Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 1-6, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Philippines theo lời mời của Tổng thống Ferdinand R. Marcos Jr, hai nước đã ra Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác chiến lược tăng cường Việt Nam - Philippines.

Tuyên bố chung gồm 22 điều, trong đó hai nước nhấn mạnh tiềm năng hợp tác to lớn và nhất trí nâng cấp quan hệ Đối tác chiến lược hiện nay lên Đối tác chiến lược tăng cường.

Trên cơ sở khuôn khổ đối tác mới, hai bên đề ra các phương hướng hợp tác trong năm lĩnh vực: Chính trị; Kinh tế; Biển, an ninh và quốc phòng; Giao lưu nhân dân và văn hóa; Hợp tác khu vực và quốc tế.

Cơ chế hợp tác mới giữa cơ quan lập pháp và địa phương

Về hợp tác chính trị, hai nhà lãnh đạo khẳng định tiếp tục triển khai các chuyến thăm và tiếp xúc thường xuyên, kết nối doanh nghiệp, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập các cơ chế hợp tác mới giữa cơ quan lập pháp và chính quyền địa phương hai nước thông qua duy trì thường xuyên trao đổi, tiếp xúc song phương và tại các diễn đàn đa phương, chia sẻ thông tin và các thực tiễn tốt.

Bộ Ngoại giao hai nước được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ nhằm xây dựng Kế hoạch hành động mới triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược tăng cường.

Vượt mục tiêu thương mại song phương 10 tỉ USD

Về hợp tác kinh tế, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh Việt Nam và Philippines là hai nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng hàng đầu thế giới và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng tầm hợp tác kinh tế, nhằm góp phần tăng cường năng lực và khả năng tự cường của mỗi quốc gia.

Cả hai nhà lãnh đạo bày tỏ mong muốn vượt mục tiêu thương mại song phương 10 tỉ USD theo hướng cân bằng thông qua mở rộng cơ hội thương mại hai chiều, cải thiện tiếp cận thị trường và giảm thiểu các rào cản thương mại và đầu tư.

Hai bên khuyến khích tăng cường hợp tác giữa khu vực công - tư của hai nước, nỗ lực khai phá các lĩnh vực mới như khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số/bao trùm về số, quản trị số, các công nghệ mới, năng lượng, đầu tư hai chiều trong lĩnh vực sản xuất, kinh tế sáng tạo và các sáng kiến kinh tế xanh.

Bên cạnh đó, hai nhà lãnh đạo tái khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường liên kết và hợp tác kinh tế khu vực trong khuôn khổ ASEAN, bao gồm các nỗ lực xây dựng Cộng đồng kinh tế ASEAN bao trùm, tự cường và bền vững.

Nông nghiệp được xác định có vai trò thiết yếu với sự phát triển và nền kinh tế của mỗi nước. Hai bên cam kết thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này thông qua nghiên cứu và phát triển chung, trao đổi chuyên gia và thực tiễn tốt, ứng dụng chuyển giao công nghệ.

Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao năng lực chế biến thực phẩm và tăng cường chuỗi cung ứng nhằm nâng cao khả năng chống chịu và tính bền vững trước những thách thức toàn cầu.

Hai bên kêu gọi tăng cường hợp tác để phòng chống các hoạt động khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) thông qua chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực và hợp tác quản lý nghề cá và thực thi pháp luật.

Về du lịch, hai bên cam kết tiếp tục tăng cường hợp tác, thúc đẩy các sáng kiến du lịch bền vững và bao trùm.

Hợp tác biển, an ninh và quốc phòng

Về hợp tác biển, hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường các cơ chế hiện có, nghiên cứu khả năng hợp tác về nghiên cứu khoa học biển, thủy đạc, kết nối hàng hải và bảo tồn các vùng biển quốc tế.

Hai nhà lãnh đạo chỉ đạo các cơ quan có thẩm quyền rà soát và cải thiện các chính sách và cơ chế về thị thực cho thuyền viên để tạo điều kiện thuận lợi cho việc nhập cảnh vào mỗi nước, phù hợp với luật pháp trong nước và các khuôn khổ ASEAN liên quan.

Trong khi đó, hợp tác an ninh và quốc phòng ngày càng vững chắc được xác định là một trong những trụ cột chính của khuôn khổ Đối tác chiến lược tăng cường.

Trên cơ sở đó, hai nhà lãnh đạo nhất trí duy trì các cuộc trao đổi cấp cao giữa ngành quốc phòng và an ninh, tăng cường đối thoại chiến lược và chính sách, chia sẻ thông tin, giao lưu giữa quân nhân các binh chủng và cơ quan hàng hải, thúc đẩy các hoạt động thăm viếng tàu và các hoạt động chung ứng phó với các vấn đề an ninh trên biển.

Hai bên mở rộng hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, quân y, hậu cần quân sự, thương mại quốc phòng, tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai, an ninh hàng hải và hàng không, chống khủng bố và gìn giữ hòa bình.

Cùng với đó, hai bên tăng cường trao đổi và hợp tác trong việc thúc đẩy và đề cao luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS).

Hai bên sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác thực thi pháp luật và triển khai các biện pháp nhằm phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, bao gồm:

- Thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin thường xuyên để giải quyết tình trạng di cư trái phép, buôn người và lừa đảo trực tuyến ảnh hưởng đến người dân Philippines và Việt Nam.

- Thông qua các hoạt động đào tạo và nâng cao năng lực để trao đổi thông tin và thực tiễn tốt về cơ chế phòng chống và kinh nghiệm truy tố tội phạm buôn người của mỗi bên, trong đó có thể tận dụng hợp tác với các cơ quan ASEAN liên quan như AMMTC/SOMTC và ASEANAPOL.

- Cụ thể hóa cam kết thành các quy trình thông báo, điều tra và truy tố các băng nhóm lừa đảo và buôn người lôi kéo nạn nhân ở cả hai nước.

- Mở rộng hợp tác về an ninh mạng và đấu tranh chống tội phạm trên không gian mạng.

Trao đổi văn hóa, tạo điều kiện cho kiều bào

Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy các hoạt động giao lưu nhân dân thực chất.

Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì các chương trình, hoạt động trao đổi và sáng kiến hợp tác trong khuôn khổ Chương trình Hợp tác văn hóa 2024 - 2029, thúc đẩy hợp tác về bản quyền, thư viện, phát triển hồ sơ lưu trữ, văn học, bảo tồn di sản văn hóa, xây dựng bảo tàng, công nghiệp sáng tạo, nghệ thuật biểu diễn...

Hai bên khẳng định tạo điều kiện thuận lợi cho người Việt Nam tại Philippines và người Philippines tại Việt Nam được sinh sống, làm việc và học tập trên cơ sở luật pháp của mỗi nước và thông lệ quốc tế, nhất trí tăng cường hợp tác lao động nhằm thúc đẩy phúc lợi và bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của lao động di cư Philippines và Việt Nam.

Xây dựng Cộng đồng ASEAN

Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định ủng hộ thúc đẩy các nỗ lực xây dựng Cộng đồng ASEAN, đặc biệt trong năm Philippines đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN 2026.

Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định tầm quan trọng của việc thúc đẩy kết nối giữa các cơ chế hợp tác tiểu vùng, trong đó có Khu vực tăng trưởng Đông ASEAN Brunei Darussalam - Indonesia - Malaysia - Philippines (BIMP-EAGA) và các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong.

Hai nhà lãnh đạo hoan nghênh Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 sắp tới tại Hà Nội là diễn đàn đóng góp cho đối thoại và hợp tác khu vực trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN của Philippines và việc ký kết và thông qua Tuyên bố của các nhà lãnh đạo ASEAN về hợp tác hàng hải tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu.

Hai bên tái khẳng định lập trường nhất quán của ASEAN về Biển Đông, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, thúc đẩy tôn trọng đầy đủ các tiến trình pháp lý và ngoại giao, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định lập trường của mỗi nước về phán quyết của Tòa Trọng tài năm 2016 về Biển Đông. Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc các bên tự kiềm chế trong triển khai các hoạt động có thể làm leo thang căng thẳng và ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định ở Biển Đông.

Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết bảo đảm thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) năm 2002 giữa ASEAN và Trung Quốc, duy trì và thúc đẩy môi trường thuận lợi cho đàm phán và sớm đạt được một Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất và hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS năm 1982.

ASEAN - bệ phóng cho công nghiệp hóa Việt Nam

Trong cuộc đua công nghiệp hóa toàn cầu, không một quốc gia Đông Nam Á nào đủ sức đi một mình. ASEAN - với thị trường hơn 660 triệu dân và mạng lưới FTA trải rộng toàn cầu - chính là bệ phóng chiến lược mà Việt Nam cần tận dụng triệt để.