Bộ trưởng Bộ Tài chính: Doanh nghiệp đã 'sạch' nghĩa vụ tài chính, sẽ làm thủ tục đóng cửa chỉ trong 12 tiếng

Chiều 29-10, giải trình tại phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho hay trong dự luật đã thiết kế 11 chính sách hỗ trợ chung và 4 chính sách hỗ trợ trọng tâm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Khuyến khích hộ kinh doanh để có 2 triệu doanh nghiệp?

Trong đó với chính sách hỗ trợ về thuế, các ý kiến đại biểu băn khoăn việc hỗ trợ 3 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế hay 3 năm kể từ khi được cấp giấy phép đăng ký doanh nghiệp.

Lý giải việc dự thảo thiết kế miễn thuế 3 năm kể từ khi doanh nghiệp được cấp giấy phép hoạt động, Bộ trưởng cho rằng đây là quy định không mới, mà tiếp tục kế thừa Nghị quyết 198 của Quốc hội ban hành năm 2025.

“Bắt đầu khởi nghiệp rất khó khăn nên có thời hạn 3 năm để doanh nghiệp thích ứng, tồn tại, khuyến khích doanh nghiệp phát triển. Hiện chúng ta đang có khoảng 1 triệu doanh nghiệp, phấn đấu 2030 có 2 triệu doanh nghiệp và đến năm 2045 có 3 triệu doanh nghiệp. Vì vậy làm sao khuyến khích các hộ kinh doanh cũng như gia nhập các doanh nghiệp mới?” - ông Tuấn nêu vấn đề.

Theo Bộ trưởng, quy mô doanh nghiệp đóng góp vô cùng quan trọng cho tốc độ và chất lượng tăng trưởng. 

Kinh nghiệm Nhật Bản giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhất là từ năm 1955 đến năm 1972 với mức trên 10%, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) là 58%. Trong đó quy mô doanh nghiệp có vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển.

Cùng với các chính sách hỗ trợ mặt bằng, hỗ trợ mua sắm công, các đại biểu rất quan tâm đến hỗ trợ giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. 

Theo Bộ trưởng, thời gian qua việc cắt giảm thủ tục hành chính đã giảm được thời gian tuân thủ 53% và chi phí tuân thủ là 54%.

Trong thiết kế dự thảo luật này vì thế cũng rất quan tâm giảm thời gian và chi phí. Trong đó khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng cơ sở dữ liệu lớn và AI để giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm chi phí tuân thủ, tiếp cận tốt nhất với môi trường đầu tư.

Giải quyết vướng mắc doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế

Đặc biệt, giải trình thêm về vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm về việc doanh nghiệp gia nhập thị trường đã khó nhưng rút khỏi thị trường còn khó hơn, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay một trong những tiêu chí khó khăn nhất là các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế.

Thực tế thống kê hiện nay còn khoảng 2,8 triệu mã số thuế ở trạng thái 03 (đã ngừng kinh doanh) và 06 (không hoạt động tại địa điểm đăng ký). Vì vậy đây là rủi ro rất lớn.

Bộ trưởng chia sẻ trong 8 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã đóng được gần 600.000 mã số thuế. Vì vậy sắp tới để làm sạch 2,8 triệu mã số thuế (trong đó có khoảng 1,2 triệu mã số thuế của doanh nghiệp, chi nhánh), cần phải có chính sách đặc thù.

Ông ví dụ một doanh nghiệp dừng hoạt động cách đây 10 năm, không có hoạt động gì phát sinh, tuy nhiên đến nay muốn đóng mã số thuế thì phải nộp tiền thuế, tiền phạt cỡ khoảng 62 triệu đồng, chủ yếu phát sinh do thuế môn bài và một số khoản khác. 

“Đây là thực tế đòi hỏi, chúng tôi đã nghiên cứu, sắp tới sẽ báo cáo Chính phủ. Có những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội như xóa tiền thuế môn bài, miễn tiền phạt, chậm nộp. Các thủ tục thuộc Chính phủ thì đã có nghị quyết riêng” - Bộ trưởng nêu.

Đặc biệt, ông Tuấn thông tin thêm là ngay sau Ngày Doanh nhân Việt Nam 13-10, trên cơ sở đề xuất của Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, Bộ Tài chính đã có chỉ đạo ngay các cơ quan đăng ký kinh doanh về vấn đề này.

"Khi doanh nghiệp đã làm sạch nghĩa vụ tài chính, thì việc làm các thủ tục giải thể hoặc đóng cửa chỉ trong vòng 12 tiếng. Hiện nay việc này đang triển khai rất tốt" - ông Tuấn khẳng định.

Đại biểu: Có tới 93,5% khoản vay đòi thế chấp, cần mở khóa dữ liệu để cho vay theo dòng tiền

Chiều 29-10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.