Tại xóm Khê An và Khê Thành A, ranh giới giữa khu dân cư và nghĩa địa nhân dân thôn Cổ Lũy rộng khoảng 10ha gần như không còn rõ ràng. 

Những căn nhà nằm lọt giữa các dãy mộ, lối vào nhà chạy xuyên qua nghĩa địa. Có nơi, hàng rào, bếp hoặc sân nhà chỉ cách những phần mộ vài bước chân. Cạnh những ngôi mộ là các giếng nước khoan để người dân lấy nước sinh hoạt.

Nỗi lo từ giếng nước cạnh những ngôi mộ

Theo người dân, nghĩa địa này đã tồn tại song song với quá trình định cư của các thế hệ trước. Trong thời gian dài, dân cư nhiều hơn và việc chôn cất cũng tăng dần. 

Hơn 20 năm sống tại xóm Khê Thành A, gia đình chị T. đã quen với cảnh trước sân, sau nhà và sát vách bếp đều có mộ. Thế nhưng điều khiến chị lo nhất hiện nay là nguồn nước sinh hoạt.

Do khu vực chưa có hệ thống cấp nước tập trung, gia đình chị T. và nhiều hộ dân vẫn phải sử dụng nước giếng khoan.

Chị T. cho biết từ khi các con ra đời, nỗi lo về chất lượng nước càng lớn. Mỗi lần máy bơm hoạt động, chị lại chú ý đến nguồn nước. Ở đây, hộ dân nào cũng cố lắp thêm máy lọc nước để giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe từ các giếng khoan cạnh mộ.

"Nhìn những ngôi mộ nằm ngay cạnh nhà, rồi gia đình lại dùng nước giếng khoan nên chúng tôi không khỏi lo. Chỉ mong sớm có nước sạch để bà con yên tâm sinh sống", chị T. nói.

Tương tự, bà H., người đã sống tại đây khoảng 25 năm, bảo nước giếng bị nhiễm phèn nặng. Gia đình bà phải mua nước đóng chai để phục vụ ăn uống hằng ngày, trong khi các nhu cầu sinh hoạt khác vẫn phải dùng nước giếng.

Chờ nước sạch kéo về, hoặc di dời nghĩa trang

Ông Nguyễn Văn Khôi - Trưởng thôn Cổ Lũy - cho biết toàn thôn hiện có 1.295 hộ, trong đó gần 100 hộ sinh sống trực tiếp quanh khu vực nghĩa địa.

Theo ông, người dân ở đây chưa có nước sạch nên vẫn phải dùng nước giếng khoan, rất lo lắng về môi trường và chất lượng cuộc sống. Mong ước trước mắt và cũng là mong ước lớn nhất của cư dân nơi này là có nước sạch tập trung kéo về. Lâu dài hơn, cần sớm có quyết định dừng chôn cất tại nghĩa địa hiện hữu.

Trong khi đó ông Bạch Khôi Nam - Phó chủ tịch UBND xã Tịnh Khê - cho biết chính quyền địa phương đã nắm tình trạng này và chia sẻ với những lo lắng của người dân.

Về lâu dài, địa phương định hướng di dời toàn bộ các phần mộ đến nghĩa trang tập trung được quy hoạch bài bản. Tuy nhiên việc di dời hàng nghìn ngôi mộ cần nguồn kinh phí rất lớn, vượt khả năng cân đối của ngân sách xã.

Trước mắt, xã vận động người dân dừng mai táng tại khu vực này, chuyển sang những nghĩa trang đã được quy hoạch. Địa phương cũng đưa việc mở rộng nghĩa địa tại khu vực Khê Thượng vào kế hoạch đầu tư công giai đoạn trung hạn, nhằm tạo thêm quỹ đất an táng.

Đáng chú ý, khu nghĩa địa hơn 20.000 ngôi mộ hiện nằm trong phạm vi đề xuất dự án khu đô thị và quảng trường biển. Theo ông Nam, phương án dự án đã tính đến việc di dời toàn bộ mộ đến vị trí mới. Nếu dự án được phê duyệt và triển khai, đây có thể là cơ hội để giải quyết căn cơ tình trạng nghĩa địa xen kẽ khu dân cư.

Trước mắt, chính quyền địa phương khuyến cáo người dân lọc, lắng nước và sử dụng thiết bị lọc nước gia đình. Về lâu dài, xã đề xuất tỉnh Quảng Ngãi thu hút đầu tư các dự án cấp nước sạch cho khu vực ven biển để người dân sử dụng.

Thắng cảnh núi Ngự Bình: Kế hoạch di dời hơn 100.000 ngôi mộ như thế nào?

Từng được kỳ vọng sẽ "giải cứu" thắng cảnh núi Ngự Bình khỏi vòng vây của hàng trăm ngàn ngôi mộ, tạo một không gian văn hóa, nhưng đến nay kế hoạch vẫn chưa triển khai.