Ngày 12-5, Đài CNN của Mỹ đăng tin theo cuộc điều tra của CNN, một tàu chở hàng Nga được cho đang vận chuyển 2 lò phản ứng hạt nhân dành cho tàu ngầm - có thể hướng tới Triều Tiên - đã gặp phải một loạt vụ nổ rồi chìm cách bờ biển Tây Ban Nha khoảng 60 dặm (hơn 96km) trong những tình huống chưa được làm rõ.

Quân đội của một nước phương Tây nào đó can thiệp?

Con tàu tên Ursa Major, chìm vào ngày 23-12-2024 sau khi hứng chịu ba vụ nổ ở mạn phải. Nhiều bí ẩn bao phủ quanh sự việc này kể từ đó đến nay.

Tuy nhiên theo CNN, vụ việc có thể đánh dấu một chiến dịch can thiệp hiếm hoi và đầy rủi ro của quân đội một nước phương Tây nào đó nhằm ngăn Nga chuyển giao công nghệ hạt nhân nâng cấp cho đồng minh quan trọng là Triều Tiên.

Con tàu rời cảng chỉ hai tháng sau khi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un điều binh sĩ nước này đến hỗ trợ chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.

Một loạt hoạt động quân sự gần đây quanh xác tàu này càng làm tăng thêm bí ẩn liên quan tới hàng hóa và điểm đến của tàu.

Theo dữ liệu bay công khai, các máy bay "đánh hơi hạt nhân" của Mỹ đã hai lần bay qua khu vực có xác tàu trong năm qua. Một tuần sau khi tàu chìm, một tàu nghi là tàu do thám Nga cũng đã ghé thăm xác tàu, gây ra thêm bốn vụ nổ.

Chuỗi sự kiện dẫn tới việc tàu Ursa Major chìm xuống đáy Địa Trung Hải hiện vẫn chưa được làm rõ.

Theo nguồn tin am hiểu về cuộc điều tra của Tây Ban Nha, vụ việc có thể liên quan tới việc sử dụng một loại ngư lôi hiếm nhằm phá thủng thân tàu. Sự việc xảy ra trong những tuần cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Joe Biden, thời điểm cuộc chiến ở Ukraine đang ở giai đoạn có lợi cho Nga.

Bốn ngày sau khi con tàu chìm, chủ sở hữu tàu là Công ty Oboronlogistics mô tả vụ việc là "cuộc tấn công khủng bố có chủ đích". Một lỗ thủng kích thước khoảng 50 x 50cm được phát hiện trên thân tàu, với phần kim loại bị hư hại hướng vào bên trong.

Tàu chở 2 "nắp cống"

Tàu Ursa Major - còn được gọi là Sparta 3 và từng tham gia chiến dịch quân sự của Nga tại Syria, nơi tàu được dùng để sơ tán thiết bị của Nga - cập cảng nhiên liệu Ust-Luga ở vịnh Phần Lan vào ngày 2-12-2024, trước khi di chuyển tới bến container ở St. Petersburg.

Theo bản kê khai hàng hóa công khai, tàu hướng tới Vladivostok ở vùng Viễn Đông Nga khi rời cảng ngày 11-12-2024, chở theo 2 "nắp cống" lớn, 129 container rỗng và 2 cần cẩu Liebherr cỡ lớn.

Trước đó vào tháng 10 cùng năm, chủ sở hữu Oboronlogistics cho biết tàu của họ đã được cấp phép vận chuyển vật liệu hạt nhân.

Theo phân tích của CNN, video tua nhanh quá trình chất hàng lên tàu Ursa Major tại Ust-Luga cho thấy các container được đưa vào trong khoang tàu, với một khoảng trống được để lại bên dưới - nơi sau này sẽ đặt các "nắp cống".

Các nhà điều tra Tây Ban Nha đã chỉ ra điểm bất thường: Nga chọn một hành trình vòng quanh thế giới bằng đường biển chỉ để vận chuyển một lô hàng gồm 2 cần cẩu, 100 container rỗng và 2 "nắp cống" cỡ lớn từ cảng này tới cảng kia của Nga, bất chấp nước này có mạng lưới đường sắt rộng khắp.

Chính phủ Tây Ban Nha cung cấp rất ít thông tin, chỉ ra tuyên bố vào ngày 23-2 sau sức ép từ các nghị sĩ đối lập. Madrid xác nhận thuyền trưởng người Nga khai với các điều tra viên rằng tàu Ursa Major lúc đó đang chở "các bộ phận cho hai lò phản ứng hạt nhân tương tự như những lò được sử dụng trong tàu ngầm", đồng thời nói ông không chắc chúng có chứa nhiên liệu hạt nhân hay không.

Nguồn tin am hiểu cuộc điều tra của Tây Ban Nha cho biết thuyền trưởng người Nga, được xác định là Igor Anisimov, tin rằng con tàu sẽ được điều hướng tới cảng Rason của Triều Tiên để giao hai lò phản ứng.

Quân đội Nga, Tây Ban Nha hiện không phản hồi khi được đề nghị bình luận về vụ việc. Lầu Năm Góc cũng từ chối bình luận.

Bộ trưởng Quốc phòng Nga thăm Triều Tiên, củng cố quan hệ song phương

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov đến Triều Tiên ngày 26-4. Hai nước tiếp tục tăng cường hợp tác chiến lược và quân sự.