Hôm 13-8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố áp thuế lên tới 100% với máy bay không người (drone) nhập khẩu và các linh kiện liên quan, "nhằm giải quyết mối đe dọa với an ninh quốc gia".

Áp thuế thấp hơn lên đồng minh

Theo tài liệu của Nhà Trắng, mức thuế cao nhất 100% sẽ áp dụng với drone lớn hơn 25kg, drone chụp ảnh nhiệt, trạm sạc và một số linh kiện quan trọng. Phần lớn drone nhỏ hơn sẽ chịu mức thuế 25%.

Đáng chú ý, Mỹ dành mức thuế thấp hơn cho các đồng minh và đối tác. Drone và linh kiện từ Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Liechtenstein, Hàn Quốc, Thụy Sĩ và Đài Loan chịu thuế 15%, drone từ Anh là 10%, với điều kiện phần lớn phần cứng, phần mềm và công nghệ có nguồn gốc từ các nước/vùng lãnh thổ này và Mỹ.

Các mức thuế được áp dụng theo Điều 232 và hầu hết sẽ có hiệu lực từ ngày 3-9.

Mỹ tuyên bố đây là biện pháp giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng drone từ nước ngoài. Sắc lệnh cũng cho phép triển khai chương trình "onshoring" nhằm khuyến khích sản xuất drone và linh kiện ngay tại Mỹ.

Trung Quốc chịu tác động lớn nhất

Dù đây là mức thuế được áp lên nhiều đối tác thương mại, giới chuyên gia cho rằng nhà cung cấp drone Trung Quốc vẫn là bên bị tác động lớn nhất, do sự chiếm lĩnh của nước này trên thị trường drone toàn cầu.

Theo Trung tâm Phân tích chính sách châu Âu (CEPA) có trụ sở tại Washington, các công ty Trung Quốc, bao gồm cả "gã khổng lồ" trong ngành là DJI, đang nắm giữ khoảng 80 - 90% thị trường drone toàn cầu, đồng thời thống trị nguồn cung khoáng sản thiết yếu, nguyên liệu thô và linh kiện drone. Chỉ riêng DJI cung cấp hơn một nửa số drone thương mại tại Mỹ, theo Hãng tin Reuters.

Thời báo Hoàn Cầu dẫn Hiệp hội Công nghiệp drone Mỹ (AUVSI) cho biết các công ty Trung Quốc đang thống lĩnh nhiều phân khúc quan trọng tại thị trường Mỹ, gồm drone tiêu dùng, drone doanh nghiệp và drone dành cho ứng phó khẩn cấp.

Tuy nhiên các chuyên gia Trung Quốc nhận định rằng Mỹ khó có thể nhanh chóng thay thế nguồn cung drone từ Bắc Kinh. Thuế cao sẽ làm tăng giá drone và linh kiện, chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.

Tờ China South Morning Post chỉ ra rằng động thái của Mỹ diễn ra sau khi Bắc Kinh siết chặt hoạt động xuất khẩu drone, áp dụng quy trình thẩm định nghiêm ngặt với từng trường hợp bán sang Mỹ.

Về mặt kinh tế, ông Wu Xinbo - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quốc tế (Đại học Phúc Đán) - cho rằng đây là tình huống "cùng thua".

Nếu Mỹ mất quyền tiếp cận chuỗi cung ứng của Trung Quốc, thì bản thân các nhà sản xuất drone và robot Trung Quốc mất khả năng tiếp cận thị trường lớn ở Mỹ.

Mỹ có thể phải đối diện với chi phí tăng cao, song các biện pháp thương mại từ cả hai phía sẽ khiến các nhà sản xuất Trung Quốc khó dịch chuyển nhanh chuỗi cung ứng sang nước thứ ba.

Biện pháp bảo hộ thương mại

Ông Huo Jianguo, người từng là lãnh đạo Học viện Hợp tác kinh tế và Thương mại quốc tế Trung Quốc, nói với Thời báo Hoàn Cầu rằng việc áp thuế rất cao đối với các nhóm sản phẩm chủ chốt, trong khi dành mức thuế thấp hơn đáng kể cho một số đồng minh cho thấy Washington không chỉ muốn hạn chế nhập khẩu mà còn tái định hình chuỗi cung ứng.

Drone cỡ lớn và chuyên dụng được sử dụng trong nông nghiệp, khảo sát và ứng phó khẩn cấp là những lĩnh vực mà Washington muốn tạo dư địa cho các nhà sản xuất trong nước.

Động thái lần này phản ánh cách tiếp cận thương mại mà ông Huo cho là "mang tính bảo hộ" của Washington. Việc áp các mức thuế khác nhau lên các đối tác được thúc đẩy bởi lợi ích chiến lược, thay vì các quy tắc thương mại đa phương.

Ông Luo Jun - CEO Beijing Bay Area Silicon Valley Innovation Technology - cho rằng ngay cả các đối tác của Mỹ cũng sẽ bị ảnh hưởng. Do chịu sức ép từ Washington về việc phải loại Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng, một số doanh nghiệp nước ngoài sẽ phải cân bằng giữa chi phí và việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Drone Ukraine tập kích liên tục, Nga thừa nhận thiếu xăng nhiều nơi

Giới chức Nga thừa nhận tình trạng thiếu xăng đang tái diễn tại một số khu vực, trong bối cảnh Ukraine tăng cường tấn công các nhà máy lọc dầu và cơ sở năng lượng của nước này.