Vào đầu năm học, phụ huynh được tham quan trường và tìm hiểu kỹ hơn về sự an toàn của ngôi trường con mình đang học - Ảnh: Tác giả cung cấp
Một thông báo được gửi đi gần như ngay lập tức vào trưa 21-10 của hiệu trưởng Trường THCS Tidwell nơi con gái tôi đang học gợi ra hai vấn đề khá phổ biến ở Mỹ sau sự cố học sinh có hành vi bạo lực với nhân viên trường: phụ huynh được tiếp cận thông tin thế nào và hình ảnh những người liên quan cần được bảo vệ ra sao?
Từ sự cố đến thông báo trực tiếp cho phụ huynh
Theo thông báo do hiệu trưởng Jeremy Martin đứng tên, khoảng 11h35 trong ngày xảy ra sự cố một học sinh có liên quan đến hành vi bạo lực đối với một nhân viên trường sau một cuộc họp.
Sau khoảng một tiếng đồng hồ, thông báo được phát đi đến hệ thống ứng dụng ParentSquare dành cho phụ huynh, email phụ huynh đăng ký và tin nhắn điện thoại. Cảnh sát phụ trách trường hỗ trợ xử lý và nhà trường đồng thời liên hệ cảnh sát Fort Worth và lực lượng cấp cứu y tế.
Điểm quan trọng là thông báo của nhà trường không nói rõ học sinh đã đánh giáo viên, đánh bạn hay gây thương tích cho nhân viên của trường.
Nhà trường áp dụng chế độ "hold" trong khoảng 45 phút, tức là biện pháp tạm thời yêu cầu học sinh và giáo viên ở nguyên trong lớp, hạn chế di chuyển trong hành lang để nhà trường xử lý một tình huống phát sinh. Hiệu trưởng giải thích hành lang được giữ thông thoáng để cảnh sát và nhân viên ứng phó làm nhiệm vụ.
Thông báo xác nhận cảnh sát đã xử lý sự việc và hiện không có mối đe dọa đối với trường giúp, cho phụ huynh hoàn toàn yên tâm. Bức thư thông báo cũng nêu học sinh gây gián đoạn hoạt động hoặc có hành vi hung hăng về thể chất sẽ phải chịu trách nhiệm theo nội quy của Northwest ISD. Hành vi bạo lực còn có thể dẫn đến việc bị cơ quan thực thi pháp luật xử lý.
Tuy nhiên thư không xác nhận học sinh trong vụ này đã bị bắt hoặc bị truy cứu và không cho biết có người bị thương hay không. Điều đáng chú ý là người đứng đầu nhà trường trực tiếp xác nhận sự cố, giải thích cách ứng phó và cho phụ huynh biết tình trạng an toàn.
Bức thư không nêu tên, lớp hay hình ảnh học sinh. Người nhận được cung cấp các dữ kiện cần thiết để hiểu vì sao có cảnh sát tại trường mà không cần xem cảnh bạo lực. Thông báo cũng chưa kết luận điều gì cho phụ huynh rõ ngay lúc sự việc diễn ra hoặc công bố bất kỳ thông tin gì trước báo chí.
Nhưng cách này cho thấy nhà trường cần có một quy trình xử lý khủng hoảng chuyên nghiệp, trong đó có kênh thông tin chính thức để phụ huynh biết chuyện gì đã xảy ra và con mình hiện có an toàn hay không.
Quyền xem camera và giới hạn công khai hình ảnh
Từ thông báo của trường Tidwell, tôi không thể biết trường có video sự cố hay không hoặc ai sẽ được tiếp cận. Nhưng khi những đoạn camera ghi cảnh bạo lực trong lớp học xuất hiện trên báo chí, mạng xã hội, câu hỏi cần đặt ra là: quyền xem để xác minh có đồng nghĩa với quyền phát tán cho công chúng?
Việt Nam cũng có cơ sở pháp lý bảo vệ hình ảnh cá nhân với quy định việc sử dụng hình ảnh về nguyên tắc phải được người có hình ảnh đồng ý, trong đó có ngoại lệ về việc sử dụng vì lợi ích công cộng. Tuy nhiên không thể mặc nhiên coi mọi lần đăng lại clip bạo lực cho dù đã làm mờ hình ảnh là phục vụ lợi ích công cộng.
Việc cho phép công khai hình ảnh học sinh hoặc giáo viên chưa thể khẳng định nhà trường là bên cung cấp đoạn phim hay nguồn phát tán chưa được xác minh. Việc trích xuất để làm rõ sự việc, cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền và đăng lên mạng là những hành vi cần được xem xét riêng.
Theo tìm hiểu thì ở Mỹ, FERPA là luật liên bang bảo vệ hồ sơ giáo dục của học sinh. Theo Bộ Giáo dục Mỹ, video liên quan trực tiếp đến học sinh và được trường lưu giữ có thể là hồ sơ được bảo vệ, chẳng hạn video dùng để xử lý kỷ luật.
Phụ huynh của học sinh liên quan có quyền tiếp cận theo điều kiện áp dụng; FERPA nhìn chung không buộc trường cung cấp bản sao. Việc xem xét che hoặc tách thông tin của học sinh khác cũng được hướng dẫn cụ thể.
Quyền tiếp cận đó không phải quyền xem camera của mọi phụ huynh trong trường.
Với giáo viên, không nên xem FERPA như một quyền bảo vệ hình ảnh riêng cho họ mà trọng tâm của luật là hồ sơ học sinh. Một video có cả giáo viên và học sinh cần được xem xét theo nội dung, đơn vị lưu giữ và quy định áp dụng. Vì vậy đây không phải một lệnh cấm chung đối với mọi hình ảnh trong trường.
Xây dựng môi trường giáo dục thực sự an toàn cho mọi học sinh
Về cách đưa tin phục vụ thông tin báo chí, chúng ta cần cân nhắc khả năng nhận diện cả người bị hành hung, người có hành vi bạo lực lẫn học sinh chứng kiến.
Che khuôn mặt có thể chưa đủ nếu tên trường hay lớp, giọng nói hoặc thông tin đi kèm vẫn khiến một em bị nhận ra. Và với cô giáo bị tấn công, việc lặp lại hình ảnh đau đớn cũng cần được cân nhắc về sự cần thiết và tôn trọng người bị hại bởi nỗi đau đó có khi sẽ đi hết cuộc đời làm giáo viên của mình.
Thông báo của trường Tidwell cho thấy ban giám hiệu nhà trường có thể cung cấp thông tin cụ thể về một sự cố mà không đưa hình ảnh học sinh vào thư gửi các phụ huynh.
Từ trường hợp này, điều cần bàn hơn cả là trách nhiệm giải trình của nhà trường: thông tin đủ rõ về an toàn và cách xử lý, đồng thời xác định đúng ai cần tiếp cận hình ảnh, vì mục đích gì và trong giới hạn nào. Điều này sẽ góp phần xây dựng môi trường giáo dục thực sự an toàn cho mọi học sinh thân yêu.
Nguồn ưu tiên trên Google
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận