Kể lại chuyện này trước thềm năm học mới, tôi muốn chia sẻ một chút tâm tư và kinh nghiệm đến phụ huynh có con em nay mai tựu trường vào lớp 1.

Chuẩn bị kỹ rồi, vẫn bị "mắng vốn"

Trước ngày nhập học, tôi đến trường của cháu, xin vào trường, thăm lớp. Tôi cẩn thận quay video trường lớp để mang về cho cháu xem. Tôi cũng đến nhà vệ sinh, quan sát không gian và thiết bị phục vụ cho các cháu sử dụng ra sao và chia sẻ lại với cháu mình sau đó. 

Trẻ vừa chia tay với lớp mẫu giáo vẫn quen với việc học hành, ăn ngủ vệ sinh bao giờ cũng có cô giáo và cô bảo mẫu kề bên. 

Trước đây cháu có thể đi lại chạy nhảy trong lớp, giờ ăn cũng được các cô chăm sóc kỹ, vệ sinh được quan tâm nhiều. Lên lớp 1 sẽ không còn được sinh hoạt theo nếp cũ nữa.

Chuẩn bị kỹ như vậy nhưng chỉ sau một ngày cháu đến lớp tôi đã bị thầy giáo nhắc nhở. Đầu tiên, thầy nhắc nhở cháu quá "loi nhoi", không ngồi yên một chỗ như các bạn khác.

Khi thầy hướng dẫn tập viết các nét cơ bản, cháu không tập trung nghe giảng. Thầy kể khi hỏi nguyên nhân, cháu trả lời: khó quá. Thầy yêu cầu phụ huynh về nhà rèn luyện cho cháu.

Ngành giáo dục yêu cầu học sinh lớp 1 tựu trường sớm hai tuần để giáo viên tập dần cho bé làm quen với môi trường mới, thích nghi với cách học mới. Nhưng mới 1-2 ngày, liệu trẻ có thể ngoan ngay được không?

Ngày hôm sau tôi đến đón cháu. Thầy lại bảo bé không ngoan, chưa trật tự, yêu cầu phụ huynh phối hợp giáo dục bé. Tôi nhìn thấy cả lớp ngồi yên nhưng mặt khá căng thẳng, thầm nghĩ: có mấy ngày sao các cháu lại giỏi đến vậy?

Trong khi đó tất cả phụ huynh có mặt nhìn hai ông cháu tôi. Có phụ huynh nói rằng tôi không cho cháu học trước chương trình nên làm thầy mất công dạy cháu nên thầy không vui.

Có nên học trước chương trình lớp 1?

Tôi nghĩ 1-2 tuần đầu năm học, mong thầy cô không ép trẻ nhanh chóng vào khuôn khổ. Những ngày đầu cũng chưa thể đánh giá cháu nào chưa ngoan. Trẻ cần được bảo ban nhẹ nhàng, vui vẻ, ở thời điểm thích hợp. Không nên chê trách học sinh trước mặt phụ huynh khác, nhất là khi trẻ mới vào học năm đầu tiên bậc tiểu học.

Là người hay đọc báo, tìm hiểu sự đổi mới trong giáo dục, tôi thực hiện đúng hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo là không cho cháu học trước chương trình lớp 1. 

Trường mẫu giáo cũng chỉ cho các cháu làm quen với chữ cái và tập tô một số nét cơ bản thôi.

Nhưng thầy giáo nói: "Các bạn đọc thông viết thạo, còn bé nhà mình chỉ mới đọc được 24 chữ cái". 

Tôi chỉ biết lặng thinh tiếp thu. Lòng tôi băn khoăn học sinh chưa học lớp 1 sao có thể đọc thông viết thạo được. Cháu mới chuyển từ mẫu giáo lên sao có thể nghiêm túc hàng giờ nghe thầy giảng bài ngay được.

Nói về chuyện này, nhiều người quen biết của tôi đã nói: tốt nhất nên cho con chuẩn bị học trước trong hè, thậm chí từ lớp chồi, lớp lá để vào lớp 1 trẻ không thua kém bạn bè và… cũng đỡ cực cho thầy cô lớp 1.

Tôi hiểu những vất vả của thầy cô lớp 1 khi trẻ mới nhập trường với bao nhiêu điều bỡ ngỡ, cần được hỗ trợ tận tình. Có những vấn đề chung đứa trẻ nào cũng gặp phải, ví dụ như chưa thể tập trung học, hay mất đồ dùng, không biết tự thay quần áo… Cùng với đó là những vấn đề riêng biệt với những đứa trẻ, nhất là với trẻ quá hiếu động hoặc có dấu hiệu tự kỷ.

Thế nhưng, theo tôi, việc trẻ học trước sách lớp 1 sẽ gây ra cái khó khác cho thầy cô. Trong lớp có quá nhiều học sinh biết chữ trước, trẻ sẽ ồn ào không chịu ngồi yên học vì đã biết rồi, gây ảnh hưởng đến các bạn đang học vỡ lòng với những bài đầu tiên.

Điều này khiến những trẻ chưa biết chữ có thể bối rối, lo âu, mặc cảm thua kém. Tình trạng càng tệ hơn nếu người lớn chê trách, không kịp thời động viên con trẻ.

Học sinh TP.HCM tựu trường ngày 24-8, các lớp đầu cấp, cuối cấp ngày 17-8

Tất cả cơ sở giáo dục đồng loạt tổ chức khai giảng vào ngày 5-9, kết thúc học kỳ 1 trước ngày 18-1 hằng năm, hoàn thành chương trình và kết thúc năm học trước ngày 31-5 hằng năm.