Loại hình cho thuê ô tô tự lái đã rất phổ biến, kéo theo không ít tranh chấp phát sinh giữa chủ xe và người thuê - Ảnh: ĐAN THUẦN
Đó là việc nhiều trường hợp chủ xe sau khi nhận thông báo phạt nguội đã đề nghị người thuê xe (người trực tiếp lái xe) thực hiện nghĩa vụ nộp phạt nhưng bị từ chối với lý do "xe đứng tên ai thì người đó có nghĩa vụ". Xử lý tình huống này thế nào?
Chủ xe lưu ý chứng cứ cho thuê xe
Theo luật sư Nguyễn Tố Loan (Đoàn luật sư TP.HCM), theo khoản 8, điều 47 nghị định 168, khi phạt nguội, cơ quan chức năng phải gửi thông báo yêu cầu chủ phương tiện và cá nhân, tổ chức có liên quan (nếu có) đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính để giải quyết vụ việc vi phạm.
Trường hợp chủ xe là cá nhân, nếu không hợp tác với cơ quan chức năng, không chứng minh hoặc không giải trình được mình không phải là người đã điều khiển xe vi phạm thì bị xử phạt đối với vi phạm được phát hiện.
Trường hợp chủ xe là tổ chức, nếu không hợp tác với cơ quan chức năng, không giải trình để xác định được người đã điều khiển xe vi phạm thì bị xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức được phát hiện, trừ trường hợp phương tiện bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép.
"Trong trường hợp người thuê xe thực hiện hành vi vi phạm bị phát hiện nhưng không hợp tác, không đồng ý nộp phạt thì chủ cho thuê xe có thể cung cấp cho cơ quan chức năng hợp đồng cho thuê xe để xác định người điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm.
Trường hợp không có hợp đồng bằng văn bản hoặc các bên thỏa thuận miệng, chủ xe có thể chứng minh bằng biên bản giao nhận xe, hồ sơ đặt cọc/thanh toán, lịch sử thuê xe trên các ứng dụng cho thuê xe tự lái, lịch sử tin nhắn/ghi âm cuộc gọi đến người thuê. Nếu không chứng minh được thì chủ xe sẽ là người bị phạt", luật sư Loan phân tích.
Đồng quan điểm, luật sư Nguyễn Ngô Quang Nhật (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết trường hợp chủ xe có chứng cứ chứng minh về việc cho thuê xe (ví dụ hợp đồng, biên bản giao nhận xe, giấy tờ tùy thân của người thuê xe, hình ảnh từ camera hành trình, định vị...) và giải trình được mình không phải là người đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm thì sẽ không bị xử phạt.
Người thuê xe trốn tránh nghĩa vụ nộp phạt đối diện rủi ro pháp lý
Cũng theo luật sư Nguyễn Ngô Quang Nhật, trong trường hợp quá thời hạn thi hành quyết định xử phạt mà chủ xe, người vi phạm chưa thực hiện, chưa chấp hành quyết định xử phạt thì người có thẩm quyền xử phạt sẽ gửi thông báo cho cơ quan đăng kiểm, cơ quan đăng ký xe, cơ quan cấp giấy phép lái xe và có những biện pháp ngăn chặn các thủ tục tiếp theo như đăng kiểm; đăng ký phương tiện vi phạm; chưa cấp, đổi, cấp lại giấy phép lái xe đối với người vi phạm.
"Trong trường hợp chủ xe cần giải quyết việc đăng kiểm, đăng ký phương tiện vi phạm để tiếp tục hoạt động kinh doanh thì có thể thực hiện việc nộp phạt trước, sau đó khởi kiện dân sự đề nghị tòa án buộc người thuê xe thực hiện hành vi vi phạm phải hoàn trả lại số tiền phạt đã nộp trước đó.
Như vậy, nếu người thuê xe không hợp tác, họ có thể bị ảnh hưởng khi làm thủ tục cấp, đổi, cấp lại giấy phép lái xe... Chủ xe có thể sử dụng quy định này để yêu cầu người thuê xe phải chịu trách nhiệm.
Tuy nhiên, trước hết chủ xe cần làm việc với cơ quan có thẩm quyền để xác định nghĩa vụ đóng phạt của người vi phạm", luật sư Nhật phân tích.
Xe bị trộm hoặc đã bán nhưng chưa sang tên thì sao?
Theo khoản 5 điều 6 thông tư 79/2024/TT-BCA, khi bán xe, chủ xe phải giữ lại chứng nhận đăng ký xe, biển số xe (không giao cho tổ chức, cá nhân nhận chuyển quyền sở hữu xe) và nộp cho cơ quan đăng ký xe khi làm thủ tục thu hồi.
Do đó, khi bị phạt nguội, chủ xe cần cung cấp cho cơ quan chức năng hợp đồng mua bán xe, biên nhận đã nộp hồ sơ thu hồi biển số xe, đăng ký xe.
Trường hợp chưa thực hiện thủ tục thu hồi biển số xe cũ, chưa sang tên xe mà bị phạt nguội thì chủ cũ cần cung cấp cho cơ quan chức năng hợp đồng mua bán xe để cơ quan chức năng xác định người điều khiển xe thực hiện hành vi vi phạm.
Lưu ý, trường hợp quá thời hạn mà chủ xe không làm thủ tục thu hồi hoặc giao chứng nhận đăng ký xe, biển số xe cho chủ mới trước khi làm thủ tục thu hồi thì ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính về việc chưa làm thủ tục thu hồi, chủ xe còn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về các hành vi vi phạm liên quan đến xe đó.
Đối với xe bị trộm cắp, chủ xe cần trình báo cơ quan công an để lập hồ sơ mất trộm và giấy xác nhận mất xe.
Sau đó mang giấy xác nhận mất xe, đăng ký xe đến giải trình với cơ quan chức năng xử lý phạt nguội về việc bị mất trộm và thời điểm mất trộm xe để chứng minh mình không phải người điều khiển phương tiện có hành vi vi phạm.
Từ 1-3- 2026, không ký hợp đồng cho thuê xe tự lái sẽ bị phạt nặng
Luật sư Nguyễn Ngô Quang Nhật khuyến cáo để hạn chế rủi ro trong quá trình cho thuê xe thì chủ xe có thể thực hiện các việc như:
- Lập hợp đồng cho thuê xe (ghi rõ thời hạn cho thuê xe, thỏa thuận người thuê phải chịu trách nhiệm nếu có hành vi vi phạm an toàn giao thông trong thời gian thuê xe), lập biên bản bàn giao xe.
- Lấy thông tin của người thuê xe (ví dụ: giấy phép lái xe, căn cước, số điện thoại, địa chỉ liên lạc...). Trang bị thêm thiết bị giám sát trên xe (camera hành trình, định vị...). Thường xuyên kiểm tra phạt nguội thông qua các website, ứng dụng tra cứu phạt nguội để có phương án xử lý kịp thời.
Luật sư Nguyễn Tố Loan cũng lưu ý đối với hành vi cho thuê xe mà không ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện để tự lái với người thuê thì có có thể bị phạt tiền từ 8 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với cá nhân, từ 16 triệu đồng đồng đến 20 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện theo điều 15 nghị định 336/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1-3-2026.
Do đó các chủ xe cần lập, ký kết và lưu giữ hợp đồng, hồ sơ cho thuê phương tiện để làm chứng cứ xác định người vi phạm và phối hợp với cơ quan chức năng để xác định người đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận