Bộ trưởng: Hoàn thuế gần 79.000 tỉ, từ chối hơn 10.000 tỉ đồng hồ sơ không đầy đủ

Theo chương trình, sáng nay (12-11), Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 2. Phiên chất vấn được truyền hình, phát thanh trực tiếp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ phát biểu mở đầu và chủ trì điều hành chất vấn nhóm vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực tài chính.

Phát biểu mở đầu phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết chất vấn, trả lời chất vấn là hình thức giám sát trực tiếp, thể hiện rõ trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trước cử tri, Nhân dân đối với việc thực hiện các cam kết, nhiệm vụ được giao và những chuyển biến sau các phiên chất vấn trước đó.

Theo chương trình, Quốc hội tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn, thời gian trong 1 ngày. Quốc hội tiến hành chất vấn đối với 2 nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực Tài chính và Khoa học, công nghệ.

Trả lời chất vấn là Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; các Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, trưởng ngành có liên quan cùng tham gia trả lời, giải trình. Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ trực tiếp trả lời chất vấn những vấn đề thuộc trách nhiệm của Chính phủ.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ phiên chất vấn lần này tiếp tục thể hiện tinh thần Quốc hội đồng hành cùng Chính phủ, quán triệt tinh thần của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo là: phải nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội để đi vào thực chất, sắc bén hơn, tránh hình thức.

Đồng thời tập trung vào các điểm nghẽn, chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc, để kịp thời tháo gỡ, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển nhanh, bền vững và nâng cao đời sống của Nhân dân.

Thực hiện nội quy kỳ họp Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh phiên chất vấn tiếp tục theo cách thức "hỏi nhanh, đáp gọn". Người trả lời chất vấn có không quá 5 phút để phát biểu trước khi chất vấn.  Thời gian trả lời không quá 3 phút đối với mỗi câu hỏi, đại biểu được quyền tranh luận với người trả lời chất vấn, thời gian không quá 2 phút.

Sau phần phát biểu mở đầu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành chất vấn nhóm nội dung đầu tiên về tài chính.

Phát biểu trước khi bước vào chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết sẽ trả lời 4 nội dung được Quốc hội, cử tri quan tâm. Đó là việc quản lý, sử dụng, nâng cao hiệu quả đầu tư công; huy động, sử dụng vốn ODA, quản lý thuế, đặc biệt là tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, chống thất thu thuế trong thương mại điện tử và huy động nguồn lực để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Theo Chủ tịch Quốc hội, có 56 đại biểu đăng ký chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn.

Đã chuyển gần 600 hồ sơ doanh nghiệp có dấu hiệu mua bán hóa đơn sang cơ quan điều tra

Phát biểu mở đầu phiên chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết nhiệm vụ đặt ra đối với ngành tài chính trong giai đoạn hiện nay rất nặng nề, nhất là khi cả nước đang nỗ lực thực hiện hai mục tiêu 100 năm.

Theo Bộ trưởng, với hơn 50.000 cán bộ, công chức, ngành tài chính mong tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và sự giám sát của Quốc hội để hoàn thành nhiệm vụ.

Bộ trưởng cho biết sẽ tập trung báo cáo, trả lời các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, trong đó có huy động và sử dụng nguồn lực, quản lý tài sản công, bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu và huy động nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Mua bán hóa đơn vẫn diễn ra dù đã triển khai hóa đơn điện tử

Chất vấn Bộ trưởng Tài chính, đại biểu Hà Đức Minh (Lào Cai) nêu tình trạng mua bán trái phép hóa đơn vẫn diễn ra mặc dù hóa đơn điện tử đã được triển khai áp dụng trên phạm vi toàn quốc.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan thuế trong công tác quản lý, kiểm tra, giám sát việc sử dụng hóa đơn điện tử và giải pháp chấn chỉnh tình trạng mua bán trái phép hóa đơn trong thời gian tới.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Tài chính thừa nhận thực tế này. "Trong thời gian vừa qua, chúng tôi cũng đã phát hiện ra chuyện này và chúng tôi đã nhận trách nhiệm, cũng chỉ đạo làm rất quyết liệt", Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng, trong 10 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã phát hành tổng cộng hơn 10 tỉ hóa đơn đưa vào giao dịch, trong đó có 5,2 tỉ hóa đơn điện tử và 5,5 tỉ hóa đơn giấy.

Tuy nhiên, tình trạng mua bán hóa đơn vẫn tồn tại, đặc biệt liên quan đến các công ty ma.

Để xử lý, Bộ trưởng cho biết thời gian tới ngành thuế sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, đặc biệt là công an, tăng cường ứng dụng công nghệ số để định danh người đăng ký, đứng tên chủ doanh nghiệp.

Đồng thời, cơ quan thuế phải gắn trách nhiệm với việc tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thực tế của doanh nghiệp; tập trung vào những nhóm đối tượng, lĩnh vực có rủi ro cao.

Bộ trưởng nhấn mạnh mục tiêu là hạn chế tối đa tình trạng mua bán hóa đơn, vừa gây mất công bằng trong kinh doanh, vừa gây thất thoát ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, Bộ trưởng cho biết từ năm 2022 đến nay, ngành thuế đã chuyển gần 600 hồ sơ doanh nghiệp có dấu hiệu trốn thuế, buôn bán hóa đơn sang cơ quan điều tra.

Theo Bộ trưởng, để chính sách đi vào cuộc sống, bên cạnh việc xây dựng chính sách tốt, cần làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân, doanh nghiệp hiểu rõ quy định; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và sử dụng các công cụ quản lý, trong đó có chương trình hóa đơn, nhằm chấm dứt tình trạng mua bán hóa đơn.

Muốn hút vốn tư nhân vào PPP, cần ba quỹ hỗ trợ

Trả lời chất vấn đại biểu Lê Thị Song An (Tây Ninh) về cơ chế bố trí vốn nhà nước tham gia các dự án đối tác công tư (PPP), đặc biệt là bảo đảm nguồn lực thực hiện cam kết chia sẻ phần giảm doanh thu với nhà đầu tư, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết PPP là hình thức mới nhằm huy động nguồn lực toàn xã hội đầu tư phát triển hạ tầng.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, từ khi Luật PPP ra đời năm 2020 đến nay, cả nước đã triển khai 69 dự án PPP, tập trung chủ yếu vào hai lĩnh vực BOT và BT.

Tuy nhiên, đầu tư hạ tầng có thời gian thu hồi vốn dài, rủi ro cao. Do đó, muốn huy động được nguồn lực tư nhân, phải có cơ chế phân chia rủi ro và hỗ trợ tài chính đủ hấp dẫn để nhà đầu tư yên tâm tham gia.

Bộ trưởng cho rằng kinh nghiệm quốc tế cho thấy cần có ba loại quỹ hỗ trợ.

Thứ nhất là quỹ hỗ trợ chuẩn bị dự án PPP, với sự tham gia của các tổ chức tài chính quốc tế và nguồn lực công để chuẩn bị dự án.

Thứ hai là quỹ bù đắp tài chính. Theo Bộ trưởng, với những dự án hạ tầng có thời gian đầu tư dài, nếu không có cơ chế hỗ trợ thì rất khó thu hút nhà đầu tư tư nhân. Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ để nhà đầu tư bảo đảm khả năng thu hồi vốn và đạt mức lợi nhuận phù hợp.

Thứ ba là quỹ đầu tư hạ tầng, nhằm cung cấp nguồn vốn dài hạn cho các công trình hạ tầng.

Bộ trưởng nhấn mạnh muốn triển khai PPP hiệu quả, cần có đủ ba cơ chế, nguồn vốn hỗ trợ này để thu hút nhà đầu tư tư nhân.

Bên cạnh huy động vốn, PPP còn là sự thay đổi phương thức quản lý đầu tư. Nhà nước chỉ bỏ ra một phần vốn, còn nhà đầu tư phải bỏ vốn, thực hiện duy tu, bảo dưỡng và vận hành công trình.

Đặc biệt, Bộ trưởng lưu ý phải bảo đảm quyền lựa chọn của người dân khi đầu tư các công trình theo hình thức PPP.

Dẫn ví dụ đầu tư đường cao tốc Bắc - Nam, Bộ trưởng cho rằng bên cạnh tuyến đường cao tốc thu phí, Nhà nước vẫn phải duy trì, sửa chữa tuyến đường hiện hữu để người dân có quyền lựa chọn.

"Chúng ta vừa huy động được vốn tư nhân, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, vừa bảo đảm công bằng. Đấy chính là chính sách PPP mà chúng ta phải quan tâm trong thời gian tới", Bộ trưởng nói.

Cắt giảm hơn 87% thủ tục hành chính, tiếp tục giảm chi phí cho doanh nghiệp

Chất vấn Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, đại biểu Trinh Xuân An (Đồng Nai) đề cập việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đại biểu cho biết báo cáo của Bộ Tài chính nêu đã cắt giảm, đơn giản hóa 87,3% thủ tục hành chính và giảm 53,52% chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, thước đo của cải cách chính là sự thuận lợi và chi phí thực tế doanh nghiệp phải bỏ ra khi thực hiện thủ tục.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ để kết quả cải cách chuyển thành lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ; đồng thời nêu giải pháp đột phá để doanh nghiệp cảm nhận rõ môi trường kinh doanh thuận lợi hơn trong năm 2027 và những năm tiếp theo.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm Chính phủ giao cho các bộ, ngành, trong đó có Bộ Tài chính.

Bộ trưởng cho biết nhờ những nỗ lực thời gian qua, thủ tục hành chính đã giảm khoảng 87%, thời gian tuân thủ giảm 53% và chi phí tuân thủ giảm 55%.

"Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính, bảo đảm theo các chuẩn mực thông lệ nhưng vẫn chặt chẽ, tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp kinh doanh chính đáng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội", Bộ trưởng nói.

Cụ thể, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục cải cách thủ tục đầu tư, gia nhập thị trường và thủ tục thanh toán, quyết toán thuế thông qua đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin.

Bộ trưởng cho biết nhiều đại biểu đã trải nghiệm các ứng dụng công nghệ và thời gian tới sẽ tiếp tục đơn giản hóa, thiết kế thân thiện hơn với người sử dụng.

Cùng với đó, Bộ Tài chính chú trọng bảo đảm an ninh mạng, xây dựng cơ sở dữ liệu, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Một nhóm thủ tục khác được Bộ trưởng đề cập là tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận đất đai và tín dụng. Các thủ tục liên quan cũng đang được cải tiến, trong đó có những quy định tạo điều kiện về quỹ đất cho doanh nghiệp.

Bộ trưởng nhấn mạnh cải cách phải hướng đến việc giảm thực chất thời gian, chi phí và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

10 tháng 2026, số thu thuế từ thương mại điện tử đạt 241.000 tỉ đồng

Đại biểu Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) nêu kinh tế số và thương mại điện tử đang phát triển nhanh, làm thay đổi phương thức kinh doanh và tạo ra những giá trị mới. Nếu chính sách thuế không theo kịp sẽ thất thu ngân sách nhưng quản lý thiếu linh hoạt thì có thể tạo thêm gánh nặng cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ.

Từ đó, đại biểu hỏi Bộ trưởng về giải pháp căn cơ nào để đảm bảo các chủ thể kinh doanh trên nền tảng số, kể cả nhà cung cấp nước ngoài thực hiện nghĩa vụ thuế bình đẳng, đồng thời bảo vệ các hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ trước nguy cơ tăng chi phí tuân thủ.

Trao đổi lại, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cùng với cách mạng công nghiệp 4.0, thương mại điện tử phát triển rất nhanh, đặc biệt sau khi thói quen tiêu dùng thay đổi.

Theo Bộ trưởng, từ năm 2022 đến nay, doanh số thương mại điện tử tăng trưởng bình quân khoảng 20% mỗi năm. Việt Nam trở thành quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử đứng thứ hai trong khu vực Đông Nam Á.

Năm 2025, doanh số thương mại điện tử đạt khoảng 37 tỉ USD. Cùng với đó, nguồn thu thuế từ hoạt động này cũng tăng lên. Đến hết 10 tháng năm 2026, số thu thuế từ thương mại điện tử đạt 241.000 tỉ đồng, tăng 42% so với cùng thời điểm.

Để vừa quản lý chặt chẽ vừa tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh trên mạng, Bộ trưởng cho biết để quản lý người kinh doanh trên không gian mạng phải quản lý chặt chẽ các chủ thể tham gia gồm người bán hàng, các KOL, KOC, các sàn thương mại điện tử và các đơn vị hỗ trợ như dịch vụ thanh toán, vận chuyển, logistics (shipper).

Bộ trưởng nhấn mạnh giải pháp được triển khai là định danh, thu thập dữ liệu để bảo đảm mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử được theo dõi, quản lý chặt chẽ. Đồng thời về thu thuế thực hiện "thu hộ - nộp thay", giao rất rõ trách nhiệm các sàn, nhà cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm khấu trừ thuế ngay và bảo đảm thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh trên không gian mạng.

Bộ trưởng thông tin, đang quản lý khoảng hơn 140.000 doanh nghiệp và hơn 1 triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên mạng.

Bộ trưởng cho biết thêm thông qua "thu hộ - nộp thay, khấu trừ tại nguồn" đảm bảo kết nối cơ sở dữ liệu giữa cơ quan thuế với các cơ quan quản lý thương mại điện tử, cơ quan an ninh mạng và các đơn vị thanh toán. Hiện có khoảng 96 ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử và 105 nhà vận chuyển logistics.

Theo Bộ trưởng, thuận lợi nhất là "khấu trừ tại nguồn và yêu cầu các nền tảng phải nộp thay. Việc kết nối này giúp người kinh doanh không phải khai lại và khi sàn nộp thay thì người kinh doanh không phải nộp.

Hoàn thuế gần 79.000 tỉ đồng, từ chối hơn 10.000 tỉ đồng hồ sơ không đầy đủ

Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) chất vấn về việc còn tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng, ảnh hưởng đến dòng vốn sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị xuất khẩu có số thuế đầu vào được khấu trừ lớn.

Ông đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân chủ yếu, trách nhiệm thuộc khâu nào và giải pháp xử lý hồ sơ tồn đọng, rút ngắn thời gian hoàn thuế đúng quy định, đồng thời kiểm soát gian lận, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.

Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn thừa nhận việc hoàn thuế vẫn còn chậm so với yêu cầu. Bộ trưởng nhắc lại việc hầu như cuộc gặp nào, Thủ tướng cũng nhắc "Bộ trưởng xem thế nào, chứ hoàn thuế vẫn còn kêu ca nhiều lắm, chậm lắm".

Đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn vốn thì vốn đọng trong chậm hoàn thuế VAT cũng là một cản trở phát triển của doanh nghiệp.

Để khắc phục, Bộ trưởng nêu rõ đã triển khai phân luồng với những doanh nghiệp có lịch sử chấp hành tốt. Hiện nay luồng xanh theo Bộ trưởng chiếm khoảng 80% sẽ được áp dụng cơ chế hoàn trước, kiểm tra sau. 20% còn lại phải thực hiện kiểm tra trước khi hoàn.

Bộ trưởng cho biết nhơ vậy tiến độ hoàn thuế năm nay tăng rất cao so với năm ngoái. Đến nay, số tiền hoàn thuế đạt khoảng 79.000 tỉ đồng, gần bằng 99% dự toán năm 2026, bố trí cho hoàn thuế, tăng hơn 40% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, 88% hồ sơ thuộc luồng xanh được hoàn thuế trong khoảng 7 ngày.

Đối với doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau, thời gian giải quyết bình quân cũng được rút ngắn từ khoảng 50 ngày xuống còn 40 ngày.

Bộ trưởng cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục phân loại hồ sơ kỹ hơn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Hiện 100% hồ sơ hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, vẫn có rủi ro cao. "Trong 10 tháng đầu năm 2026, chúng tôi đã từ chối hoàn thuế hơn 10.000 tỉ đồng do hồ sơ của doanh nghiệp không đầy đủ, phải đối soát hóa đơn", Bộ trưởng thông tin.

Ông khẳng định ngành tài chính sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, vừa bảo đảm chặt chẽ, không để thất thoát ngân sách nhà nước, vừa tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Còn 2,5 triệu mã số thuế cần rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, Bộ Tài chính nêu giải pháp

Đại biểu Hoàng Ngọc Định (Tuyên Quang) chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc làm sạch mã số thuế. Ông nói theo số liệu báo cáo của Cục thuế, hiện còn trên 2,5 triệu mã số thuế cần rà soát, chuẩn hóa dữ liệu làm sạch. Trong đó, có những doanh nghiệp không hoạt động ở địa chỉ đã đăng ký từ hàng chục năm nay. Ông đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của Bộ, cơ quan thuế với tình trạng tồn đọng trên và giải pháp.

Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết làm sạch mã số thuế là yêu cầu bắt buộc. Bộ trưởng cho hay việc chúng ta bị Diễn đàn toàn cầu OECD xếp vào danh sách không hợp tác về thuế có nguyên nhân sâu xa là do không làm sạch mã số thuế.

Ông nói từ đầu năm đến nay đã cố gắng làm sạch được 777.000 mã số thuế, nhưng hiện vẫn còn 2,5 triệu mã số thuế ở tình trạng "03 - 06", tức 03 - đã dừng hoạt động kinh doanh và 06 - không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Theo Bộ trưởng, đây là khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu phải hoàn thành, nếu không sẽ ảnh hưởng đến kỳ đánh giá của OECD vào quý 2-2028. Kết quả đánh giá sẽ ảnh hưởng đến việc Việt Nam có được đưa ra khỏi danh sách theo dõi hay tiếp tục bị xếp vào nhóm không hợp tác về thuế, từ đó có thể tác động đến phát triển kinh tế.

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất đưa vào chương trình làm việc tại kỳ họp này về các quy định, thủ tục làm sạch mã số thuế trong thời gian tới, đặc biệt là việc xóa các nghĩa vụ tài chính với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã dừng hoạt động từ 5 năm trước trở lại đây.

Đặc biệt tiền về thuế môn bài từ 1-1-2026 đã bỏ thuế môn bài nhưng trước đây còn tồn tại rất lớn. Thêm vào đó về tiền phạt, tiền phạt chậm nộp. "Khi làm sạch được nghĩa vụ tài chính sẽ tiến hành đóng mã số thuế", Bộ trưởng nói.

Việc xử lý nhằm làm sạch dữ liệu thuế sẽ giúp đảm bảo cải thiện môi trường kinh doanh, đồng thời ngăn chặn tình trạng lợi dụng mã số thuế của các doanh nghiệp không còn hoạt động để trốn thuế, kinh doanh bất hợp pháp trong thời gian tới.

Đại biểu Quốc hội: Người dân chỉ cần biết bữa cơm của con ở trường hôm nay có an toàn không

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (TP.HCM) cho rằng người dân chỉ giản dị là cần biết bữa cơm của con mình ở trường hôm nay có an toàn hay không? Chỉ khi luật làm được điều này, người dân mới an tâm.