Nhiều năm về trước, dư luận và người dân cố đô Huế quan tâm và đặt nhiều kỳ vọng vào kế hoạch di dời hàng trăm ngàn ngôi mộ để trả lại không gian xanh cho núi Ngự Bình. Thế nhưng, sau một thời gian dài chờ đợi, kế hoạch này vẫn chưa được triển khai trên thực địa.

Ngột ngạt vòng vây "làng mộ"

Núi Ngự Bình cùng với dòng sông Hương từ lâu đã trở thành biểu tượng sơn thủy hữu tình, là bức bình phong uy nghi che chắn ngay trước mặt kinh thành Huế.

Thời gian qua, xung quanh khu vực chân núi, hàng trăm ngàn ngôi mộ lớn nhỏ nằm chen chúc, giăng kín mọi lối đi, tạo thành những "làng mộ" bao vây lấy ngọn núi.

Không chỉ phá vỡ cảnh quan của một thắng cảnh từng lọt vào danh sách "Thần kinh nhị thập cảnh" (20 cảnh đẹp của vùng đất cố đô do vua Thiệu Trị ca ngợi), vòng vây lăng mộ này còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường.

Việc người dân thường xuyên lui tới thắp hương, đốt vàng mã, đặc biệt là vào mùa hanh khô là nguyên nhân chính dẫn đến các vụ cháy khiến nhiều cây thông trưởng thành 40 - 50 năm bị chết.

Ông Trần Văn Hòa (ngụ phường An Cựu, TP Huế) cho biết việc các lăng mộ ở đây chen chúc gây mất cảnh quan. Dù là gia đình có phần mộ ở đây nhưng ông vẫn ủng hộ việc di dời đến nghĩa trang.

"Tuy nhiên, mồ mả là chuyện tâm linh hết sức nhạy cảm. Nếu thực hiện, cần phải tiến hành thận trọng, cần có thông tin minh bạch về lộ trình và chính sách đền bù. Đặc biệt, quỹ đất tại khu vực nghĩa trang mới phải được chuẩn bị chu đáo thì bà con mới an tâm dời phần mộ của ông bà tổ tiên" - ông Hòa nói.

Đang rà soát toàn diện

Trước đó, UBND TP Huế cũ (trực thuộc tỉnh) có quy hoạch tổng thể Trung tâm văn hóa tây nam thành phố, cảnh quan thiên nhiên núi Ngự Bình, Núi Bân với quy mô hơn 60ha.

Theo quy hoạch, việc xây dựng không gian văn hóa cảnh quan tại núi Ngự Bình phải giải tỏa hơn 38ha, số mộ phải di dời hơn 100.000 ngôi. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2022 - 2025. Tuy nhiên, đến nay kế hoạch này vẫn chưa được triển khai.

Về việc chậm di dời các lăng mộ để làm không gian văn hóa ở núi Ngự Bình, ông Hoàng Hải Minh - Phó chủ tịch thường trực UBND TP Huế - cho biết hiện nay thành phố đang tiến hành làm lại kế hoạch.

Ông Nguyễn Trần Nhật Tuấn - Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 TP Huế - cho biết chiếu theo tiêu chuẩn đô thị loại I, các phường không có thiết chế nghĩa địa. Hiện nay các phường ở khu vực trung tâm đang rà soát để báo cáo, trong đó có khu vực núi Ngự Bình và núi Bân.

"Sau khi có báo cáo thành phố mới tính đến việc xây dựng nghĩa trang mới hay như thế nào. Mọi công tác hiện tại mới chỉ đang dừng ở mức độ khảo sát, thu thập thông tin sơ bộ", ông Tuấn nói.

Thắng cảnh Núi Ngự: Hàng trăm cây thông cháy đỏ, lăng mộ vây kín

Núi Ngự Bình - nơi được ví như bức bình phong của kinh thành Huế - đang từng ngày bị bào mòn bởi những vụ cháy rừng, để lại các mảng đồi khô héo.