Từ ngôi nhà bán giá 1 triệu đồng...

TAND TP Đà Nẵng vừa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự tranh chấp quyền sở hữu tài sản; hủy hợp đồng chuyển nhượng; hủy quyết định cá biệt.

Ban đầu nguyên đơn là ông H.A.Tr., bị đơn là bà N.T.B.T.. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có bà V.T.H., Văn phòng công chứng Phạm Công Khánh.

Tòa đã 2 lần triệu tập nhưng ông Tr. vắng mặt. Bà H. có yêu cầu độc lập, đề nghị tuyên hợp đồng chuyển nhượng vô hiệu và giải quyết hậu quả của hợp đồng.

Tòa xác định lại tư cách tham gia tố tụng: bà V.T.H. là nguyên đơn; bà N.T.B.T. và ông H.A.Tr. là bị đơn.

Theo nội dung vụ án, ông Tr. là Việt kiều Mỹ. Năm 2007-2008, ông gửi tiền về cho người thân là ông N.V.M. để mua đất, làm nhà và đứng tên giúp tại đường Lương Hữu Khánh (Đà Nẵng) vì ông chưa đủ điều kiện đứng tên.

Năm 2009, ông Tr. về sinh sống tại ngôi nhà này.

Tháng 8-2012, ông Tr. tổ chức đám cưới với bà T. nhưng không đăng ký kết hôn. 

Quá trình chung sống, bà T. đề nghị sang tên nhà đất để bà đứng tên giúp và sẽ chuyển trả khi ông đủ điều kiện.

Ông Tr. cho rằng do không rành tiếng Việt, không hiểu biết về pháp luật và nghĩ là vợ chồng nên đã tin tưởng, đồng ý lập hợp đồng chuyển nhượng vào ngày 16-1-2013, giá chuyển nhượng là 1 triệu đồng...

Sau đó phát sinh tranh chấp nhà và trong khi đang được tòa giải quyết thì bà T. bán nhà đất cho bà H..

Ông Tr. đề nghị tòa tuyên hủy các hợp đồng chuyển nhượng; hủy sổ đỏ đã cấp cho bà T.; công nhận quyền sở hữu, sử dụng nhà đất thuộc về ông.

Còn bà T. cho rằng việc chuyển nhượng nhà đất trên cho bà là theo ý kiến của ông Tr. tại giấy cam kết ngày 16-1-2013, để cấn trừ khoản tiền 20.000 USD và 600 triệu đồng.

Việc bà chuyển nhượng lại cho bà H. là đúng pháp luật.

Ngôi nhà trị giá hơn 29,5 tỉ đồng

Theo tòa, hợp đồng chuyển nhượng giữa bà T. và bà H. vào năm 2016 đã được công chứng có giá trị 900 triệu đồng.

Tuy nhiên, tại hợp đồng đặt cọc, các bên đã thỏa thuận giá chuyển nhượng là 4,8 tỉ đồng, bà H. đã thanh toán đủ.

Do hợp đồng vô hiệu nên bà T. có nghĩa vụ trả cho bà H. số tiền này. Theo kết quả thẩm định giá tháng 7-2026, nhà đất trên có trị giá hơn 29,5 tỉ đồng.

Về lỗi dẫn đến hợp đồng vô hiệu, tòa xác định bà T. biết rõ nhà đất đang tranh chấp nhưng vẫn cố tình chuyển nhượng cho bà H. là lừa dối, nên có lỗi chủ yếu.

Đối với ông Tr., việc thay đổi người đứng tên sang cho bà T. là tự nguyện. Ông cam kết nếu sau này có tranh chấp thì chịu trách nhiệm. Ông Tr. nhờ bà T. đứng tên tài sản nhưng không có biện pháp bảo hộ khác nên bà này mới có thể lừa dối. Tiếp đó dẫn đến hợp đồng giữa bà T. và bà H. bị vô hiệu.

Do đó ông phải chịu một phần hậu quả.

Đối với công chứng viên, văn phòng công chứng cũng có một phần thiếu sót.

Tuy nhiên khi có quyết định giám đốc thẩm, bà H. có văn bản không yêu cầu công chứng viên và văn phòng công chứng bồi thường.

Tòa xác định bà T. có lỗi cơ bản, chủ yếu gây ra thiệt hại nên phải chịu 75% giá trị thiệt hại. Ông Tr. chịu 20% và công chứng viên chịu 5%.

Tuy nhiên, do bà H. không yêu cầu công chứng viên và văn phòng công chứng chịu trách nhiệm bồi thường nên tòa ghi nhận sự tự định đoạt của bà H..

Tòa đình chỉ yêu cầu khởi kiện của ông Tr.; chấp nhận yêu cầu của bà H., buộc ông Tr., bà T. liên đới bồi thường, hoàn trả cho bà H. số tiền hơn 28,3 tỉ đồng.

Trong đó ông Tr. có trách nhiệm bồi thường hơn 4,9 tỉ đồng; bà T. hoàn trả, bồi thường tổng số tiền hơn 23,3 tỉ đồng.

Cố tình xây nhầm trên đất người khác, hàng xóm nói còn thách thức: 'Đi kiện đi'

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các vụ tranh chấp đất, xây nhà trên đất người khác, lấn đất hàng xóm. Có thể là do chủ đất vô tình xây nhầm, do sổ sách và cũng có thể là cố ý.