Bác sĩ tốt nghiệp theo đặt hàng, trúng tuyển nghĩa vụ quân sự có phải bồi thường kinh phí đào tạo?

Vừa tốt nghiệp bác sĩ theo đặt hàng đào tạo địa chỉ, tôi nhận cùng lúc giấy gọi khám nghĩa vụ quân sự và quyết định phân công công tác của Sở Y tế. Nếu trúng tuyển nghĩa vụ, không kịp về làm việc theo phân công thì có phải bồi thường kinh phí đào tạo không?

Trường hợp có thành tích xuất sắc trong quân ngũ, sau khi xuất ngũ có cơ hội được xét về làm việc tại các bệnh viện quân đội không?

Bạn đọc Nguyễn Văn Cường hỏi.

Luật sư Lê Thanh Duy (Đoàn luật sư TP.HCM) trả lời:

Để xác định nghĩa vụ bồi hoàn chi phí đào tạo, cần căn cứ vào quyết định phê duyệt chương trình đào tạo và nguồn kinh phí sử dụng để đào tạo.

Do thông tin bạn cung cấp chưa làm rõ các nội dung này, trong phạm vi tư vấn, luật sư sẽ xem xét rằng bạn được tham gia chương trình đào tạo ở trong nước bằng nguồn ngân sách Nhà nước hoặc theo Đề án đặt hàng đào tạo do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt có sử dụng nguồn ngân sách Nhà nước.

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 143/2013 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 51/2026) quy định về bồi hoàn học bổng và chi phí đào tạo quy định người học được tham gia chương trình đào tạo nêu trên mà không chấp hành sự điều động làm việc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày người học được công nhận tốt nghiệp thì thuộc trường hợp phải bồi hoàn chi phí đào tạo.

Trong trường hợp này, người học phải bồi hoàn 100% chi phí đào tạo được cấp từ ngân sách Nhà nước theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định 143/2013/NĐ-CP.

Tuy nhiên, bên cạnh quy định bồi hoàn chi phí đào tạo nêu trên, pháp luật cũng quy định về cơ chế xóa hoặc miễn chi phí bồi hoàn trong một số trường hợp luật định.

Theo đó, người học được miễn chi phí bồi hoàn khi thuộc một trong các trường hợp sau:

- Người học được cơ sở y tế có thẩm quyền xác nhận không đủ sức khỏe để làm việc;

- Người học chấp hành nghĩa vụ làm việc chưa đủ thời gian theo quy định nhưng sau đó được cơ quan có thẩm quyền quyết định điều động, luân chuyển, biệt phái hoặc chuyển công tác đến vị trí khác;

- Người học do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng nên không thể chấp hành sự điều động làm việc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định việc bồi hoàn xem xét, quyết định việc miễn chi phí bồi hoàn đối với trường hợp này.

Như vậy, trong trường hợp bạn phải thực hiện nghĩa vụ quân sự theo quyết định gọi nhập ngũ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể được xem là nguyên nhân khách quan dẫn đến việc bạn chưa thể chấp hành sự điều động làm việc theo quyết định phân công công tác của Sở Y tế.

Để làm rõ, việc miễn chi phí bồi hoàn sẽ phụ thuộc vào kết quả xem xét, đánh giá và quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Tại thời điểm hiện nay, bạn mới nhận được giấy gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, chưa có quyết định gọi nhập ngũ chính thức.

Do đó, bạn cần chủ động thông báo bằng văn bản cho Sở Y tế về tình trạng hiện tại, đề nghị hướng dẫn xử lý việc tiếp nhận công tác và cách xử lý trong trường hợp bạn trúng tuyển nghĩa vụ quân sự.

Trong trường hợp có quyết định gọi nhập ngũ chính thức, bạn cần cung cấp quyết định này cùng các tài liệu liên quan để đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét miễn chi phí bồi hoàn theo quy định.

Về việc sau khi xuất ngũ, quân nhân có cơ hội được xét về làm việc tại các bệnh viện quân đội không thì pháp luật có quy định hạ sĩ quan, binh sĩ có thành tích xuất sắc trong thời gian phục vụ tại quân đội thuộc nhóm đối tượng được ưu tiên tuyển chọn, tuyển dụng.

Như vậy, sau khi hết thời hạn phục vụ tại ngũ, nếu bạn có đủ các tiêu chuẩn đáp ứng yêu cầu của quân đội theo quy định, có nguyện vọng tiếp tục phục vụ và quân đội có nhu cầu thì bạn có thể được xem xét tuyển chọn chuyển sang phục vụ theo chế độ của sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp hoặc công nhân, viên chức quốc phòng, trong đó có các đơn vị quân y.

Bộ Quốc phòng trả lời trường hợp du học được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự

Bộ Quốc phòng đã có trả lời ý kiến của người dân hỏi về việc đã được cấp thị thực (visa) du học kèm thư mời nhập học chính thức từ trường đại học tại Nga có được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự.