
Tại Trà Vinh, một tô bún suông hiện giá bán dao động từ 35.000 - 60.000 đồng - Ảnh: KHẮC TÂM
Bún suông là món ăn đặc sản nổi tiếng của Vĩnh Long (gốc gác gắn liền với người dân Trà Vinh cũ), khiến nhiều thực khách tò mò bởi tên gọi độc đáo, cách chế biến lạ mắt cùng hương vị truyền thống qua nhiều thế hệ. Dù nguồn gốc tên gọi và thời gian xuất hiện chính xác vẫn còn là điều bỏ ngỏ với nhiều người, nhưng từ lâu món ăn này đã trở thành một nét văn hóa ẩm thực quen thuộc của địa phương.
Chính sự độc đáo này, năm 2013, bún suông đã vinh dự nằm trong top 10 món ngon đạt giá trị ẩm thực châu Á theo đề cử của Tổ chức Kỷ lục Việt Nam.
Sợi chả tôm tạo nên tên gọi độc đáo của món ăn
Một tô bún suông truyền thống thường có bún gạo, chả tôm, thịt ba chỉ và nước lèo. Trong đó, chả tôm được xem là thành phần quan trọng nhất, quyết định phần lớn hương vị đặc trưng của món ăn.
Sở dĩ món ăn có tên gọi bún suông là bởi hình dáng của những sợi chả tôm. Tép tươi sau khi được làm sạch, xay hoặc giã nhuyễn, quết thành hỗn hợp dẻo rồi nặn thành từng sợi dài, phần giữa hơi phình, hai đầu thuôn lại. Khi chín, chả có màu vàng cam bắt mắt, thoạt nhìn khá giống con đuông dừa - một đặc sản quen thuộc của miền Tây.

Bún suông ăn kèm với rau các loại, ngon khó tả - Ảnh: KHẮC TÂM
Theo người dân địa phương truyền miệng, món ăn ban đầu có tên là bún đuông, về sau được đọc trại thành bún suông. Cách gọi mộc mạc ấy dần trở nên quen thuộc và được lưu truyền cho đến ngày nay.
Bà Hùi Yến (50 tuổi, ngụ phường Long Đức, tỉnh Vĩnh Long), chủ một quán bún suông, cho biết khâu chọn nguyên liệu làm chả tôm rất quan trọng. Tép phải thật tươi, chưa đổi màu thì chả mới giữ được độ dai, ngọt tự nhiên.

Bà Hùi Yến chia sẻ chả suông chuẩn vị được làm từ 100% tép bạc thiên nhiên - Ảnh: THIÊN TRI
"Chả suông chuẩn vị phải được làm 100% từ tép bạc thiên nhiên, tuyệt đối không dùng tôm nuôi để giữ độ giòn ngọt. Cứ 1kg tép tươi nguyên liệu mới quết ra được khoảng 600g chả suông thành phẩm", bà Yến chia sẻ.
Theo bà Yến, tép sau khi mang về được lột vỏ, rút chỉ đen, lau thật khô để tránh làm chả bị bở. Phần thịt tép sau đó được giã hoặc xay nhuyễn cùng tỏi, hành tím, tiêu, nước mắm và một ít bột năng để tạo độ kết dính. Muốn chả có màu cam đẹp mắt, người làm thường cho thêm một chút dầu hạt điều.
Không chỉ có chả tôm, sợi bún cũng góp phần tạo nên sự hài hòa cho món ăn. Bún được làm từ bột gạo pha thêm một ít bột năng, tạo thành những sợi nhỏ, mềm nhưng vẫn có độ dai vừa phải.
Một điểm khác biệt nữa nằm ở phần nước lèo. Nếu nhiều món bún miền Tây thường tạo vị ngọt chủ yếu từ xương và hải sản, nước lèo bún suông lại có sự kết hợp của tương hạt và me. Xương heo được sơ chế, hầm trong nhiều giờ để lấy vị ngọt tự nhiên; tương hạt tạo màu nâu đặc trưng, còn me mang đến vị chua dịu, giúp cân bằng hương vị.
Để nước dùng trong và ngọt thanh, xương heo sau khi rửa sạch được chần qua nước sôi, vớt ra rửa lại rồi mới cho vào nồi hầm. Trong quá trình nấu, người chế biến thường xuyên vớt bọt, nêm nếm gia vị vừa ăn. Khi nước lèo đạt độ ngọt cần thiết, tương hạt và me được phối hợp để tạo nên hương vị riêng.
Món ăn dân dã níu chân thực khách phương xa
Khi tô bún được đem ra, thực khách dễ dàng nhận thấy những sợi chả tôm vàng cam nổi bật trên nền nước lèo nâu sánh. Bên cạnh đó là sợi bún trắng, thịt ba chỉ, giò heo cùng các loại rau ăn kèm. Tất cả tạo nên một món ăn không quá cầu kỳ nhưng có sự hài hòa về màu sắc và hương vị.
Với những người đã quen thuộc món ăn này, điều hấp dẫn không chỉ nằm ở vị ngọt của nước dùng mà còn ở cảm giác dai giòn của chả tôm. Khi thưởng thức, vị chua nhẹ của me hòa cùng vị béo, ngọt của nguyên liệu, tạo nên dư vị đặc trưng. Một tô bún suông hiện có giá từ 35.000 - 60.000 đồng/tô.
Chị Phan Thị Thiên Nhi (21 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long) cho biết bún suông là một trong những món ăn địa phương mà chị yêu thích.

Chị Thiên Nhi cho hay rất thích hương vị món bún suông - Ảnh: THIÊN TRI
"Điều tôi thích nhất là nước lèo có vị chua ngọt vừa phải, không quá gắt. Chả tôm dai, thơm, ăn cùng sợi bún mềm nên không bị ngán. Đây cũng là món tôi thường giới thiệu với bạn bè khi có dịp đến Trà Vinh", chị Nhi chia sẻ.
Còn anh Vũ Tuấn (36 tuổi, ngụ xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long) cho rằng sức hấp dẫn của bún suông đến từ sự kết hợp của nhiều nguyên liệu tưởng chừng đơn giản nhưng lại tạo nên hương vị khó trộn lẫn.
Theo anh Tuấn, phần chả tôm có độ dai vừa phải, nước lèo đậm đà nhưng vẫn thanh, khi ăn cùng bún gạo và rau tạo cảm giác hài hòa. Đây cũng là lý do món ăn có thể phù hợp với nhiều thực khách, kể cả những người lần đầu thưởng thức.
Không chỉ là món ăn phục vụ nhu cầu thường ngày, bún suông còn gắn với ký ức và nếp sinh hoạt của nhiều gia đình ở Trà Vinh (cũ). Qua thời gian, cách chế biến có thể được điều chỉnh đôi chút tùy từng quán, nhưng những thành phần làm nên nét riêng của món ăn vẫn được gìn giữ, đặc biệt là sợi chả tôm và phần nước lèo có vị chua thanh từ me.
Giữa sự phong phú của ẩm thực miền Tây, bún suông không gây ấn tượng bằng những nguyên liệu đắt tiền hay cách trình bày cầu kỳ. Sức hấp dẫn của món ăn nằm ở chính những điều bình dị: con tép bạc đất tươi, bàn tay khéo léo của người chế biến và công thức nấu nước lèo được lưu truyền qua nhiều năm tháng.
Với người dân địa phương, một tô bún suông có thể gợi nhớ hương vị quê nhà. Còn với du khách, đây là dịp khám phá thêm nét riêng trong văn hóa ẩm thực Vĩnh Long - vùng đất mà những món ăn dân dã vẫn đang góp phần kể câu chuyện về con người, nếp sống và bản sắc miền Tây.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận