Chứng khoán Việt Nam đón cơ hội gì sau bầu cử giữa kỳ Mỹ?

Những thay đổi chính sách của Mỹ và biến động toàn cầu, từ giá năng lượng, USD đến dòng vốn ngoại tác động trực tiếp đến tỉ giá, lãi suất và chứng khoán Việt Nam. 

Cục diện mới ở Mỹ có thể hạ nhiệt áp lực vĩ mô

Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ được kỳ vọng tạo thêm cơ chế kiểm soát đối với các quyết sách của Tổng thống Donald Trump, qua đó giảm nguy cơ căng thẳng thương mại leo thang. Tuy nhiên, những thay đổi về chính sách sẽ không diễn ra ngay lập tức và còn phụ thuộc vào các bước đi tiếp theo của Quốc hội Mỹ.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trần Thái Bình, Giám đốc cao cấp Nghiên cứu và Phát triển thị trường Công ty Chứng khoán OCBS, cho rằng ông Trump sẽ khó áp thêm thuế trên diện rộng, trong khi việc gỡ bỏ các mức thuế hiện hành cần thêm thời gian.

Theo ông Bình, từ tháng 1-2027, Quốc hội mới có thể mở các phiên điều trần và đề xuất thu hẹp thẩm quyền của Tổng thống. Dù vậy, ông Trump vẫn có quyền phủ quyết. Vì thế, tác động trước mắt của kết quả bầu cử chủ yếu nằm ở kỳ vọng thị trường về khả năng chính sách thương mại Mỹ trở nên khó thay đổi đột ngột hơn.

Ông Bình cũng lưu ý hai đảng tại Mỹ đều có lý do để bảo vệ việc làm trong nước, trong bối cảnh thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với Việt Nam gần 191 tỉ USD chỉ trong chín tháng đầu năm 2026. Do đó, ngay cả khi nguy cơ áp thêm thuế giảm, hàng xuất khẩu Việt Nam vẫn có thể đối mặt với những rào cản thương mại.

Ở góc độ kinh tế toàn cầu, ông Huỳnh Anh Huy, CFA, Giám đốc phân tích ngành Chứng khoán Kafi, nhận định việc Quốc hội Mỹ trở thành lực lượng đối trọng có thể khiến chi tiêu công và thâm hụt ngân sách khó mở rộng, qua đó giúp đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ hạ nhiệt.

Theo ông Huy, đây là lần đầu tiên sau 20 năm một tổng thống thuộc Đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội. 

Phần lớn chính sách thuế quan thuộc thẩm quyền hành pháp nên Quốc hội mới không thể xóa bỏ ngay các mức thuế hiện hành. Tuy nhiên, Đảng Dân chủ có thể tăng cường giám sát, kiểm soát ngân sách và ngăn chặn các đạo luật mang đậm dấu ấn đảng phái của Nhà Trắng. Khả năng Mỹ tiếp tục leo thang thuế quan vì thế có thể giảm, qua đó hạn chế bất định chính sách.

Trong khi đó, ông Nguyễn Thành Trung, CEO Công ty CP Đầu tư FinSuccess, cho biết từ đầu năm, chính sách của chính quyền ông Trump cùng căng thẳng tại Iran và Trung Đông đã khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động. Căng thẳng địa chính trị đẩy giá dầu tăng, làm gia tăng lo ngại lạm phát, gây áp lực lên chính sách tiền tệ và kỳ vọng lãi suất.

Sau bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, giá dầu giảm gần 15% trong hai phiên giao dịch ngày 3 và 4-11. Nếu xu hướng này tiếp diễn, áp lực lạm phát có thể dịu bớt, qua đó giảm sức ép lên chính sách tiền tệ và kỳ vọng lãi suất toàn cầu. Đây cũng là yếu tố có thể hỗ trợ thị trường tài chính trong thời gian tới.

USD hạ nhiệt, nhóm cổ phiếu nào có cơ hội? 

Với thị trường chứng khoán Việt Nam, một trong những tác động đáng chú ý nhất là khả năng đồng USD suy yếu và áp lực tỉ giá giảm. 

Theo ông Huỳnh Anh Huy, nếu USD suy yếu, áp lực tỉ giá giảm có thể tạo điều kiện để khối ngoại quay lại mua ròng, qua đó hỗ trợ thanh khoản chứng khoán. 

Tuy nhiên, chuyên gia từ OCBS lưu ý dòng vốn ngoại khó đảo chiều ngay lập tức, bởi còn phụ thuộc vào tỉ giá, lãi suất Mỹ và định giá cổ phiếu Việt Nam. Thanh khoản muốn duy trì ở mức cao cũng cần dòng tiền trong nước ổn định và sức mua lan tỏa.

Ở thị trường trong nước, ông Trung nhận định mặt bằng lãi suất vẫn cao nhưng đã xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt. Một số ngân hàng có dấu hiệu giảm lãi suất huy động khoảng 0,5 điểm phần trăm; lãi suất cho vay ở một số lĩnh vực sản xuất, kinh doanh cũng có chuyển biến tích cực. 

Kết quả bầu cử Mỹ cùng đà giảm giá dầu có thể hỗ trợ điều hành lãi suất nếu áp lực lạm phát và tỉ giá dịu lại.

Về nhóm ngành, chuyên gia này đánh giá ngân hàng và chứng khoán có thể hưởng lợi nếu áp lực tỉ giá, lãi suất giảm và dòng vốn ngoại cải thiện. Hàng không, vận tải, logistics và cảng biển cũng có cơ hội khi giá nhiên liệu đi xuống và thương mại phục hồi.

Trong khi ông Bình cho rằng hàng không có triển vọng hưởng lợi rõ nét nhờ tiết giảm chi phí nhiên liệu bay và các khoản thanh toán bằng ngoại tệ. Tuy nhiên, lợi ích này có thể thu hẹp nếu giá dầu giảm do nhu cầu vận tải toàn cầu suy yếu. 

Bán lẻ, tiêu dùng cũng có thể được hỗ trợ khi chi phí nguyên liệu nhập khẩu, vận chuyển giảm và người dân có thêm ngân sách mua sắm. Ở chiều ngược lại, dầu khí, phân bón và hóa chất có thể chịu sức ép nếu giá năng lượng tiếp tục giảm. 

Doanh nghiệp xuất khẩu thép, dệt may, da giày và thủy sản vẫn đối mặt rủi ro thuế quan, phòng vệ thương mại và yêu cầu về xuất xứ hàng hóa. 

"Doanh thu xuất khẩu tăng chưa chắc giúp lợi nhuận cải thiện nếu nhà nhập khẩu Mỹ yêu cầu giảm giá để chia sẻ chi phí thuế. Vì vậy, cần theo dõi cả đơn giá xuất khẩu và biên lợi nhuận doanh nghiệp", ông Trần Thái Bình lưu ý. 

VN-Index hòa nhịp cùng đà khởi sắc của chứng khoán toàn cầu

Sau phiên tăng mạnh tại nhiều thị trường lớn trên thế giới, VN-Index tiếp tục giữ sắc xanh trong ngày 5-11, tăng 7,7 điểm lên 1.740 điểm.