Chuẩn đại học mới: 70% người tốt nghiệp phải có việc làm, 20-40% giảng viên tiến sĩ

Quy định về chuẩn đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức có hiệu lực từ hôm nay 15-11, đặt ra yêu cầu mới về trình độ giảng viên, kết quả sau tốt nghiệp, cùng nhiều tiêu chí về tuyển sinh, đào tạo, tài chính và cơ sở vật chất.

Chuẩn đại học mới siết tỉ lệ giảng viên tiến sĩ, 70% giảng viên cơ hữu trong độ tuổi lao động

Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn cơ sở giáo dục đại học gồm 6 tiêu chuẩn, 19 tiêu chí, áp dụng thống nhất trong hệ thống giáo dục đại học, trừ một số trường hợp được áp dụng một phần hoặc không áp dụng.

Đối với cơ sở đào tạo không đào tạo tiến sĩ, tỉ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ phải đạt tối thiểu 20%. Với cơ sở có đào tạo tiến sĩ, mức yêu cầu là 40%. Các trường đào tạo ngành đặc thù được áp dụng ngưỡng thấp hơn. Cụ thể, trường không đào tạo tiến sĩ phải có ít nhất 5% giảng viên trình độ tiến sĩ; trường có đào tạo tiến sĩ phải đạt tối thiểu 10%.

Từ năm 2030, các ngưỡng này tiếp tục tăng. Cơ sở không đào tạo tiến sĩ phải đạt 30%, cơ sở có đào tạo tiến sĩ đạt 50%. Đối với trường đào tạo ngành đặc thù, tỉ lệ tương ứng là 10% và 15%.

Trường đào tạo ngành đặc thù là trường đại học, học viện có quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành thể dục thể thao hoặc nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường.

Bên cạnh trình độ chuyên môn, các trường phải bảo đảm tỉ lệ giảng viên cơ hữu trong độ tuổi lao động đạt ít nhất 70% tổng số giảng viên. Tỉ lệ người học quy đổi trên giảng viên quy đổi không được vượt quá 40.

Yêu cầu 70% người tốt nghiệp có việc làm phù hợp

Theo tiêu chuẩn tuyển sinh và đào tạo, ít nhất 70% người tốt nghiệp trình độ đại học phải có việc làm phù hợp với trình độ chuyên môn được đào tạo, tự tạo việc làm, học tiếp trình độ cao hơn hoặc đang thực hiện hoạt động thực hành bắt buộc để đáp ứng điều kiện hành nghề theo quy định pháp luật trong vòng 12 tháng sau tốt nghiệp.

Thông tư cũng đặt ra các ngưỡng cụ thể đối với quá trình đào tạo. Tỉ lệ nhập học so với chỉ tiêu tuyển sinh công bố, tính trung bình 3 năm gần nhất, phải đạt ít nhất 50%. Quy mô đào tạo không được sụt giảm quá 30% so với 3 năm trước, trừ trường hợp giảm theo định hướng phát triển đã được phê duyệt hoặc công bố công khai ít nhất 2 năm trước.

Tỉ lệ thôi học trong năm không được vượt quá 10%; riêng người học năm thứ nhất không quá 15%. Tỉ lệ người học tốt nghiệp trong thời gian không vượt quá 1,5 lần thời gian đào tạo chuẩn phải đạt ít nhất 60%, trong khi tỉ lệ tốt nghiệp đúng hạn phải đạt từ 40% trở lên.

Các trường cũng phải theo dõi mức độ hài lòng của người học và người tốt nghiệp. Tỉ lệ hài lòng với giảng viên về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và hỗ trợ học tập phải đạt ít nhất 70% số phản hồi hợp lệ. Tỉ lệ người tốt nghiệp hài lòng tổng thể về chương trình đào tạo, quá trình học tập và trải nghiệm cũng phải đạt ít nhất 70%.

Nhiều tiêu chí mới về cơ sở vật chất, tài chính và nghiên cứu khoa học

Về cơ sở vật chất, diện tích sàn xây dựng phục vụ đào tạo bình quân phải đạt ít nhất 2,8m² trên một người học chính quy quy đổi; ít nhất 70% giảng viên cơ hữu được bảo đảm chỗ làm việc riêng biệt. Từ năm 2030, diện tích đất bình quân trên một người học chính quy quy đổi phải đạt tối thiểu 25m², có tính hệ số theo vị trí khuôn viên. 

Thư viện, trung tâm học liệu phải đáp ứng yêu cầu của chương trình đào tạo; hệ thống quản lý học tập trực tuyến phải đáp ứng 100% chức năng và yêu cầu tối thiểu theo quy định.

Về tài chính, biên độ hoạt động và chỉ số tăng trưởng bền vững tính trung bình trong 3 năm gần nhất đều phải không âm. Đối với cơ sở có đào tạo tiến sĩ, nguồn thu từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải chiếm ít nhất 5% tổng thu, tính trung bình 3 năm và có trọng số theo lĩnh vực.

Các trường tự đánh giá mức độ đáp ứng chuẩn hằng năm trên cơ sở dữ liệu được cập nhật lên Hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành về giáo dục đại học (HEMIS). Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện rà soát, đối sánh, hậu kiểm và có thể yêu cầu cơ sở đào tạo cung cấp minh chứng.

Một cơ sở đào tạo được xác định đáp ứng chuẩn khi tất cả tiêu chuẩn, tiêu chí và chỉ số thuộc phạm vi áp dụng đều đạt yêu cầu. Trường hợp thiếu dữ liệu, cơ sở đào tạo được giải trình, bổ sung trong thời hạn yêu cầu nhưng không quá 30 ngày.

Kỳ đánh giá đầu tiên theo quy định mới được thực hiện trên dữ liệu năm 2026.

6 tiêu chuẩn cơ sở giáo dục đại học có hiệu lực từ ngày 15-11 - Đồ họa: TRẦN HUỲNH

Một số trường đại học có thể hết suất bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư?

Các trường có truyền thống nghiên cứu và đội ngũ giáo sư, phó giáo sư đông đảo có thể gặp khó khăn trong việc bổ nhiệm thế hệ kế cận nếu áp dụng hạn mức theo công thức mới.