Khi Trung tâm Hành chính - Chính trị mới tại khu đô thị Thủ Thiêm hoàn thành, khu Đông cũng sẽ trở thành "mặt tiền" của trung tâm TP.HCM.

Nâng cấp 'mặt tiền' trung tâm, nối liên vùng TP.HCM

Vì có lợi thế nằm ở vị trí chiến lược, khu Đông thời gian qua đã được quan tâm đầu tư, trở thành nơi hội tụ nhiều dự án trọng điểm của TP.HCM, vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Các công trình như vành đai 3 TP.HCM, mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành sẽ về đích vào cuối năm nay và đầu năm 2027. Nút giao An Phú, nút giao Mỹ Thủy cũng đang được gấp rút hoàn thiện.

Theo thống kê của Báo điện tử Tuổi Trẻ, một loạt dự án khác đang và sẽ triển khai trong thời gian tới với tổng vốn khoảng 251.443 tỉ đồng, tương đương gần 9,55 tỉ USD. Khi các dự án được hoàn thành đồng bộ, khu Đông sẽ có một hệ thống hạ tầng hiện đại, đa phương thức làm thay đổi diện mạo, tăng cường kết nối và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Với loại hình metro, có ba tuyến đi xuyên qua khu Đông rồi kết nối đến sân bay Long Thành được khởi công trong năm nay. Trong đó, metro Bến Thành - Thủ Thiêm đã khởi công, metro Thủ Thiêm - Long Thành cùng metro số 6 giai đoạn 1 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) có kế hoạch khởi công lần lượt vào tháng 9 và tháng 12-2026.

Không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại thuận tiện, các tuyến metro sẽ tạo điều kiện để TP.HCM tái thiết theo mô hình định hướng giao thông công cộng (TOD), kiến tạo các đô thị thu nhỏ, hiện đại xung quanh nhà ga. Nơi này người dân có thể tiếp cận trường học, nơi làm việc, công viên và các dịch vụ thiết yếu trong khoảng 15 phút đi bộ hoặc xe đạp.

Với hệ thống giao thông hiện đại như trên, khoảng cách đi lại từ khu Đông đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng các cực tăng trưởng khác sẽ được rút ngắn xuống còn khoảng 30 phút.

Đầu tư theo hành lang, mở thêm hướng kết nối

Chia sẻ với Báo điện tử Tuổi Trẻ, tài xế Nguyễn Văn Thắng (ngụ phường Hiệp Bình) cho rằng điểm nghẽn lớn nhất của khu Đông hiện nay là có quá ít hành lang kết nối vào các cảng Cát Lái và Phú Hữu. Có thời điểm đi từ đường Nguyễn Văn Linh qua Võ Chí Công đến vòng xoay Mỹ Thủy mất vài tiếng. Xe từ Tân Vạn, Khu công nghiệp Sóng Thần muốn vào cảng Cát Lái, Phú Hữu cũng phải đi lòng vòng qua nhiều trục đường đô thị.

"Điều mà chúng tôi mong mỏi nhất là các tuyến vành đai và các trục kết nối thẳng sớm hoàn thành để có thêm hành lang vận chuyển hàng, rút ngắn thời gian và chi phí đi lại", tài xế Thắng chia sẻ.

Thực tế, những hành lang vận tải như mong muốn của doanh nghiệp và tài xế đang dần hình thành. Hiện nay, xe hàng từ Tân Vạn vào cụm cảng Cát Lái - Phú Hữu chủ yếu phải đi qua các tuyến đường đô thị như Xa lộ Hà Nội, Võ Chí Công, Mai Chí Thọ, Đồng Văn Cống..., thường xuyên ùn tắc và một số đoạn bị hạn chế giờ.

Cuối năm nay, khi vành đai 3 TP.HCM hoàn thành, xe từ Tân Vạn chỉ cần đi khoảng 14km trên cầu cạn đến nút giao HLD, kết nối cao tốc TP.HCM - Long Thành rồi rẽ xuống Võ Chí Công để vào cảng. Tiện hơn nữa, khi đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu hoàn thành, tuyến cầu cạn gần 20km (gồm khoảng 14km vành đai 3 và 5,9km đường liên cảng) sẽ tạo hành lang vận tải chuyên dụng, giúp xe container đến cảng nhanh hơn và tách khỏi dòng xe đô thị.

Nút giao HLD cũng là điểm đầu của dự án đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu quy mô 12 làn xe, tổng vốn khoảng 8.700 tỉ đồng, dự kiến khởi công trong quý 4-2026. Ở đầu còn lại, tuyến kết nối với Nguyễn Thị Định, khi cầu Cát Lái hoàn thành sẽ mở thêm hướng trực tiếp từ cụm cảng đến sân bay Long Thành và khu vực TP Đồng Nai.

Để đồng bộ kết nối tuyến đường Liên cảng Cát Lái - Phú Hữu và tăng kết nối với cầu Cát Lái, hiện TP.HCM cũng đang nghiên cứu mở rộng cầu Phú Mỹ, đường Võ Chí Công và đường Nguyễn Thị Định đoạn từ nút giao Mỹ Thủy đến Cát Lái.

Ngoài các hành lang trên, TP.HCM đã thông qua chủ trương đầu tư tuyến đường nối Xa lộ Hà Nội đoạn từ cầu Trạm 2 đến nút giao Gò Công trên vành đai 3 TP.HCM với quy mô 6 làn xe, tổng vốn hơn 12.400 tỉ. Hành lang này mở lối cho xe từ Xa lộ Hà Nội (lối kết nối quốc lộ 1) chạy thẳng đến vành đai 3 với chiều dài chỉ khoảng 6km.

Đặc biệt, tuyến nối này khi liên thông với cầu Long Hưng (cầu Đồng Nai 2) sẽ có một tuyến đường mới nối từ Xa lộ Hà Nội đến quốc lộ 51 và sân bay Long Thành. Cả hai dự án này, TP.HCM và Đồng Nai đều đã thông qua chủ trương đầu tư, thể hiện sự đồng bộ trong triển khai các trục liên vùng.

Bên cạnh đó, một hành lang rất quan trọng không chỉ cho khu Đông mà cho cả TP.HCM là ba dự án thuộc đường vành đai 2 TP.HCM từ Gò Dưa đến Phú Hữu. Hiện các nhà thầu đang tập trung thi công để đẩy nhanh tiến độ.

Khi hoàn thành, tuyến sẽ đảm nhận vai trò phân luồng giao thông nội đô, kết nối các khu công nghiệp, khu đô thị với hệ thống cảng biển và giảm áp lực cho đường Đồng Văn Cống, Mai Chí Thọ cùng nhiều tuyến cửa ngõ khu Đông.

Đường liên cảng 8.700 tỉ giải áp lực container trục Võ Chí Công, mở rộng cánh cửa phía đông TP.HCM ra sao?

Đường liên cảng Phú Hữu - Cát Lái dài gần 6km sẽ nối trực tiếp cảng Cát Lái với vành đai 3 và cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Dự án sẽ giải phóng áp lực xe container trên Võ Chí Công, mở rộng “cánh cửa” phía đông TP.HCM.