Điều tra của Reuters hé lộ mạng lưới 5.000 cơ quan bí mật giúp Iran nhập hơn 2 tỉ USD hàng quân sự

Từ tháng 1-2025 đến tháng 6-2026, Iran đã nhập khẩu ít nhất 2 tỉ USD hàng hóa quân sự thông qua mạng lưới này.

Đáng chú ý, các chuyến hàng vẫn được đưa vào Iran bằng đường bộ, đường biển và đường hàng không, ngay cả khi chiến sự diễn ra. Đây là những số liệu được thu thập trong bài điều tra đặc biệt của Hãng tin Reuters ngày 29-10.

Mạng lưới "bình phong" của Iran

Các cơ quan trong mạng lưới đều có tên bắt đầu bằng "MOD", chữ viết tắt của Bộ Quốc phòng Iran. Hơn 5.000 cơ quan trên đã đăng ký cùng một địa chỉ tại thủ đô Tehran, cũng là địa chỉ của Bộ Quốc phòng và Hậu cần lực lượng vũ trang Iran (MODAFL).

Dù hồ sơ ghi các cơ quan này được thành lập ngày 11-2-1979 (thời điểm cố Lãnh tụ Iran Ayatollah Ruhollah Khomeini lên nắm quyền), phần lớn trên thực tế chỉ được thành lập vào năm 2013.

Các cơ quan MOD thông qua người đại diện và công ty bình phong ở nước ngoài để mua hàng bằng tiền thu được từ hoạt động bán dầu bị cho là trái phép của Iran. 

Đáng chú ý, 97% giao dịch trong số các lô hàng mà Reuters xem xét được thanh toán theo phương thức "không cần chuyển tiền xuyên biên giới", nhằm tránh bị phát hiện và vướng các lệnh trừng phạt.

Ông Miad Maleki, cựu quan chức cấp cao Bộ Tài chính Mỹ từng tham gia xây dựng chương trình trừng phạt Iran, nhìn nhận đây là hệ thống huyết mạch giúp bộ máy quân sự Iran duy trì hoạt động trong chiến tranh và nhiều năm trước đó. 

Nhập thuốc nổ, linh kiện tên lửa và xe tải hạng nặng

Trong mạng lưới này, MOD 346428 là một trong những cơ quan nhập khẩu nhiều hàng hóa nhất. Từ tháng 1-2025 đến tháng 6-2026, đơn vị này đã nhập lượng hàng trị giá 2,3 tỉ USD, bao gồm hóa chất, thuốc nổ, linh kiện vũ khí và xe tải hạng nặng.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm nay, các lô hàng nhập khẩu đã có 1,9 triệu USD kíp nổ, nhiều tấn thuốc nổ, linh kiện động cơ máy bay và nguyên liệu sản xuất nhiên liệu tên lửa. 

Các chuyên gia nhận định những vật liệu này có thể được dùng để chế tạo tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (drone), trong đó có dòng Shahed do Iran phát triển.

Ngoài linh kiện và hóa chất, Iran còn nhập khẩu xe tải hạng nặng phục vụ hoạt động quân sự.

Từ tháng 1-2025 đến tháng 6-2026, cơ quan MOD 346428 nhập khẩu thêm 435 xe tải hạng nặng nhãn hiệu Iveco. Reuters xác định một số phương tiện xuất hiện tại bãi thông quan ở ngoại ô Tehran thông qua ảnh vệ tinh, hình ảnh trên mạng xã hội,...

Cơ quan này còn nhập khẩu hàng nghìn dòng xe Toyota Hilux và Land Cruiser. Các xe này được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và các lực lượng đồng minh cải tạo để lắp súng máy hạng nặng ở phía sau. Riêng tháng 1-2025, đơn vị này nhập thêm 4 xe Toyota Tundra, dòng xe được IRGC sử dụng để vận chuyển drone.

Điều tra cũng phát hiện số điện thoại đăng ký của 91 cơ quan MOD xuất hiện trong hồ sơ Ngân hàng Sepah, nơi quản lý tài khoản của các nhân sự thuộc Lực lượng IRGC.

Dù quân đội Iran đã bị Mỹ áp đặt nhiều lệnh trừng phạt trong hàng chục năm qua, Reuters không tìm thấy bằng chứng cho thấy các cơ quan MOD được nhắc đến trong cuộc điều tra và các lệnh trừng phạt từ chính phủ phương Tây.

Bộ Tài chính Mỹ lên tiếng khẳng định Washington đã cắt đứt các huyết mạch kinh tế của Iran và đang đi trước những nỗ lực né tránh trừng phạt của Tehran.

Mỹ điều loạt máy bay vận tải quân sự đến Trung Đông

Truyền thông Israel cho biết Mỹ đang tăng cường triển khai lực lượng tại Trung Đông, trong khi các phương án tấn công Iran đã được trình lên Tổng thống Mỹ Donald Trump.