Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường, việc kiểm soát dữ liệu không chỉ dừng ở các báo cáo, mà trở thành yếu tố quan trọng để doanh nghiệp đo lường hiệu quả sản xuất và tiến trình chuyển đổi xanh.

Chia sẻ tại Hội thảo "Chuyển đổi năng lượng xanh - động lực tăng trưởng bền vững" do Tuổi Trẻ tổ chức, ông Nguyễn Ngọc Thành - Giám đốc marketing Công ty CP sản xuất nhựa Duy Tân, đại diện Tập đoàn SCG, cho biết doanh nghiệp đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để theo dõi xuyên suốt 4 chỉ số gồm năng lượng, nước, chất thải và phát thải CO₂ trong toàn bộ quá trình sản xuất.

Theo ông Thành, việc minh bạch hóa các dữ liệu này không chỉ phục vụ báo cáo ESG (môi trường - xã hội - quản trị), mà quan trọng hơn là giúp doanh nghiệp "nhìn thấy" chính hoạt động của mình. Khi các chỉ số được đo đếm rõ ràng, doanh nghiệp có thể tối ưu nguyên liệu, giảm lỗi sản phẩm, tiết kiệm năng lượng và cắt giảm phát thải - những yếu tố trước đây thường bị xem là chi phí.

Riêng trong lĩnh vực năng lượng, Duy Tân tính toán được lượng điện từ hệ thống điện mặt trời áp mái tại 2 nhà máy Duy Tân Long An và Duy Tân Bình Dương lần lượt tạo được lượng điện hằng năm là 13.000 MWh và 3.000 MWh, với lượng giảm phát thải tổng cộng gần 12.000 tấn CO2/năm, tương đương với việc trồng hơn 200.000 cây xanh trong 10 năm.

Những con số này đồng thời là cơ sở để tính toán dấu chân carbon (PCF) cho từng sản phẩm - một yêu cầu ngày càng phổ biến từ các đối tác tại Mỹ và châu Âu.

"Dữ liệu minh bạch giúp doanh nghiệp chứng minh năng lực của mình với khách hàng. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn này, cơ hội trở thành đối tác lâu dài cũng cao hơn", ông Thành nói.

Dữ liệu giúp gắn kết chuỗi cung ứng

Trong lúc chi phí ban đầu khiến nhiều doanh nghiệp Việt Nam còn lo ngại trong việc đầu tư chuyển đổi xanh, ông Thành cho hay việc kiểm soát các số liệu như trên cũng góp phần rất lớn giúp doanh nghiệp ổn định được sản xuất và chất lượng sản phẩm, cùng giảm các sai sót và những bất trắc bất ngờ trong quá trình sản xuất, qua đó tối ưu và tiết kiệm được chi phí.

"Giảm thiểu sai sót nghĩa là chúng ta đã giảm thiểu chi phí để xử lý các sai sót này", ông Thành nêu.

Theo ông Thành, chuyển đổi xanh là một khoản đầu tư cho chuỗi sản xuất dài hạn, với mọi kết quả đều được đo lường bằng dữ liệu cụ thể. Khi doanh nghiệp xác định đúng nhu cầu nội tại và đầu tư phù hợp với năng lực, hiệu quả mang lại không còn là những con số "mơ hồ", mà trở thành lợi thế cạnh tranh rõ ràng trên thị trường.

Từ kinh nghiệm triển khai, SCG cho biết cách tiếp cận dựa trên dữ liệu không chỉ áp dụng trong nội bộ doanh nghiệp mà còn cần được mở rộng ra toàn bộ chuỗi cung ứng.

Theo đó, tập đoàn không chỉ đầu tư cho hệ thống của mình, mà còn đồng hành với các đối tác trong các khâu như logistics, tiêu thụ sản phẩm và tái chế, với mục tiêu là hình thành một chuỗi phát thải bền vững, nơi các bên cùng chia sẻ dữ liệu và tối ưu hoạt động.

Trong đó, câu chuyện tại Duy Tân được xem là một minh chứng cụ thể: doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn để vừa giảm chi phí, giảm phát thải, vừa nâng tiêu chuẩn sản xuất và tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và minh bạch, không chỉ các doanh nghiệp lớn mà cả các nhà cung ứng nhỏ và vừa (SMEs) cũng có thể tham gia vào chuỗi giá trị bền vững này.

Doanh nghiệp Việt 'mở khóa' AI

Nhiều doanh nghiệp Việt đã tiết kiệm bộn tiền, tăng năng suất gấp nhiều lần nhờ số hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào sản xuất, bán hàng...