Tối 28-4, UBND tỉnh Nghệ An long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của các liệt sĩ thanh niên xung phong tại hang Hỏa Tiễn, phường Hoàng Mai (28-4-1966 - 28-4-2026).

Trong lịch sử, nằm ở cửa ngõ phía bắc của Nghệ An, Hoàng Mai là "yết hầu" hội tụ, kết nối các huyết mạch giao thông quan trọng đường bộ, đường sắt, đường thủy vào Nam ra Bắc.

Đây cũng là vùng núi đá vôi tốt, trữ lượng lớn có thể khai thác, sản xuất vật liệu phục vụ cho việc san lấp, hàn gắn các tuyến đường trong thời chiến.

Với lợi thế về giao thông thủy, bộ và sản xuất nguyên liệu, trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước, Hoàng Mai được đánh giá là một vị trí quan trọng trong công tác chi viện cho chiến trường miền Nam nên được tăng cường các lực lượng quân đội, dân quân tự vệ, thanh niên xung phong để quyết tâm bảo vệ huyết mạch này.

Trước yêu cầu nhiệm vụ cấp bách, ngày 27-4-1965, Bộ Giao thông Vận tải đã thành lập đơn vị C271 - đội 27 "Ba sẵn sàng" gồm 150 đồng chí, chuyển giao cho Tổng cục Đường sắt để đáp ứng nhu cầu bảo vệ tuyến đường sắt huyết mạch và sản xuất nguyên liệu đá đáp ứng kịp thời cho công tác bảo đảm giao thông khu vực Thanh Hóa - Vinh, đặc biệt tập trung tăng cường cho mặt trận Hoàng Mai.

Trong đó, tổ 4, đơn vị C271 có 36 đồng chí với nhiệm vụ khai thác đá để xây dựng đoạn đường vào ga Hoàng Mai và san lấp, sửa chữa, khắc phục kịp thời các sự cố trên tuyến đường sắt khi bom Mỹ đánh phá, nhằm bảo vệ huyết mạch giao thông tại khu vực này.

Họ là những thanh niên nhiệt huyết còn ở độ tuổi mười tám đôi mươi, xuất thân từ những vùng quê nghèo ở các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ. Họ sống trong các lán trại tạm thời, mái lợp tranh rạ, ngủ trên các tấm cót lót rơm rạ, lá chuối khô để chống rét.

Có những thời điểm bị đánh phá ác liệt, lương thực thiếu thốn, cả đơn vị phải nhường cơm sẻ áo, chia nhau từng nắm cơm độn khoai lót dạ. 

Cuộc sống kham khổ, lao động nặng nhọc, khó khăn chồng chất khó khăn nhưng với nhiệt huyết của tuổi trẻ, các anh chị đã luôn sẵn sàng cống hiến, vượt qua mưa bom, bão đạn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, với một lý tưởng cao đẹp: "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên".

Ngày 28-4-1966, máy bay Mỹ đã bắn hỏa tiễn làm 33 chiến sĩ thanh niên xung phong tổ 4, đơn vị C271, đội 27 hy sinh khi đang trú ẩn trong hang đá.

Kể từ đó, hang được mang tên hang Hỏa Tiễn.

Đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm, ông Thái Văn Thành - Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An - nhấn mạnh các anh chị đã mãi mãi ra đi, nhưng sự hy sinh anh dũng đó đã trở thành động lực, sức mạnh để cho tuyến đường không bao giờ tắc, góp phần quyết định vào chiến thắng trên chiến trường miền Nam.

Sự kiện các anh chị thanh niên xung phong hy sinh tại hang Hỏa Tiễn đã đi vào lịch sử như một bản anh hùng ca về quyết tâm sắt đá "Tất cả vì miền Nam ruột thịt", "Vì độc lập tự do thống nhất đất nước", trở thành hồn thiêng sông núi.

"Sau 60 năm, hang Hỏa Tiễn cùng sự hy sinh của các liệt sĩ thanh niên xung phong luôn là biểu tượng tiêu biểu cho thế hệ thanh niên xung phong với ý chí "Sống bám cầu bám đường, chết kiên cường dũng cảm", "Đường chưa thông không tiếc máu xương"; đồng thời là nguồn động lực, sức mạnh tinh thần cổ vũ Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nghệ An trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc", ông Thành khẳng định.

Lễ kỷ niệm không chỉ là dịp để nhìn lại quá khứ mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Di tích hang Hỏa Tiễn giờ đây không chỉ là nơi thờ tự, mà đã trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau.

Thanh niên xung phong TP.HCM: 50 năm hành trình dấn thân

Sáng 20-3, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM phối hợp Lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) TP tổ chức hội thảo khoa học "Lực lượng TNXP TP.HCM - Truyền thống, vai trò và khát vọng trong kỷ nguyên mới".