Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) - cho rằng hiện tất cả dòng chảy của nền kinh tế đều lưu thông qua kinh tế số, giúp thanh toán với chi phí thấp hơn, vòng quay vốn nhanh hơn, hỗ trợ thúc đẩy tiêu dùng nội địa, người mua và người bán hàng "gặp" nhau, thanh toán tiện lợi, thúc đẩy sản xuất, kích cầu nội địa, giúp khách du lịch đến VN mua sắm thuận tiện hơn.

Thông tin được chia sẻ tại họp báo công bố Ngày tài chính số 2026 với chủ đề "Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số" diễn ra vào hôm nay (26-5), dưới sự chỉ đạo của NHNN và UBND TP.HCM. Sự kiện do báo Tuổi Trẻ phối hợp Văn phòng, Vụ Thanh toán (NNHNN), Sở Công Thương TP.HCM và Công ty CP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức.

Đây là bước chuyển đổi quan trọng từ "Ngày không tiền mặt 16-6", sáng kiến được khởi xướng từ năm 2019 nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.

Doanh số từ du khách tăng trưởng ấn tượng nhờ thanh toán xuyên biên giới

Theo ông Phạm Anh Tuấn, thanh toán số hỗ trợ hộ kinh doanh và khu vực kinh tế phi chính thức dần tiếp cận khu vực kinh tế chính thức. Ngân hàng có dữ liệu, hộ kinh doanh cũng dần tiếp cận được vốn, từ đó minh bạch doanh thu, minh bạch thuế, hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách.

Hoạt động này cũng giúp giảm thiểu chi phí so với thanh toán bằng tiền mặt, góp phần tiết giảm chi phí và giúp cho dòng chảy tiền tệ minh bạch và chính xác, tăng cường cạnh tranh quốc gia và tăng cường hội nhập quốc tế. Song song giúp cho việc lưu thông thanh toán hàng hóa tốt hơn.

Một ví dụ điển hình là hệ thống thanh toán song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc vừa được triển khai từ đầu tháng 4. Đến cuối tháng 4, khi bắt đầu áp dụng cho chiều khách quốc tế vào Việt Nam (inbound), doanh số chi tiêu của du khách Trung Quốc đã tăng rất mạnh. Nếu trước đây doanh thu giao dịch mỗi ngày chỉ ở mức vài trăm triệu đồng thì nay đã tăng lên tới nhiều tỉ đồng/ngày.

Về chiến lược phát triển thanh toán xuyên biên giới, ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó tổng giám đốc NAPAS - cho biết đơn vị đã hoàn tất kết nối với Thái Lan, Lào và Campuchia từ năm 2024. Đầu năm 2026, NAPAS tiếp tục mở rộng với Trung Quốc và Hàn Quốc, đồng thời dự kiến cuối năm triển khai thêm tại Singapore và Đài Loan. Như vậy, đến cuối năm nay sẽ có tổng cộng 7 thị trường quốc tế được kết nối.

Hiện có hơn 20 ngân hàng và trung gian thanh toán tại Việt Nam tham gia thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới, góp phần hỗ trợ hoạt động giao thương trong nước và quốc tế.

Thông qua hệ thống này, người dân Việt Nam có thể dùng trực tiếp ứng dụng ngân hàng trong nước để quét mã thanh toán khi mua sắm, ăn uống hoặc sử dụng dịch vụ tại các quốc gia đã kết nối. Giao dịch sẽ được quy đổi tự động sang đồng tiền sở tại, giúp người dùng hạn chế phải đổi và mang theo nhiều tiền mặt ngoại tệ khi ra nước ngoài.

Với những kết quả ban đầu, ông Phạm Anh Tuấn nhận định khi số lượng người tham gia thanh toán song phương ngày càng tăng, doanh số thanh toán xuyên biên giới sẽ còn tăng mạnh và có thể vượt kỳ vọng. Song song đó, nhiều dự án mới cũng đang được khởi động, như thanh toán song phương Việt Nam - Malaysia với mục tiêu hoàn thành trong năm 2027.

Ông Tuấn cho rằng việc các ngân hàng tích cực tham gia, cùng với việc mở rộng thanh toán cho khách Trung Quốc không chỉ qua Alipay mà còn qua WeChat Pay, sẽ góp phần thu hút lượng lớn du khách Trung Quốc sử dụng các ví điện tử này chi tiêu tại Việt Nam.

TP.HCM muốn biến mùa khuyến mại thành "tour mua sắm" hút khách quốc tế

Ông Nguyễn Nguyên Phương - phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM - cho biết hiện nay TP.HCM đã ban hành chiến lược phát triển thương mại trong giai đoạn 2026-2030. Sở đang phối hợp với các bên để xây dựng kế hoạch triển khai, chuẩn bị trình kế hoạch phát triển thương mại điện tử đến năm 2030.

Trong đó, chương trình khuyến mại tập trung (Shopping Season) là nhiệm vụ trọng tâm, mục tiêu vừa kích cầu tiêu dùng, vừa đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về khuyến mại. Hiện nay, những chương trình giảm giá trên 50% phải đáp ứng nhiều điều kiện khá chặt chẽ, vì vậy TP đã phải tính toán kỹ lưỡng và lấy ý kiến doanh nghiệp để xây dựng mô hình phù hợp nhất.

Thời gian qua, Sở Công thương TP cùng các sở, ngành đã triển khai nhiều ý tưởng, giải pháp nhằm mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả chương trình, dù việc tổ chức không hề đơn giản.

Ông Phương cho rằng quá trình triển khai cũng tương tự chủ trương thanh toán không tiền mặt của Chính phủ. Ban đầu, cơ quan quản lý nhà nước gặp rất nhiều khó khăn, hiệu quả chưa cao. Tuy nhiên, sau khi phối hợp với báo Tuổi Trẻ trong công tác truyền thông, hiệu quả đã cải thiện rõ rệt.

"Mỗi cơ quan, đơn vị đều có thế mạnh riêng. Khi phối hợp và phát huy được thế mạnh của nhau thì hiệu ứng cộng hưởng rất lớn", ông Phương nói. Vì vậy, các chương trình như "Ngày không tiền mặt", tiếp nối là "Ngày Tài chính số" và các hoạt động truyền thông của báo Tuổi Trẻ đã giúp chương trình xúc tiến thương mại của thành phố lan tỏa mạnh hơn, tiếp cận người dân thuận lợi hơn.

Tại sự kiện, ông Phương cũng cho biết chương trình Shopping Season năm nay có thêm một thuận lợi lớn khi vừa nhận được chỉ đạo trực tiếp từ Bí thư Thành ủy TP.HCM về việc đẩy mạnh phối hợp giữa các sở, ngành để phát triển các mô hình kích cầu thương mại - du lịch.

Ngoài chuyện kích cầu tiêu dùng, bài toán thanh toán số tại chợ truyền thống và cửa hàng tạp hóa cũng được lưu tâm.

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, ở các hệ thống siêu thị hiện đại, việc áp dụng công nghệ thanh toán gần như đã hoàn thiện do sự cạnh tranh rất lớn giữa các doanh nghiệp bán lẻ. Các doanh nghiệp buộc phải liên tục nâng cấp dịch vụ để thu hút người tiêu dùng. Tuy nhiên, ở khu vực chợ truyền thống và cửa hàng nhỏ lẻ, việc triển khai thanh toán không tiền mặt vẫn còn rất khó khăn. "Nhiều giải pháp từng được đưa ra nhưng chưa thực sự thành công", ông nói.

Nguyên nhân không phải do mô hình này bất khả thi, mà vì chưa khảo sát và hiểu đúng nhu cầu của nhóm đối tượng tiểu thương. Việc triển khai còn dàn trải, chưa đi đúng trọng tâm nên hiệu quả chưa cao.

Đây lại là cơ hội lớn trong giai đoạn hiện nay. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, TP.HCM hiện có 168 phường, xã với khối lượng công việc rất lớn. Nhiều địa phương đang rất cần các hướng dẫn, giải pháp cụ thể từ các sở, ngành chuyên môn.

Một số phường, xã cũng đã chủ động đề nghị phối hợp triển khai thí điểm các mô hình thanh toán không tiền mặt tại chợ truyền thống thay vì làm đại trà.

"Chúng tôi xác định phải làm thí điểm trước, làm tới đâu chắc tới đó", ông nói và cho biết Sở Công thương tin rằng nếu có thêm sự đồng hành của doanh nghiệp, cơ quan truyền thông và các đơn vị liên quan, TP.HCM sẽ có cơ hội lớn để thúc đẩy thanh toán không tiền mặt trong khu vực bán lẻ truyền thống.

Ngân hàng tung loạt giải pháp cấp tập bảo vệ 'túi tiền' cho khách

Thanh toán số bùng nổ kéo theo sự gia tăng của các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao. Trước áp lực bảo vệ khách hàng, ngành ngân hàng đang triển khai hàng loạt giải pháp.