Đây là điểm mới của Luật Quản lý thuế số 108 có hiệu lực từ ngày 1-7 tới.

Yêu cầu phá sản trở thành một trong những biện pháp cưỡng chế thuế

Theo dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 do Bộ Tài chính trình đang được Bộ Tư pháp thẩm định, cơ quan thuế sẽ thực hiện biện pháp "khai tử" đối với doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc một trong hai trường hợp sau:

Trường hợp 1: Doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký quá 3 năm kể từ ngày cơ quan thuế ra thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Đồng thời, doanh nghiệp cũng không nộp hồ sơ xin khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Trường hợp 2: Doanh nghiệp thuộc diện bị cưỡng chế thuế và cơ quan thuế đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác trong thời gian từ 3 năm trở lên nhưng vẫn không thể thu hồi được tiền thuế nợ.

Như vậy, không chỉ dừng lại ở những biện pháp như: trích tiền từ tài khoản, khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập, dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, ngừng sử dụng hóa đơn…, cơ quan thuế giờ đây có quyền và nghĩa vụ nộp đơn ra tòa để yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với các doanh nghiệp nợ thuế kéo dài.

Theo luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, việc nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản là biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế mới được đưa vào Luật Quản lý thuế nhằm giải quyết những trường hợp nợ thuế kéo dài, chây ỳ không chịu nộp thuế hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh.

"Khi người nộp thuế đã có quyết định tuyên bố phá sản của tòa án thì số tiền nợ ngân sách cũng giảm tương ứng. Gần 1 triệu người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký sẽ là đối tượng đầu tiên bị áp dụng biện pháp cưỡng chế này bên cạnh những người nộp thuế nợ thuế kéo dài", ông Xoa nhận định.

Nhiều chuyên gia cũng đề nghị ngành thuế nên tập trung lực lượng để tiến hành đợt "thanh lọc" doanh nghiệp này, cũng như lựa chọn những người nộp thuế đưa vào những đợt phá sản đầu tiên.

Đồng thời, chính sách này cũng cần được tuyên truyền rộng rãi nhằm đánh động đến những người nộp thuế khác biết và nhanh chóng hoàn thành nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước. Nếu không họ cũng chịu chung số phận như những người nộp thuế bị tòa án tuyên bố phá sản.

Bít cửa đóng doanh nghiệp này mở doanh nghiệp khác

Đáng lưu ý, quy định mới cũng bít kẽ hở mà lâu nay nhiều chủ doanh nghiệp áp dụng là lập doanh nghiệp, nợ thuế, bỏ địa chỉ kinh doanh xong lại lập doanh nghiệp khác.

Cụ thể, điều 84 Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025, có hiệu lực từ ngày 1-3-2026 quy định: người giữ chức vụ Chủ tịch, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Hội đồng thành viên của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ bị tuyên bố phá sản hoặc người đại diện phần vốn nhà nước ở doanh nghiệp có vốn nhà nước mà doanh nghiệp đó bị tuyên bố phá sản sẽ không được đảm nhiệm các chức vụ đó ở bất kỳ doanh nghiệp nhà nước nào trong thời hạn 3 năm, kể từ ngày tòa án có quyết định tuyên bố phá sản.

Người giữ chức vụ quản lý của doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên bố phá sản mà cố ý vi phạm một số quy định thì thẩm phán xem xét, quyết định về việc không được quyền thành lập doanh nghiệp, hợp tác xã, làm người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong thời hạn 3 năm kể từ ngày tòa án có quyết định tuyên bố phá sản.

Như vậy doanh nghiệp nợ thuế đến mức tòa án tuyên bố phá sản rồi thì người giữ chức vụ quản lý doanh nghiệp không thể đi mở doanh nghiệp khác để hoạt động trong thời gian quy định.

Vừa qua Cục Thuế đã phát động chiến dịch "Làm sạch mã số thuế" nhằm chuẩn hóa và giảm thiểu số lượng người nộp thuế ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc bỏ địa chỉ đã đăng ký kinh doanh.

Theo thống kê, tổng số người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có nợ thuế khoảng 963.500 trường hợp, gồm 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh.

Liên doanh Vũng Tàu Paradise nợ thuế gần 2.100 tỉ, đứng đầu danh sách nợ thuế tại TP.HCM

Thuế TP.HCM vừa công khai danh sách nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước tính đến tháng 3-2026. Đáng chú ý có nhiều doanh nghiệp nợ thuế với số tiền đặc biệt lớn.