Bộ trưởng Philippines: Rất nhiều cơ hội cho TP.HCM và Manila bổ trợ nhau để cùng phát triển

Là người phát biểu đầu tiên tại Phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026 sáng 28-10, Bộ trưởng Kinh tế, Kế hoạch và Phát triển Philippines Arsenio M. Balisacan đặt ra cho các đại biểu một bài toán cấp bách: Làm sao vừa giữ được độ mở, vừa tăng khả năng chống chịu cho nền kinh tế.

"Mở cửa tạo ra cơ hội. Năng suất biến cơ hội thành tăng trưởng. Khả năng chống chịu giúp tăng trưởng bền vững", ông đúc kết.

Chỉ vài tiếng sau, khi trò chuyện riêng với Tuổi Trẻ, ông Balisacan đưa câu chuyện ấy về gần hơn, qua hình ảnh của các siêu đô thị, cụ thể là TP.HCM và Manila. Theo ông, hai thành phố, cũng như hai quốc gia, không nhất thiết phải là "đối thủ" của nhau. Tăng trưởng của bên này sẽ mở thêm cơ hội cho bên kia.

Siêu đô thị là "nam châm" hút tăng trưởng

Theo ông Balisacan, những siêu đô thị như Vùng đô thị Manila hay TP.HCM đóng vai trò như những thỏi nam châm hút doanh nghiệp, nhân tài và đổi mới sáng tạo về cùng một nơi.

Với sự uyên bác của một cựu giáo sư kinh tế, ông Balisacan giải thích: Việc hội tụ các nguồn lực giúp kinh tế địa phương vận hành hiệu quả hơn. Chi phí sản xuất giảm, hàng hóa dồi dào hơn, trong khi năng suất lao động và hiệu quả sử dụng vốn cũng tăng.

Trong kinh tế học, chúng tôi gọi đó là lợi thế kinh tế tích tụ (agglomeration economies), khi việc quy tụ tất cả những yếu tố này về một chỗ giúp năng suất tăng nhanh hơn. Đó chính là vai trò của các siêu đô thị.

Bộ trưởng Kinh tế, Kế hoạch và Phát triển Philippines Arsenio M. Balisacan

Vị Bộ trưởng nói vùng đô thị Manila và TP.HCM đều chiếm tỉ trọng lớn trong tổng sản lượng của nền kinh tế mỗi nước, nên cần được khuyến khích phát triển. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo siêu đô thị có thể là con dao hai lưỡi.

"Nếu không được quản lý tốt, siêu đô thị sẽ khiến những vấn đề sẵn có như ô nhiễm, ùn tắc giao thông, nhà ở hay chi phí sinh hoạt đắt đỏ trở nên trầm trọng hơn", ông lưu ý.

Qua phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng và các diễn giả tại phiên làm việc vừa kết thúc, ông Balisacan đánh giá TP.HCM đang được quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, để thành phố tiếp tục sôi động, năng suất cao và đáng sống.

"Tôi nghĩ đó là điều mọi thành phố cần hướng tới: vừa thu hút doanh nghiệp, nhân tài và dân cư, vừa trở nên đáng sống và vẫn lấy con người làm trung tâm", Bộ trưởng chia sẻ.

Để làm điều đó, theo ông, cần rất nhiều nỗ lực quy hoạch và sự phối hợp giữa các bên liên quan, đặc biệt giữa chính quyền địa phương với các cơ quan trung ương.

Ông dẫn kinh nghiệm của chính Philippines: "Vùng đô thị Manila được hợp thành từ nhiều chính quyền địa phương khác nhau. Cần rất nhiều nỗ lực phối hợp giữa các địa phương này để thành phố vận hành hiệu quả, đáng sống và cung cấp được những dịch vụ người dân cần, nhất là giao thông, nhà ở, điện và nước. Tất cả những điều đó cần được phối hợp đồng bộ".

Ông cho rằng TP.HCM ở vị thế thuận lợi hơn nhiều, bởi mật độ dân số thấp hơn Manila (khoảng 2.038 người/km² so với 22.561 người/km² - PV), nên vẫn còn nhiều dư địa để quy hoạch tốt hơn.

TP.HCM cũng đang lên kế hoạch phát triển thêm các hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, kết nối các khu vực trong siêu đô thị, đặc biệt là nối siêu đô thị với các vùng bên ngoài.

Tăng trưởng của Việt Nam mở cơ hội cho Philippines

Bộ trưởng Balisacan bày tỏ ấn tượng với mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030 mà ông được nghe tại diễn đàn. Theo ông, đà tăng trưởng đó cũng sẽ mang lại lợi ích cho một nước như Philippines.

Bộ trưởng Kinh tế, Kế hoạch và Phát triển Philippines Arsenio M. Balisacan

Khi Việt Nam tăng trưởng hai con số, các tập đoàn của Philippines sẽ có thêm cơ hội đầu tư vào Việt Nam. Tương tự, tăng trưởng đó cũng sẽ lan sang các nước như Philippines dưới dạng đầu tư. Khi Philippines cũng đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh, hai nước càng hưởng lợi từ nhau. Tăng trưởng là điều tốt cho cả hai quốc gia

Ở cấp độ đô thị, theo ông Balisacan, Manila và TP.HCM có chung mục tiêu là thu hút càng nhiều cơ hội càng tốt - từ nhà đầu tư, nhân tài đến đổi mới sáng tạo và công nghệ mới.

"Có rất nhiều cơ hội cho cả hai siêu đô thị, dù hai bên có thể phải cạnh tranh nhau để thu hút nhân tài trong khu vực. Tuy nhiên, cạnh tranh không nên chi phối đại cục. Điều thực sự quan trọng là hợp tác và quan hệ đối tác, bởi hai bên có những bài học có thể học hỏi lẫn nhau", ông Balisacan nhấn mạnh.

Theo ông, hai siêu đô thị đang ở những giai đoạn phát triển khác nhau, với những ràng buộc khác nhau, nên không gặp cùng một vấn đề.

"Những ràng buộc, vấn đề và thách thức mà hai thành phố đối diện khá khác nhau. Dù vậy, TP.HCM có thể cho nhiều bài học về cách phát triển một vùng đô thị vận hành tốt và đáng sống. TP.HCM cũng có thể rút kinh nghiệm từ Manila để quy hoạch tương lai tốt hơn. Vì vậy, tôi xem sự phát triển của hai đô thị này là bổ trợ cho nhau, chứ không phải cạnh tranh", ông nói thêm.

Vị Bộ trưởng Philippines chỉ ra một số lĩnh vực hai bên có thể bổ trợ. Theo ông, Việt Nam rất mạnh về toán học, khoa học và kỹ thuật. Hệ thống giáo dục, nhất là giáo dục phổ thông, cũng được quốc tế ghi nhận và Philippines có thể học hỏi từ đó. Ông cũng cho rằng Việt Nam đang đi trước Philippines trong lĩnh vực sản xuất.

"Giờ đây ngay cả VinFast cũng đã chạy ở Vùng đô thị Manila, ở đó đã có rất nhiều taxi VinFast. Tôi còn được biết VinFast có kế hoạch xây nhà máy sản xuất xe tại Philippines. Điều đó sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cả hai nước", ông chia sẻ.

Ngược lại, Philippines nổi tiếng về thương mại dịch vụ, với ngành quản trị quy trình kinh doanh (BPM) quy mô lớn. Theo ông, người lao động Philippines có khả năng đáp ứng tốt nhu cầu tuyển dụng, và nhiều người trong số họ đang làm việc tại Việt Nam, chẳng hạn giáo viên.

Ông cho biết một số tập đoàn Philippines cũng đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam, như Ayala trong ngành nước, Universal Robina trong sản xuất thực phẩm.

"Và tất nhiên, Jollibee (chuỗi thức ăn nhanh - PV) của chúng tôi thì có mặt ở khắp nơi tại Việt Nam", ông vui vẻ chia sẻ.

Những phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại AEF 2026 gây ấn tượng mạnh mẽ

Các đại biểu tham dự Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2026 cùng chia sẻ nhiều ấn tượng với những phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên làm việc sáng 28-10.