20/03/2026 04:59 GMT+7

Sửa quy định dạy thêm, học thêm theo hướng nào?

Sau một năm thực hiện thông tư 29 về dạy thêm, học thêm đã bộc lộ những điểm bất cập nên Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến sửa đổi theo hướng "không cấm nhu cầu chính đáng".

học thêm - Ảnh 1.

Học sinh ra về sau khi học thêm tại một trung tâm bồi dưỡng văn hóa ở TP.HCM - Ảnh: NHƯ HÙNG

Ngay khi ra đời, thông tư này đã có tranh cãi trái chiều ở một số quy định được cho là quyết liệt hơn các văn bản đã ban hành trước đó.

Theo đó, việc dạy thêm trong nhà trường chỉ đáp ứng với ba đối tượng: học sinh chưa đạt yêu cầu cần phụ đạo, học sinh giỏi cần bồi dưỡng và học sinh cuối cấp trong giai đoạn ôn tập.

Những điểm tích cực

Việc dạy thêm trong nhà trường cho ba đối tượng trên được xem là nhiệm vụ của nhà trường và quy định không được thu tiền với bất cứ hình thức nào. Một điểm khác thể hiện sự quyết liệt của thông tư này là cấm dạy thêm với học sinh tiểu học.

Trước đó, tình trạng dạy thêm trong nhà trường phổ biến ở các lớp, cấp học và với học sinh đại trà. Nhức nhối nhất lại ở bậc tiểu học dù nhu cầu học thêm chính đáng của học sinh tiểu học không nhiều.

Ngoài các phụ huynh cần nơi gửi con ngoài giờ học, quản lý con khi bận rộn nên phải đăng ký cho con học thêm, nhiều người cho con học thêm chỉ vì... sợ cô giáo!

Đâu đó có tình trạng giáo viên dạy không hết sức trong giờ chính khóa trên lớp mà dành nội dung dạy và luyện cho học sinh ở lớp học thêm. Thậm chí có các động thái để phụ huynh vì lo con thụt lùi mà phải cho học thêm.

Ở các cấp học khác cũng có tình trạng học sinh đăng ký học tại trường nhưng không hẳn vì thực sự muốn.

Có trường đưa nội dung dạy học mới vào buổi dạy thêm. Các tiết dạy thêm được đặt tên mới "tiết học tăng cường" mà xem như nội dung chính khóa, trong khi về nguyên tắc đặt ra vẫn là tự nguyện.

Với một bộ phận giáo viên, dạy thêm là giải pháp để ổn định cuộc sống, tăng thu nhập. Nhưng bên cạnh những thầy cô có kinh nghiệm, giỏi nghề mà học sinh, phụ huynh muốn cho con theo học thật thì cũng có những trường hợp gây áp lực để học sinh phải học thêm.

Tình trạng dạy - học thêm trở nên phức tạp và kéo dài chính vì nó bị đan xen giữa nhu cầu chính đáng và không chính đáng.

Thông tư 29 phân rõ "dạy thêm trong nhà trường" với ba đối tượng và không thu tiền và dạy thêm ngoài nhà trường có điều kiện.

Dạy thêm, học thêm không bị cấm cực đoan mà được siết chặt quản lý hơn. Giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục đang dạy, làm việc ở các trường được dạy thêm tại các trung tâm có phép nhưng không được tự đứng ra tổ thức lớp, trung tâm.

Các trung tâm phải công khai thông tin giáo viên, học sinh, các điều kiện đảm bảo chất lượng và giáo viên không được dạy chính học sinh của mình đang quản lý tại trường.

Bất cập và hướng giải quyết

Phản ứng với việc siết dạy thêm, học thêm đáng ngạc nhiên lại xuất phát đầu tiên và phổ biến từ phụ huynh. Trong khi chính phụ huynh là phía có nhiều phản ánh, thậm chí tố giác tiêu cực trong việc dạy - học thêm.

Lý do phản ứng xuất phát từ việc nhìn thấy con học sa sút, điểm kém đi, không hiểu bài thầy cô dạy trên lớp. Căng thẳng nhất là học sinh cuối cấp phải tham gia tuyển sinh đầu vào các trường có sàng lọc, vào lớp 10 và chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT.

Thời điểm thông tư 29 ra đời cuối năm học 2024 - 2025, nhiều trường lúng túng trong việc hỗ trợ học sinh cuối cấp ôn tập. Có hiệu trưởng chia sẻ ban giám hiệu đã "nợ" giáo viên hàng trăm buổi dạy thêm miễn thu phí từ học sinh.

Dù vậy họ vẫn phải bổ túc để học sinh yên tâm tham dự các kỳ thi chuyển cấp. Do đó họ mong được hướng dẫn, giải pháp tài chính để bù đắp cho giáo viên nhưng có địa phương có chính sách rõ ràng, có địa phương để mặc trường và thầy cô "tự bơi".

Điều này dẫn đến việc dạy - học thêm trong nhà trường giảm rõ rệt, có nơi không tổ chức. Trong khi việc điều chỉnh nội dung dạy học để đảm bảo chất lượng, hỗ trợ học sinh ở giờ chính khóa chậm thay đổi khiến chất lượng giáo dục sụt giảm khi không còn dạy thêm.

Đây chính là điểm bất bình thường nhất của giáo dục phổ thông nhưng nhiều địa phương không có giải pháp mạnh để chấn chỉnh, kiểm soát, đặc biệt là các chính sách hỗ trợ cho nhà trường, giáo viên.

Thông tư 29 có một quy định khiến nhiều trường bị vướng nhất là khống chế chỉ được dạy thêm hai tiết/tuần/môn.

Theo nguồn tin của Tuổi Trẻ, đây sẽ là một trong những điểm được điều chỉnh sau thời gian bộ trưng cầu ý kiến.

Dự kiến việc bố trí số tiết học, môn học dạy thêm cho các đối tượng thuộc quy định của thông tư sẽ được tổ chức linh hoạt và giao cho hiệu trưởng các trường chủ động, phù hợp điều kiện nhà trường, nhu cầu chính đáng của học sinh. Tuy nhiên việc "không thu tiền" dạy thêm trong nhà trường sẽ vẫn là quy định được kiên định áp dụng.

Về dạy thêm ngoài nhà trường, tuy thông tư 29 quy định cụ thể nhưng thời gian qua vẫn có các biến tướng lách luật.

Những phản ảnh về Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy có hiện tượng giáo viên nhờ người nhà đứng tên mở lớp nhưng thực chất giáo viên là người tổ chức, dạy thêm. Nhiều trung tâm quản lý lỏng lẻo giáo viên đăng ký dạy thêm, chưa công khai thông tin giáo viên, học viên mà những điều này sẽ được chấn chỉnh.

Ngoài ra, thông tư sửa đổi, bổ sung sẽ quy định rõ hơn để phân biệt việc tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, năng khiếu trong nhà trường phổ thông với hoạt động dạy thêm trong trường.

Đây là điểm vướng của các trường thời gian qua vì hoạt động trải nghiệm, dạy kỹ năng sống, năng khiếu được đánh đồng với dạy thêm các môn văn hóa nên nhiều nơi phải ngừng dù phụ huynh có nhu cầu.

Thông tư 29 với các quy định có tính quyết liệt hơn, vấn đề tiêu cực trong dạy thêm, học thêm như: ép buộc, thu phí cao, dạy thêm quá nhiều, quá tải... đã thay đổi đáng kể trong một năm qua.

Mùa tuyển sinh: nhu cầu học thêm tăng cao

Sửa quy định dạy thêm, học thêm theo hướng nào? - Ảnh 2.

Dù đêm hôm phải đưa đón song nhiều phụ huynh cho biết nhu cầu học thêm là có thật và rất cao - Ảnh: NHƯ HÙNG

Mùa tuyển sinh năm học 2026 - 2027 cận kề, nhu cầu học thêm ở đô thị có xu hướng tăng. Chị V.Thanh có con đang học lớp 9 tiếng Pháp cho biết con chị vẫn học thêm giáo viên tại trường nhưng..."học chui"!

"Phụ huynh như tôi bao giờ cũng có nhu cầu, nhất là tuyển sinh lớp 10 sắp tới. Tôi cho con học thêm toán Pháp trực tiếp giáo viên tại trường, còn Pháp văn học online.

Các giáo viên "dạy chui" và một phần do phụ huynh thuyết phục dữ lắm thầy cô mới nhận dạy. Học online sẽ dùng AI tạo avatar (hình đại diện) ảo che mặt người dạy, ngược học", chị Thanh kể.

Đồng quan điểm, anh Nguyễn Thế Tân cho rằng "dạy thẳng" hay "dạy chui" nếu có lớp đều đăng ký cho con. Anh cho biết nhu cầu cho con học thêm lúc nào cũng có để phụ trợ kiến thức ở lớp và đăng ký cho cả ba con vì mình rất bận không kèm cặp được.

"Không có nhu cầu cũng không được vì thầy cô bộ môn cũng ra bài tập quá nhiều. Trước đây khi siết lại có dừng một thời gian nhưng từ giữa học kỳ 1 con tôi học thêm cô chủ nhiệm tại nhà bình thường", anh Tân nói.

Cảnh "dạy môn này treo bảng môn khác" là chuyện mà cô Lê Thị Thanh - giáo viên mầm non - từng chứng kiến. Gần nhà cô có lớp học khoảng 20-25 học sinh lớp 1, 2 dù phía ngoài treo bảng lớp ngoại khóa tiếng Anh nhưng bên trong học sinh được mấy giáo viên giúp báo bài chứ hầu như cả buổi không nghe đọc hay giao tiếp tiếng Anh gì cả.

Với quy định nhà giáo không được dạy thêm cho học sinh mà mình đang trực tiếp giảng dạy, trong khi nhu cầu học thêm tăng lên mỗi ngày, áp lực thi cử mỗi mùa tuyển sinh làm nảy sinh chuyện giáo viên "chạy" vào trung tâm có giấy phép để học sinh của mình cũng "chạy theo" vào lớp đó học thêm, hợp thức hóa quy định.

Một giáo viên môn lý kể học sinh nói muốn học với cô chủ nhiệm, cô bộ môn của mình trên lớp vì giáo viên khác dạy không hiểu bài.

"Nếu tôi chủ nhiệm lớp đó, dạy môn đó mà không cho học sinh học bộ môn tôi dạy thì chúng tôi vào các trung tâm để hợp thức hóa quy định. Đây là giải pháp tạm thời nhưng về lâu dài tôi kỳ vọng luật không quá cứng nhắc", giáo viên này nói.

Sửa quy định dạy thêm, học thêm theo hướng nào? - Ảnh 3.Quyền Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Sẽ đấu tranh với hiện tượng chưa lành mạnh trong dạy thêm, học thêm

Quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cam kết sẽ đấu tranh với những hiện tượng chưa lành mạnh trong việc dạy thêm, học thêm.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất