Vụ bánh mì Bà Được: Ngoài phần bảo hiểm y tế đã chi trả, bên gây ngộ độc có phải bồi thường?

Trong quá trình chi trả tiền cho người bị ngộ độc bánh mì Bà Được tại Quảng Ngãi, phía cơ sở kinh doanh chỉ chấp nhận thanh toán phần viện phí người bệnh tự trả, sau khi trừ khoản bảo hiểm y tế (BHYT) đã chi trả. 

Cách tính này vấp phải phản ứng của một số người bị ngộ độc. Vậy pháp luật quy định thế nào về trách nhiệm chi trả viện phí trong trường hợp này?

Bên gây ngộ độc phải chịu chi phí điều trị

Người bị ngộ độc cho rằng BHYT là quyền lợi được bảo đảm từ quá trình tham gia bảo hiểm của mình, không phải khoản tiền mà cơ sở kinh doanh gây ngộ độc bỏ ra. Vì vậy, việc quỹ BHYT thanh toán viện phí không đồng nghĩa bên gây thiệt hại được giảm trách nhiệm.

"Nếu bồi thường mà trừ khoản bảo hiểm y tế đã chi trả, chẳng khác nào người gây ngộ độc tạo gánh nặng cho Nhà nước. Bởi phía bảo hiểm đã chi trả 80% viện phí cho tôi mà nguyên nhân do bánh mì Bà Được gây ngộ độc", anh Q., một người bị ngộ độc, phân tích.

Theo luật sư Nguyễn Xuân Vũ (Đoàn luật sư Quảng Ngãi), khoản 5 Điều 53 Luật An toàn thực phẩm quy định tổ chức, cá nhân cung cấp thực phẩm gây ngộ độc phải chịu toàn bộ chi phí điều trị cho người bị ngộ độc và bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật về dân sự.

Trong khi đó, Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định người có hành vi xâm phạm sức khỏe của người khác, gây thiệt hại, phải bồi thường theo quy định pháp luật. Điều 590 của bộ luật này xác định các khoản thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm, gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe; thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; chi phí và thu nhập bị mất của người chăm sóc trong thời gian điều trị, cùng khoản bù đắp tổn thất tinh thần theo quy định.

Như vậy, trách nhiệm của bên gây ngộ độc không chỉ nằm ở khoản tiền mà người bệnh phải tự bỏ ra khi nằm viện, mà còn nhiều khoản chi phí khác. Tuy nhiên, phải làm rõ khoản nào do người bệnh thanh toán, khoản nào đã được quỹ BHYT chi trả.

BHYT đã chi trả, trách nhiệm của bên gây thiệt hại có hết?

Luật sư Vũ dẫn khoản 5 Điều 40 Luật Bảo hiểm y tế, theo quy định hiện hành, trao cho cơ quan bảo hiểm xã hội quyền yêu cầu người có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người tham gia BHYT hoàn trả chi phí khám, chữa bệnh mà cơ quan này đã chi trả.

Quy định trên cho thấy pháp luật đã dự liệu trường hợp quỹ BHYT thanh toán chi phí khám, chữa bệnh nhưng có một bên khác phải chịu trách nhiệm bồi thường do gây thiệt hại. Khi đó, cơ quan BHXH có quyền yêu cầu bên có trách nhiệm hoàn trả khoản tiền đã chi trả theo quy định.

Đối chiếu với Luật An toàn thực phẩm và Bộ luật Dân sự, việc người bị ngộ độc được quỹ BHYT thanh toán viện phí không đương nhiên làm mất trách nhiệm pháp lý của bên gây thiệt hại. Khoản tiền quỹ BHYT đã chi trả vẫn cần được xem xét trong quá trình xác định và thực hiện nghĩa vụ tài chính của bên có trách nhiệm.

Tuy nhiên, cần phân biệt hai vấn đề: khoản viện phí mà người bệnh đã tự thanh toán và khoản quỹ BHYT đã thanh toán cho cơ sở khám, chữa bệnh. Đối với khoản thứ hai, pháp luật quy định quyền yêu cầu hoàn trả thuộc cơ quan BHXH.

Vì vậy, nếu phía bánh mì Bà Được chỉ căn cứ vào việc người bệnh đã được BHYT chi trả để cho rằng phần chi phí này hoàn toàn nằm ngoài trách nhiệm của mình, thì cần làm rõ việc thực hiện nghĩa vụ theo khoản 5 Điều 53 Luật An toàn thực phẩm và cơ chế hoàn trả quy định tại khoản 5 Điều 40 Luật Bảo hiểm y tế.

Cơ quan BHXH cần xác định khoản chi trả thuộc phạm vi nào, người có trách nhiệm bồi thường là ai và có căn cứ để yêu cầu hoàn trả hay không. Việc xử lý khoản tiền này cần được thực hiện theo đúng quy định, tránh tình trạng một khoản chi phí không được giải quyết về trách nhiệm tài chính hoặc bị tính trùng trong quá trình bồi thường.

Vụ ngộ độc bánh mì Bà Được: Người gây ngộ độc phải bồi thường hay hỗ trợ?

Hai bên có cách gọi khác nhau về khoản tiền chi trả cho người bị ngộ độc bánh mì Bà Được. Phía cơ sở gọi là "hỗ trợ", còn người bị ngộ độc yêu cầu "bồi thường" viện phí, tổn hại sức khỏe và thu nhập bị mất.