ABF của Tập đoàn Ajinomoto đang là mắt xích chiến lược trong cuộc đua AI toàn cầu.

"Vị umami" trong những siêu chip

Ajinomoto, thương hiệu Nhật Bản vốn gắn liền với vị "umami" và bột ngọt, đang nắm giữ một "vũ khí bí mật" có khả năng làm tê liệt những "gã khổng lồ" như Nvidia hay Intel nếu nguồn cung bị gián đoạn.

Sản phẩm chiến lược đó mang tên Ajinomoto Build-up Film (ABF) - một loại màng phim cách điện, cách nhiệt chuyên dụng được phát triển từ cuối những năm 1990.

Tuy chỉ dày bằng khoảng 1/8 sợi tóc người, ABF đóng vai trò là "xương sống" để tạo ra các lớp chất nền trong chip bán dẫn, giúp kết nối và truyền tải hàng nghìn tín hiệu giữa chip và thiết bị.

ABF đóng vai trò là "xương sống" để tạo ra các lớp chất nền trong chip bán dẫn.

Bước ngoặt từ bột ngọt đến ABF

Hành trình thống trị ngành vật liệu bán dẫn của Ajinomoto không phải là sự ăn may mà là kết quả của một quá trình nghiên cứu kéo dài hơn 20 năm. Câu chuyện bắt đầu vào cuối thập niên 1990, khi ngành chip cần những vật liệu cách điện mới cho các đế mạch nhiều lớp để đáp ứng yêu cầu nhỏ gọn.

Năm 1996, đội ngũ kỹ sư của hãng đã nhận ra tiềm năng đột phá từ chính nền tảng cốt lõi của mình: "Khoa học về Axit amin" ("AminoScience"). Họ phát hiện ra rằng một số sản phẩm đồng hành trong quá trình lên men axit amin glutamate để sản xuất bột ngọt có khả năng cách điện và dẫn nhiệt hoàn hảo, đưa đến sự ra đời của ABF.

Điều đặc biệt là ông Shigeo Nakamura - Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Tập đoàn Ajinomoto hiện tại cũng chính là người đã dẫn dắt dự án phát triển ABF.

Năm 1999, việc Intel chính thức áp dụng ABF vào quy trình sản xuất đã biến vật liệu này thành "tiêu chuẩn vàng" của toàn ngành. Từ một hướng đi "không giống ai" - dùng gốc axit amin cho linh kiện điện tử, hãng đã tạo ra một sản phẩm có cấu trúc phân tử ổn định ở nhiệt độ cao, cho phép các nhà sản xuất chip tích hợp hàng tỷ bóng bán dẫn vào không gian siêu nhỏ.

Hành trình thống trị ngành vật liệu bán dẫn của Ajinomoto là kết quả của quá trình nghiên cứu kéo dài hơn 20 năm.

Hiện nay, hãng đang nắm giữ hơn 95% thị phần toàn cầu trong phân khúc màng phim cách điện cách nhiệt ABF. Sự thành công không chỉ nằm ở công thức hóa học, mà còn ở một hệ sinh thái độc quyền khó có thể sao chép mà Tập đoàn đã dày công xây dựng suốt hai thập kỷ.

Bí mật nằm ở ba lớp rào cản: kinh nghiệm xử lý phân tử axit amin giúp vật liệu đạt độ ổn định tuyệt đối; dây chuyền sản xuất độc quyền được đồng phát triển riêng với các nhà chế tạo máy; và cuối cùng là sự tin cậy từ các chuẩn công nghiệp khắt khe của Mỹ, châu Âu và Nhật Bản.

Trong cơn sốt AI hiện nay, nhu cầu về chip tăng vọt kéo theo sự khan hiếm các vật liệu nền như ABF. Các dây chuyền liên quan đến AI của nhiều nhà sản xuất hiện đã hoạt động gần như hết công suất.

Dự báo khoảng cách cung - cầu sẽ còn nới rộng đến tận năm 2028. Chính nhu cầu thị trường tăng vọt và sự khan hiếm vật liệu thay thế này càng củng cố thêm cho vị thế độc quyền của ABF.

Dù mảng vật liệu chức năng chỉ đóng góp khoảng 7% doanh thu của Tập đoàn Ajinomoto, nhưng nó lại mang về hơn 23% lợi nhuận hoạt động cho toàn Tập đoàn.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu của doanh nghiệp đã tăng hơn 40% từ đầu năm 2026, phản ánh kỳ vọng cực lớn từ giới đầu tư vào tương lai của Tập đoàn trong chuỗi cung ứng bán dẫn.

Câu chuyện của Ajinomoto là bài học đắt giá về việc khai phá giá trị mới từ những thế mạnh cốt lõi cũ - "Khoa học về Axit amin" hay "Aminoscience" được tích lũy trong suốt hơn 1 thế kỉ thành lập và phát triển.

Đổi mới sáng tạo đôi khi không phải là tìm kiếm thứ gì đó hoàn toàn xa lạ, mà là cách chúng ta áp dụng tư duy tương lai vào những giá trị truyền thống để tạo nên một vị thế không thể thay thế trên bản đồ công nghệ thế giới.

Giờ đây, thế giới có thể sống thiếu bột ngọt Ajinomoto, nhưng ngành công nghiệp chip bán dẫn và cuộc đua AI toàn cầu thì không thể. Tập đoàn gia vị, thực phẩm hơn 100 năm tuổi đang nắm giữ "long mạch" của tương lai công nghệ, minh chứng cho sức mạnh của sự kiên trì R&D và tầm nhìn chiến lược xuyên thế kỷ.