Theo báo cáo, toàn ngành y tế Cà Mau hiện có 36 đơn vị sự nghiệp tự chủ. Trong số này, 4 trung tâm y tế khu vực rơi vào tình trạng thu không đủ chi, phát sinh nợ lương, phụ cấp và các khoản theo lương với tổng số tiền gần 29 tỉ đồng.

Trung tâm y tế khu vực Phước Long là đơn vị có số nợ lớn nhất, hơn 16,1 tỉ đồng. Khoản nợ này chủ yếu liên quan đến lương hệ điều trị tháng 12-2025, chênh lệch lương cơ sở qua nhiều giai đoạn, cùng tiền trực, ngoài giờ, thủ thuật và phẫu thuật, kéo dài từ cuối năm 2023 đến năm 2025.

Các trung tâm y tế khu vực Giá Rai, Phú Tân và Ngọc Hiển lần lượt ghi nhận số nợ từ hơn 3,8 tỉ đến hơn 4,8 tỉ đồng, chủ yếu là lương, phụ cấp và các khoản phải trả theo lương của viên chức y tế.

Không chỉ nợ lương, ngành y tế Cà Mau còn đang đối mặt với khối lượng lớn chi phí bảo hiểm y tế chưa được thanh toán. 

Theo Sở Y tế, qua rà soát, tổng chi phí bảo hiểm y tế tồn đọng giai đoạn 2018-2024 trên địa bàn tỉnh là hơn 214,7 tỉ đồng, phát sinh do vượt trần, vượt quỹ và vượt dự toán qua nhiều năm (thấp hơn con số 229 tỉ đồng được nêu trước đó).

Riêng năm 2025, gần 10% chi phí bảo hiểm y tế còn lại sau quyết toán quý chưa được tạm ứng, thanh toán tiếp tục lên tới hơn 259,7 tỉ đồng. Tính chung, nghĩa vụ tài chính liên quan đến bảo hiểm y tế mà ngành y tế Cà Mau đang chờ xử lý đã vượt mốc 470 tỉ đồng, tạo áp lực lớn đối với hoạt động thường xuyên của các cơ sở y tế.

Sắp xếp lại các trung tâm y tế khu vực

Trước thực trạng trên, Sở Y tế Cà Mau đã xây dựng dự thảo đề án sắp xếp lại các trung tâm y tế khu vực. Theo phương án đề xuất, 5 trung tâm y tế khu vực 1 chức năng sẽ chấm dứt hoạt động, chuyển nhiệm vụ về trạm y tế cơ sở, gồm Cà Mau, Đầm Dơi, Cái Nước, Năm Căn và Trần Văn Thời.

Đối với 11 trung tâm y tế khu vực 2 chức năng, chức năng y tế dự phòng sẽ được chuyển về trạm y tế xã, phường, còn hoạt động khám chữa bệnh được tổ chức lại theo mô hình bệnh viện khu vực, gồm Ngọc Hiển, Phú Tân, Thới Bình, U Minh, Giá Rai, Đông Hải, Hòa Bình, Vĩnh Lợi, Bạc Liêu, Hồng Dân và Phước Long.

Theo đề án, viên chức và hợp đồng chuyên môn tại các trung tâm y tế khu vực không có giường bệnh, cùng bộ phận y tế dự phòng của các trung tâm có giường bệnh sẽ được điều chuyển về trạm y tế cơ sở, trừ các trường hợp xin nghỉ theo chính sách.

Cụ thể, 5 trung tâm y tế khu vực không có giường bệnh sẽ chuyển 179 biên chế hiện có về tuyến cơ sở; 11 trung tâm y tế khu vực có giường bệnh chuyển 198 biên chế và 42 hợp đồng chuyên môn.

Cùng với nhân sự, toàn bộ thuốc, vật tư, tài sản, thiết bị và nguồn tài chính hợp pháp cũng sẽ được chuyển giao về tuyến cơ sở theo quy định, nhằm tinh gọn bộ máy và cân đối lại nguồn lực.

Sở Y tế Cà Mau thẳng thắn nhìn nhận nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nợ lương và mất cân đối thu chi kéo dài là việc chậm thanh toán chi phí bảo hiểm y tế, mức độ tự chủ tài chính thấp, giá dịch vụ y tế chưa tính đủ chi phí, cùng với công tác quản lý tài chính tại một số đơn vị còn hạn chế. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu nhân lực và trang thiết bị tại tuyến cơ sở cũng làm suy giảm nguồn thu.

Về khoản nợ lương và phụ cấp, để tháo gỡ khó khăn trước mắt, Sở Y tế Cà Mau kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục đề xuất Bảo hiểm xã hội Việt Nam sớm thanh, quyết toán các khoản chi phí bảo hiểm y tế tồn đọng; đồng thời cho phép một số đơn vị tạm mượn ngân sách nhà nước để chi trả nợ lương, phụ cấp năm 2025 và các tháng đầu năm 2026.

Sở Y tế Cà Mau nói gì về việc trung tâm y tế nợ lương nhiều tháng, nhân viên gặp khó

Hơn 4 tháng không được trả lương, tiền trực do không có nguồn chi khiến nhiều cán bộ, nhân viên Trung tâm Y tế khu vực Phú Tân (tỉnh Cà Mau) rơi vào cảnh chật vật, đời sống bị đảo lộn. Sở Y tế cho rằng có tình trạng này và đang tìm hướng tháo gỡ.