Cấm nhập điện thoại, máy tính cũ từ năm 2027: Cơ hội thanh lọc thị trường hay nỗi lo khan hàng?

Theo Thông tư 63/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, từ ngày 1-1-2027, hàng loạt sản phẩm công nghệ số, điện tử đã qua sử dụng gồm điện thoại, máy tính, máy ảnh, màn hình, linh kiện điện tử... sẽ bị cấm nhập khẩu vào Việt Nam. Đáng chú ý, các thiết bị đã được tân trang, sửa chữa hoặc thay thế linh kiện tương đương hàng mới cũng nằm trong diện cấm.

Cơ hội thanh lọc rác công nghệ

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Lạc Huy, đại diện hệ thống CellphoneS, cho rằng về mặt pháp lý thì đây không phải là quy định hoàn toàn mới. Việt Nam thực chất đã cấm nhập khẩu đồ công nghệ cũ từ năm 2018, Thông tư 63 là bước chuẩn hóa và thay thế văn bản cũ nhằm đồng bộ với các quy định pháp luật mới.

"Quy định này mang lại tác động tích cực rất lớn: giúp hạn chế tình trạng rác thải điện tử tràn vào Việt Nam, đồng thời tạo ra sân chơi lành mạnh cho sản phẩm chính hãng và các chương trình thu cũ đổi mới chính thức" - ông Huy nhấn mạnh.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Nguyễn Ngọc Đạt - Tổng Giám đốc Di Động Việt - nhìn nhận việc tiếp tục làm rõ danh mục hàng hóa cấm, nhất là với thiết bị tân trang và linh kiện cũ, là cơ sở cần thiết để siết chặt chất lượng và nguồn gốc hàng hóa trên thị trường.

Theo ông Đạt, không nên hiểu rằng đến thời điểm 1-1-2027 thị trường mới bắt đầu bị siết nguồn hàng cũ. "Về lâu dài, điều này mang lại lợi ích kép: người tiêu dùng được bảo vệ, còn các đơn vị đầu tư bài bản vào quy trình thu mua, kiểm định và bảo hành sản phẩm sẽ có chỗ đứng vững chắc hơn. Dù chi phí vận hành cho việc kiểm định chất lượng và hậu mãi có thể tăng, nhưng đó là điều bắt buộc để thị trường phát triển minh bạch và bền vững" - ông Đạt nói. 

Giá máy cho học sinh, sinh viên có bị "đội"?

Mối băn khoăn lớn nhất của thị trường hiện nay dồn vào phân khúc người dùng có ngân sách hạn hẹp như học sinh, sinh viên và người lao động thu nhập thấp - nhóm khách hàng vốn xem điện thoại, laptop cũ là lựa chọn thiết thực phục vụ học tập, mưu sinh.

Ông Nguyễn Lạc Huy phân tích, nguồn máy cũ trên thị trường hiện nay cơ bản dựa trên hai "chân": nguồn nhập khẩu từ nước ngoài (bao gồm cả hàng nhập lậu) và nguồn thu gom nội địa từ người dùng bán lại hoặc nâng cấp máy. Khi chân nhập khẩu bị siết chặt, nguồn cung co hẹp thì khả năng mặt bằng giá máy cũ khó giảm, thậm chí nhích nhẹ theo giá máy mới vốn đã tăng mạnh gần đây do giá RAM và chip thế giới leo thang.

Tuy nhiên, cả các doanh nghiệp lẫn giới chuyên gia đều chung nhận định: khó có khả năng xảy ra đợt tăng giá đồng loạt hay khan hàng diện rộng từ đầu năm 2027.

Ông Nguyễn Ngọc Đạt cho rằng mức giá thực tế sẽ phụ thuộc vào từng dòng máy và khả năng luân chuyển ngay trong thị trường nội địa. "Một chiếc điện thoại hay máy tính sau vài năm sử dụng nếu được kiểm tra, thay thế đúng chuẩn vẫn phục vụ rất tốt cho người dùng tiếp theo. Vấn đề cốt lõi với người có thu nhập thấp không phải là cố tìm chiếc máy có giá mua ban đầu rẻ nhất, mà là mua được sản phẩm ổn định, có bảo hành rõ ràng. Mua rẻ nhưng hỏng hóc liên tục, linh kiện chắp vá thì cuối cùng chi phí bỏ ra còn đắt đỏ hơn" - ông Đạt nói. 

Một chuyên gia theo dõi thị trường công nghệ cũng đồng tình rằng, những dòng máy phổ biến có nguồn cung nội địa dồi dào sẽ duy trì giá ổn định. Chỉ những dòng máy cũ cấu hình cao nhưng số lượng lưu thông trong nước quá ít mới có nguy cơ biến động giá. Về lâu dài, thị trường sẽ tự cân bằng nhờ sự bùng nổ của kênh "thu cũ đổi mới" và sự cạnh tranh quyết liệt từ các dòng máy mới thuộc phân khúc giá rẻ.

Từ 1-1-2027, cấm nhập khẩu điện thoại, máy tính, máy ảnh đã qua sử dụng

Điện thoại, máy tính, máy ảnh, màn hình và nhiều linh kiện điện tử đã qua sử dụng nằm trong danh mục cấm nhập khẩu được Bộ Khoa học và Công nghệ quy định, có hiệu lực từ ngày 1-1-2027.