Nguồn cơn của câu chuyện bắt đầu từ phát biểu ngày 15-1 của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, khi ông cho biết Pháp hiện đang cung cấp khoảng hai phần ba lượng thông tin tình báo cho Ukraine.

Ngay sau tuyên bố này, trên các nền tảng như X (Twitter), Facebook, Reddit và Substack xuất hiện nhiều bài đăng suy đoán rằng Ukraine đã giảm mạnh hợp tác tình báo với Mỹ vì không còn tin tưởng Washington.

Một số bài viết còn khẳng định Ukraine từng cung cấp thông tin tình báo giả cho Mỹ, sau đó phát hiện thông tin này bị chuyển sang Nga và bị phía Nga sử dụng trong thực địa, từ đó "lật mặt" Mỹ là đối tác tình báo không đáng tin cậy. Những cáo buộc này nhanh chóng lan rộng, kèm theo nhiều bình luận mang màu sắc chính trị.

Quan chức Pháp làm rộ tin đồn?

Theo chuyên trang kiểm chứng Snopes, không có bằng chứng nào xác nhận việc Ukraine cố tình cung cấp thông tin tình báo sai cho Mỹ. 

Snopes xác định tin đồn bắt nguồn từ một cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 16-1 trên kênh truyền hình Pháp LCI, trong chương trình 24H Pujadas.

Khách mời của chương trình là ông Vincent Crouzet, cựu sĩ quan của Tổng cục An ninh đối ngoại Pháp (DGSE).

Trong cuộc phỏng vấn, ông Crouzet nói rằng một số quan chức tình báo Ukraine nghi ngờ có nguy cơ rò rỉ thông tin từ phía Mỹ sang Nga, dẫn đến việc Kiev hạn chế chia sẻ thông tin tình báo với Washington.

Tuy nhiên, ông không đưa ra bằng chứng cụ thể hay nguồn xác nhận độc lập cho nhận định này.

Đáng chú ý, trong nội dung phát biểu trên truyền hình, ông Crouzet không hề nói rằng Ukraine cố tình cung cấp thông tin giả cho Mỹ để "giăng bẫy" hay theo dõi đường đi của thông tin. 

Việc diễn giải theo hướng này được Snopes cho là xuất phát từ cách hiểu sai nội dung cuộc trao đổi, đặc biệt qua các bản dịch không chính xác trên mạng xã hội.

Chỉ dừng lại ở nghi ngờ?

Sau khi tin đồn lan rộng, ông Crouzet đã đăng một bài viết trên mạng xã hội X vào ngày 18-1 để làm rõ. Trong đó, ông cho biết mình không khẳng định Mỹ đã làm rò rỉ thông tin, mà chỉ nói rằng phía Ukraine nghi ngờ có rủi ro rò rỉ thông tin từ Mỹ sang Nga.

Snopes cho biết đã liên hệ trực tiếp với ông Crouzet để hỏi về cơ sở cho nghi ngờ nói trên, cũng như liệu có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Ukraine từng cung cấp thông tin tình báo giả cho Mỹ hay không. Tuy nhiên đến thời điểm công bố, tổ chức này chưa nhận được phản hồi.

Do không thể xác minh độc lập các chi tiết liên quan đến nghi ngờ rò rỉ tình báo, Snopes quyết định không xếp hạng đúng hay sai đối với tin đồn đang lan truyền. Dù vậy, tổ chức này nhấn mạnh rằng không có bằng chứng nào cho thấy Ukraine đã tiến hành một "chiến dịch giăng bẫy tình báo" như cách nhiều bài đăng trên mạng xã hội mô tả.

Trong bối cảnh cuộc chiến Nga - Ukraine kéo dài từ tháng 2-2022 đến nay, các thông tin liên quan đến hợp tác tình báo giữa Ukraine và các đồng minh phương Tây được đánh giá là đặc biệt nhạy cảm và dễ bị bóp méo. Các chuyên gia khuyến cáo người đọc cần thận trọng với những thông tin lan truyền nhanh trên mạng xã hội nhưng thiếu nguồn xác thực rõ ràng.

Nga không kích lớn Ukraine trong đêm, giữa đàm phán 2 nước

Nga đã mở các cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay không người lái và tên lửa vào hai thành phố lớn nhất của Ukraine rạng sáng 24-1, khiến ít nhất 15 người bị thương.