Chiều 19-8, thảo luận tại tổ về định hướng sửa đổi ba luật liên quan gồm Đất đai, Kinh doanh bất động sản và Nhà ở, một số đại biểu cho rằng cần phải tính đến việc đánh thuế đối với bất động sản "ngủ im" hàng chục năm. 

Đánh thuế với bất động sản 'ngủ im lìm hàng chục năm'

Nội dung này cũng được nêu trong định hướng dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), khi Chính phủ đề xuất Nhà nước quyết định giá đất, dùng chính sách thuế cùng các công cụ tài chính để hạn chế đầu cơ, găm giữ và bỏ hoang đất đai. Với dự án chậm đưa vào sử dụng sẽ phải nộp tiền lũy tiến. 

Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (đại biểu đoàn Quảng Ngãi) nhấn mạnh cần xác lập nhất quán và kiên định quan điểm "nhà ở là nhu cầu, quyền cơ bản của con người".

Nội dung này đã được ghi nhận tại Điều 11 của Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa năm 1966. Trên cơ sở đó, đại biểu Nghĩa đề nghị cần thể chế hóa, đảm bảo quyền có nhà ở an toàn trong khả năng chi trả của người dân là trách nhiệm của Nhà nước và xã hội.

Cùng đó cần có cơ chế đánh thuế với các bất động sản, nhà ở không đưa vào sử dụng, không lưu thông trên thị trường mà "nằm ngủ im lìm" suốt hàng chục năm. Thực tế tại tỉnh Quảng Ngãi, tình trạng này đã xảy ra trong thời gian qua.

Đại biểu Lê Hoàng Anh - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính - cho rằng nếu chi phí nắm giữ đất quá thấp so với lợi ích kỳ vọng từ tăng giá thì đầu cơ, găm giữ và chậm đưa đất vào sử dụng là điều khó tránh khỏi.

Do đó Luật Đất đai không thể tự mình giải quyết toàn bộ vấn đề này, mà cần đồng bộ với pháp luật về thuế và các luật liên quan để tăng chi phí đối với hành vi bỏ hoang, chậm sử dụng, tích trữ diện tích lớn nhưng không khai thác hiệu quả.

"Nguyên tắc là đánh đúng vào đầu cơ và sử dụng lãng phí, nhưng không tạo gánh nặng bất hợp lý đối với nhu cầu sử dụng đất, nhà ở chính đáng, có tiêu chí đủ rõ để phân biệt đối tượng. Cần tăng minh bạch thị trường thông qua công khai quy hoạch, pháp lý dự án, nghĩa vụ tài chính, giá đất, giao dịch và tình trạng sử dụng đất" - đại biểu Hoàng Anh nêu. 

Công bố bộ chỉ số cảnh báo giá nhà trên thu nhập, căn hộ bỏ trống

Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) cũng cho rằng tại dự thảo Luật Đất đai cũng nêu nguyên tắc điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất và nguyên tắc không để đất bỏ hoang, nhưng không có điều nào quy định cơ chế thực hiện.

Do đó đại biểu Sơn đề nghị Chính phủ định kỳ công bố bộ chỉ báo cảnh báo sớm gồm giá nhà trên thu nhập, thời gian nắm giữ trung bình trước khi bán lại, tỉ lệ căn hộ bỏ trống, tỉ trọng dư nợ bất động sản của từng ngân hàng, tỉ lệ thu tiền sử dụng đất trên tổng thu ngân sách địa phương, và diễn biến tồn kho song hành với giá.

Trong khi đó đại biểu Lê Nữ Thùy Dương (đoàn Đồng Nai) chỉ ra một vấn đề trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, đó là quy định bên chuyển nhượng phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai trước khi chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án. Mục đích là bảo đảm nguồn thu của Nhà nước và không chuyển nghĩa vụ tài chính sang bên nhận chuyển nhượng.

Tuy nhiên nữ đại biểu cho rằng khi chủ đầu tư không còn năng lực tài chính thì không thể hoàn thành nghĩa vụ tài chính và không được chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư có năng lực hơn. Thực tế này dẫn đến dự án đình trệ, đất đai không được đưa vào sử dụng, ngân sách nhà nước bị ảnh hưởng.

Do đó bà Dương nêu ra giải pháp là cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án khi chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, với điều kiện nghĩa vụ đó được bảo đảm bằng một trong các phương thức như: bảo lãnh của tổ chức tín dụng, bên nhận chuyển nhượng nộp thay hoặc cam kết kế thừa toàn bộ nghĩa vụ và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. 

Bên cạnh đó cơ quan thẩm định năng lực tài chính, kinh nghiệm và cam kết tiến độ của bên nhận chuyển nhượng sẽ đánh giá khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính, cũng như việc triển khai dự án của bên nhận chuyển nhượng. 

Thủ tướng giải đáp vì sao giá nhà cao và quy định sở hữu chung cư có thời hạn

Nhà nước sẽ điều tiết giá trên cơ sở kết nối liên thông dữ liệu, gắn với việc công khai minh bạch dữ liệu đất đai và các dữ liệu chuyên ngành để tăng vai trò quản lý nhà nước trong điều tiết giá đất, kiểm soát chi phí đầu tư.