Đề xuất: Chưa tạm hoãn xuất cảnh với người bị mạo danh, giảm mức phạt để 'làm sạch' nhanh mã số thuế

Không phải nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian không hoạt động

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu. Trong đó nhiều đề xuất được nêu ra nhằm đẩy nhanh chiến dịch làm sạch mã số thuế.

Cụ thể, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng chính sách đặc thù về hồ sơ khai thuế, theo đó người nộp thuế được cơ quan thuế xác định ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) không phải nộp hồ sơ khai thuế đối với kỳ tính thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký theo thông báo của cơ quan thuế.

Người nộp thuế chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cũng không phải nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian người nộp thuế bị cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, giấy phép thành lập và hoạt động hoặc văn bản tương đương.

Người nộp thuế không phải lập, gửi thông báo, báo cáo về hóa đơn cho đến thời điểm Nghị định số 123/2020/NĐ-CP có hiệu lực thi hành khi quay lại làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Đồng thời phải cam kết, chịu trách nhiệm trước pháp luật về các kỳ tính thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian quy định. Nội dung cam kết phải xác định cụ thể thời gian không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, các kỳ tính thuế không phát sinh nghĩa vụ thuế và được thể hiện trong hồ sơ khôi phục mã số thuế hoặc hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Giảm từ 30-70% mức phạt tiền vi phạm hành chính

Người nộp thuế được cơ quan thuế xác định ở trạng thái 03, 06 đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu thì được áp dụng mức phạt tiền bằng 30% mức phạt tiền theo quy định nếu nộp kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30-6-2027. 

Nếu nộp hồ sơ khai thuế kể từ ngày 1-7-2027 đến hết ngày 31-12-2027 thì áp dụng mức phạt tiền bằng 50%, nộp từ ngày 1-1-2028 đến hết ngày 30-6-2028 thì áp dụng mức phạt bằng 70%.

Đáng lưu ý, sẽ không xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán.

Tuy nhiên quy định này không áp dụng đối với hành vi có dấu hiệu trốn thuế hoặc trường hợp người nộp thuế đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.

Ước tính số tiền phạt giảm cho người nộp thuế qua các giai đoạn tương ứng là 12.670 tỉ đồng; 9.100 tỉ đồng và 5.600 tỉ đồng.

Áp dụng cách tính có lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Dự thảo Nghị quyết trình Chính phủ cũng nêu rõ trường hợp người nộp thuế đã nộp hồ sơ chấm dứt hoặc khôi phục mã số thuế trước ngày nghị quyết có hiệu lực thi hành mà cơ quan thuế chưa ban hành thông báo hoàn tất thì được áp dụng chính sách đặc thù về hồ sơ khai thuế, trừ trường hợp đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Với những hồ sơ khai thuế tiếp nhận trước hoặc trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực mà đang giải quyết chưa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì được áp dụng mức phạt tiền quy định tại nghị quyết này.

Không hoạt động từ 10 năm, không có nợ thuế được xem xét chấm dứt hiệu lực mã số thuế

Một đề xuất mới đó là người nộp thuế đã ngừng hoạt động kinh doanh nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc đã được cơ quan thuế xác định không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký từ đủ 10 năm trở lên tính đến ngày nghị quyết có hiệu lực, không có nợ thuế và không thuộc diện thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử thì được xem xét chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Cơ quan thuế sẽ công khai thông tin dự kiến chấm dứt trên trang Thông tin điện tử trong thời hạn 30 ngày, nếu không có phản đối hoặc đề nghị khôi phục, cơ quan thuế sẽ chấm dứt mã số thuế và chuyển cơ quan đăng ký kinh doanh xử lý.

Chưa tạm hoãn xuất cảnh với các trường hợp bị mạo danh

Đáng chú ý, trường hợp cá nhân bị mạo danh, sử dụng thông tin để đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh bỏ địa chỉ, nếu cá nhân đã có đơn đề nghị cơ quan công an xử lý và cơ quan công an có văn bản tiếp nhận giải quyết thì cơ quan thuế tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Trường hợp phát hiện người nộp thuế có phát sinh nghĩa vụ thuế thực tế sau khi áp dụng chính sách thì khôi phục trạng thái mã số thuế, truy thu thuế, tiền chậm nộp và xử lý vi phạm theo luật định.

Theo Bộ Tài chính, quy định mới này nhằm tháo gỡ khó khăn, giảm chi phí tuân thủ, khuyến khích người nộp thuế đóng hoặc khôi phục mã số thuế. Đẩy nhanh tiến độ làm sạch dữ liệu người nộp thuế.

2,5 triệu người nộp thuế ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa xong thủ tục

Cũng theo nội dung tờ trình, tính đến ngày 23-10 có hơn 2,5 triệu người nộp thuế ở trạng thái 03 và trạng thái 06. Thế nhưng tiến độ làm sạch mã số thuế quá chậm.

Các giải pháp hiện nay chủ yếu mới tạo chuyển biến về rà soát, phân loại và thực hiện thủ tục hành chính, chưa giải quyết được nút thắt chính sách về nghĩa vụ khai thuế và xử phạt vi phạm hành chính.

Hồ sơ khai thuế thiếu tích tụ tồn đọng nhiều năm của người nộp thuế không phát sinh doanh thu, doanh nghiệp không còn sổ sách, chứng từ, không liên hệ được người đại diện, người nộp thuế không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc có trạng thái pháp lý chưa đồng bộ giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh.

Theo thống kê của Bộ Tài chính, tổng số người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 đến nay là 2.518.440 trường hợp, trong đó 643.383 người nộp thuế ở trạng thái 03 và 1.875.057 người nộp thuế ở trạng thái 06. Đáng chú ý, có đến 529.041 người nộp thuế đã không hoạt động từ 2015 trở về trước (trên 10 năm), chiếm tỉ trọng 21%.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Cụ thể, thủ tục gia nhập thị trường ngày càng được đơn giản hóa, trong khi để rút khỏi thị trường, giải thể và chấm dứt hiệu lực mã số thuế doanh nghiệp phải hoàn thành nhiều thủ tục, nghĩa vụ.

Về phía người nộp thuế, nhận thức và mức độ tuân thủ còn hạn chế, nhiều doanh nghiệp cắt giảm bộ máy, mất sổ sách, hóa đơn; người đại diện đã chết, mất tích, xuất cảnh, bỏ địa chỉ...

Trong khi đó việc giải quyết hồ sơ giải thể tại một số nơi còn chậm, nguồn lực chưa tương xứng, công cụ cảnh báo rủi ro chưa đáp ứng. Dữ liệu và phối hợp liên ngành, dữ liệu lịch sử thiếu, sai lệch; chưa đồng bộ hoàn toàn giữa thuế, đăng ký kinh doanh và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Chưa kể các trường hợp đặc thù, phức tạp như doanh nghiệp "ma", giả mạo thông tin, mua bán hóa đơn…

Làm sạch mã số thuế: TP.HCM mới đạt 19,6% nhưng lại đứng đầu về số tuyệt đối

Tính đến ngày 8-9, Lai Châu có tỉ lệ xử lý làm sạch mã số thuế cao nhất với 74,8% nhưng TP.HCM mới là quán quân nếu xét theo số tuyệt đối.