Ghé qua các khu trọ tại "thủ phủ công nhân" Bình Dương cũ, không khí những ngày cuối năm sôi động hẳn với các sạp bày bán đủ loại hàng hóa bình dân. Song không phải ai cũng háo hức đi mua sắm.

Tại khu nhà trọ Hưng Lợi 2, phường Tân Uyên (TP.HCM) vào giờ tan tầm dễ dàng bắt gặp nhiều công nhân đang tranh thủ làm thêm để mong có ngày xuân vui nơi quê nhà.

Tiết kiệm để về quê

Muốn biết ai khá, ai "hẻo", nhìn túi quà năm mới công ty tặng họ cầm trên tay là biết. Ai cười tươi rói là hiểu đang trông chờ đem quà về quê ăn Tết, còn ai mặt cứ đăm chiêu đứng trước cửa phòng ngó ra ngoài như anh Lê Quý Tuấn (44 tuổi, quê Quảng Ngãi) là biết tiền nong sau một năm làm lụng chẳng bao nhiêu.

Cạnh anh Tuấn là túi quà to tướng với đủ thứ đồ như đường, muối, dầu ăn... song anh nói vẫn đang xoay tiền về quê. "Đem ra để trước phòng đây coi ai mua tôi bán lại á, túi quà này bán rẻ cho mấy nhà cần mua gia vị cũng được cỡ 400.000 đồng. Lấy tiền để dành mua vé xe về quê ăn Tết, chứ đường mắm đồ ở quê có hết rồi" - anh Tuấn nói.

Anh Tuấn làm nghề phụ hồ, vợ anh làm công nhân tới tối mịt mới về. Vợ chồng chi tiêu dè sẻn gửi tiền về cho con đi học ngoài quê. Anh dự định nếu tiền thưởng của vợ năm nay được đỡ, họ sẽ về quê ăn Tết, còn không thì phải tính lại. "Đợt bão số 13 vừa rồi tui có về phụ ba sửa nhà ngoài đó, đợt đó tốn tiền quá với túi mình. Cũng may là nhà không hư hại nhiều, chỉ lợp ngói lại thôi" - anh Tuấn kể.

Chỉ ra phía lái ve chai của xóm, nơi có một bà lão đang gánh bán, anh Tuấn nói: "Nhà bà đó ngoài Phú Yên banh chành hết, con rước vô đây ở hơn tháng nay rồi". Hỏi chuyện, bà lão nói mình tên Nguyễn Thị Thiết (79 tuổi), quê ở ngay tâm lũ Hòa Mỹ (Phú Yên cũ) bị thiệt hại nặng.

Thời điểm đó con trai bà và vợ đang làm công nhân trong này, không xin nghỉ được nên chỉ gửi tiền về quê đỡ đần thêm. Nhưng mọi thứ vẫn còn ngổn ngang, mình bà ngoài đó không xoay xuể. 

Bà Thiết kể: "Nước vô một nhà luôn, đồ đạc gì trôi hết, tiền bạc nó gửi ra tôi mướn người ta lau dọn phụ, lợp lại cái mái. Mà vẫn còn sình đất, lộn xộn lắm nên tụi nó mới kêu tôi vô đây ở. Tết này nó ráng làm rồi cả nhà về sửa sang nhà cửa tiếp".

Tết năm nay với bà Thiết không còn là chuyện bánh trái hay sắm sửa áo quần mới, tiền bạc chủ yếu chỉ để sửa nhà. "Mấy chục năm ở đó quen rồi, giờ nhà trống hoác, gió lùa tứ phía" - bà Thiết kể.

Bà ở trong căn trọ giữa TP.HCM, lớn tuổi không ai nhận làm nên ban ngày bà xin theo mấy người quen đi lượm ve chai quanh khu công nghiệp, tối về phụ nấu cơm cho con.

"Tụi nó ráng ở lại làm thêm, chờ có tiền Tết về sửa sang lại cái nhà cho ra hồn" - bà tâm sự. Bà cũng mường tượng phải tiết kiệm Tết này, hai con bà dự định chỉ về tới chừng mùng 5 là vào lại để tranh thủ làm bù kiếm thêm tiền. "Có vậy thôi, chứ ăn Tết lớn chắc để năm sau" - trong câu nói có sự tính toán và ý chí mạnh mẽ của bà lão miền Trung vốn đã quen bão lũ.

Những đêm ít ngủ để được đón Tết

Khoảng 6h sáng, khu chế xuất Tân Thuận còn lưa thưa bóng người, ông Trần Minh Quang (45 tuổi, quê xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk) đã bắt đầu ca trực. Đứng giữa cổng, tay ông liên tục ra hiệu cho xe ra vào, mắt không rời dòng xe nối nhau chờ kiểm soát. Chưa kịp ngồi lâu, ông lại đứng dậy tuần tra, quan sát camera, kiểm tra bình chữa cháy, rà soát từng góc.

Công việc bảo vệ của ông gắn liền với những ca trực kéo dài nhiều giờ. Một ca bình thường từ 6h sáng đến 6h tối, nếu tăng ca có thể kéo dài đến sáng hôm sau. Đôi lúc hơi mệt nhưng ông vẫn thấy vui vì làm thêm vừa có tiền tiêu Tết, lại còn được thưởng chuyên cần.

Sau cánh cổng khu chế xuất, người bảo vệ ngồi nhìn dòng người qua lại, khuôn mặt ông thoáng chút trầm tư hướng về quê nhà vừa trải qua trận lũ dữ. Nhắc đến quê, giọng ông Quang chậm lại. Trận bão vừa rồi đã khiến căn nhà cấp bốn của gia đình ông tốc mái. Nhà em trai, em gái ông cũng chung cảnh ngộ.

Sau lũ, cả gia đình chỉ còn biết tựa vào nhau để gượng dậy, cùng thu dọn, cùng tính chuyện làm lại từ đầu. "Khó khăn là vậy, nhưng tôi tin rồi mọi thứ sẽ dần được gây dựng lại. Vẫn còn Nhà nước, còn các anh bộ đội và bà con khắp nơi chung tay hỗ trợ mà" - ông Quang chia sẻ.

Xa nhà mưu sinh, ông hiểu rằng từng đồng kiếm được ở Sài Gòn lúc này đều mang ý nghĩa rất lớn. Dù vậy ông vẫn thấy rất vui vì công ty cho làm tăng ca, nhờ đó ông có thêm tiền gửi về quê lo cho gia đình và dịp Tết sắp tới. "Chỉ mong Tết này ba mẹ khỏe mạnh là mừng" - ông Quang nói.

Khoảng 5h chiều, khi cổng khu công nghiệp bắt đầu đông nghịt người tan ca, chị Huỳnh Thị Thanh Thoảng (33 tuổi), công nhân may tại Công ty First Star Enterprise Việt Nam, vẫn miệt mài ở lại tăng ca đêm. Dịp cận Tết này, trung bình mỗi tháng chị tăng ca khoảng 80 tiếng, mỗi tiếng được tính 40.000 đồng. Góp nhỏ thành nhiều, đó là khoản chị trông vào để lo Tết và phụ giúp gia đình sửa lại căn nhà sau bão.

Ba mẹ chị mới báo cây mai trước nhà đã hồi sinh sau lũ lụt, hy vọng Tết này sẽ lại nở hoa.

Gắng 'cày cuốc' để về quê ăn tết: Thức khuya dậy sớm vượt khó

Có người nói làm ăn năm nay cũng tạm được, định Tết sẽ ở ngoài quê chơi lâu. Cũng có người than hổng dư, phải vay mượn thêm để đủ tiền về quê xài Tết rồi tranh thủ vào lại TP.HCM làm bù.