Ngày 26-5, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc - Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng - đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai và giải pháp trong điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện 8 điều chỉnh) và tình hình thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng.

Nhiều dự án lớn chậm tiến độ, tiềm ẩn rủi ro nguồn cung điện

Theo Phó thủ tướng, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số, tăng trưởng nguồn điện là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ, có dự án không thực hiện đúng Quy hoạch điện 8 điều chỉnh, dẫn đến nguy cơ không đáp ứng tiến độ đề ra. Yêu cầu này cần phải rà soát, đẩy nhanh tiến độ, xác định trách nhiệm, "không để các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng tiếp tục chậm tiến độ".

Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho hay từ khi Quy hoạch điện 8 điều chỉnh được phê duyệt, Chính phủ và Bộ Công Thương đã có nhiều chỉ đạo điều hành, đôn đốc tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm. 

Tuy nhiên, nhiều dự án nguồn điện, lưới điện không theo kịp tiến độ đưa vào vận hành trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch, ảnh hưởng rất lớn đến khả năng cung ứng điện, an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới. Vì vậy, bộ kiến nghị khẩn trương rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch điện 8 nhằm bảo đảm tính khả thi. 

Nhiều ý kiến các bộ ngành tại cuộc họp cũng cho rằng nếu không có giải pháp quyết liệt ngay từ bây giờ thì nguy cơ thiếu điện là rất lớn. Vì vậy cần nghiên cứu bổ sung chế tài để tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý các chủ đầu tư và địa phương không thực hiện đúng tiến độ...

Về đề xuất rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện 8, các ý kiến cho rằng cần làm rõ sự cần thiết, cơ sở, nguyên tắc và cách tiếp cận điều chỉnh. Xác định rõ những yếu tố mới phát sinh làm căn cứ điều chỉnh, đồng thời bảo đảm danh mục dự án được cập nhật theo thực tế và gắn với cơ chế xử lý trách nhiệm.

Tháo gỡ các dự án điện, cần thiết có cơ chế đặc thù

Ghi nhận các kết quả đạt được, song Phó thủ tướng thường trực nhấn mạnh cần phải thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế, bất cập trong việc triển khai thực hiện Quy hoạch điện 8. Với yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào, bộ phải thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án, xử lý các vấn đề phát sinh, đặc biệt là dự án trọng điểm. 

Trong đó thực hiện triển khai lựa chọn nhà đầu tư, thúc đẩy các nhà đầu tư hoàn thành theo đúng tiến độ. Bộ chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng về việc chậm triển khai các giải pháp làm ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, đảm bảo cung cấp đủ điện. 

"Chúng ta không được để chậm, nếu cần thì phải có cơ chế đặc thù, đơn giản hóa thủ tục hành chính để triển khai sớm, nhanh, vượt tiến độ các dự án năng lượng, đặc biệt là các dự án trọng điểm", Phó thủ tướng thường trực nói.

Về cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện 8, Phó thủ tướng thường trực yêu cầu bộ rà soát các nguồn điện theo hướng đưa ra khỏi danh mục các dự án không thể hoàn thành đến năm 2030 để bổ sung các nguồn điện thay thế khác khả thi, cần thiết có cơ chế khẩn cấp. 

Kiên quyết xử lý đối với các chủ đầu tư dự án điện không đảm bảo tiến độ theo cam kết, theo quy hoạch. Quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tới việc thúc đẩy triển khai các dự án.

Tập trung tháo gỡ và thúc đẩy các dự án nguồn điện áp dụng cơ chế thực hiện trong tình trạng khẩn cấp theo Luật Điện lực năm 2024 về xác định danh mục dự án nguồn và lưới điện cấp bách; tháo gỡ ngay khó khăn liên quan đến các dự án điện khí LNG, xử lý dứt điểm các dự án trọng điểm.

Phó thủ tướng cũng cho ý kiến chỉ đạo về cơ chế đặc thù cho dự án đầu tư lưới điện, ưu tiên các tuyến truyền tải điện để giải tỏa công suất và nhập khẩu điện; nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển hệ thống pin lưu trữ điện (BESS); áp dụng quy trình rút gọn đối với việc rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện 8; ban hành danh mục các dự án, công trình điện khẩn cấp… 

Quy hoạch điện 8 điều chỉnh: Cơ hội tái cấu trúc hệ thống điện Việt Nam

Theo ông Ramesh Singaram, Chủ tịch kiêm Giám đốc Gas Power châu Á (GE Vernova), Quy hoạch điện 8 điều chỉnh đã vạch rõ lộ trình cho hệ thống điện Việt Nam. Thách thức lớn nhất là chuyển hóa mục tiêu chính sách thành năng lực vận hành thực tế.