tin học. Năng khiếu tin học không hoàn toàn đồng nhất với năng khiếu toán. Học sinh giỏi tin cần có khả năng xây dựng thuật toán, phân tích độ phức tạp, kiểm tra chương trình và xử lý dữ liệu. Nếu kỳ thi tuyển sinh không có nội dung đánh giá tư duy thuật toán hoặc lập trình, những học sinh có thế mạnh này có thể chưa được nhận diện đầy đủ.

"Việc bồi dưỡng tin học cần quá trình tích lũy lâu dài. Nhiều học sinh đạt thành tích cao ở các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế đã bắt đầu học từ cấp THCS. 

Nếu đến cuối học kỳ I lớp 10 mới lựa chọn môn chuyên sâu, thời gian bồi dưỡng có thể bị rút ngắn, ảnh hưởng đến tính kế thừa trong đào tạo", giáo viên này nhấn mạnh.

Một phụ huynh từng có con học chuyên hóa - sinh cũng dẫn lại kinh nghiệm mô hình ghép hai môn này trước đây từng phát sinh bất cập và phải tách riêng để phát huy thế mạnh từng môn, đáp ứng nhu cầu lựa chọn của học sinh.

"Mỗi môn học có đặc thù và yêu cầu chuyên môn riêng. Việc học sinh phải tiếp cận nhiều lĩnh vực cùng lúc có thể tạo thêm áp lực, trong khi thời gian đào tạo chuyên sâu ở bậc THPT vốn không dài", phụ huynh này nói.

Một phụ huynh ở Hà Nội đề xuất cần tính toán lại việc phân bổ nguồn lực, tập trung đào tạo học sinh có năng khiếu ở các lĩnh vực toán và khoa học tự nhiên, trong đó có tin học và trí tuệ nhân tạo. "Cần xác định rõ mục tiêu và hiệu quả kỳ vọng của việc chuyển từ chuyên theo môn sang chuyên theo khối", người này đề nghị.

Bộ Giáo dục lý giải đề xuất tuyển sinh trường chuyên theo 3 khối thay vì từng môn

Dự thảo mới đề xuất tuyển sinh trường THPT chuyên theo 3 khối thay vì từng môn, làm dấy lên nhiều quan tâm về cách thức tuyển sinh mới.