Quảng Trị nghiên cứu lập 'siêu xã' hơn 600km² làm khu kinh tế đặc biệt ven biển

Ngày 6-11, UBND tỉnh Quảng Trị cho hay vừa có văn bản gửi Đảng ủy UBND tỉnh đề nghị xem xét, cho ý kiến về dự thảo kế hoạch thành lập Khu kinh tế đặc biệt tỉnh Quảng Trị gắn với Hành lang kinh tế Đông - Tây. 

Đây là bước nghiên cứu, chuẩn bị đề án, chưa phải quyết định thành lập khu kinh tế đặc biệt hay sáp nhập các xã.

Khu kinh tế đặc biệt ven biển

Tỉnh nghiên cứu mở rộng Khu kinh tế Đông Nam hiện có, đồng thời đề nghị công nhận là khu kinh tế đặc biệt.

Khu kinh tế đặc biệt được định hướng có năng lực cạnh tranh quốc tế, kết hợp kinh tế biển, cảng biển, công nghiệp - năng lượng, logistics, thương mại xuyên biên giới, hàng không, đô thị và đổi mới sáng tạo, gắn với định hướng "Vươn Đông - Tỏa Tây".

Khu kinh tế Đông Nam hiện rộng 237,92km², gồm 6 xã Mỹ Thủy, Vĩnh Định, Triệu Cơ, Nam Cửa Việt, Cửa Việt và Gio Linh, nằm về phía đông nam tỉnh Quảng Trị.

Đến năm 2030, khu kinh tế dự kiến mở rộng thành 686,23km², gồm 600,89km² đất liền và 85,34km² mặt biển.

Kế hoạch được chia thành 3 giai đoạn, thực hiện từ nay đến quý 3-2028.

Trong đó, giai đoạn 1 triển khai trong tháng 11-2026, tập trung đánh giá sơ bộ, báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Thủ tướng về chủ trương nghiên cứu.

Giai đoạn 2, từ quý 4-2026 đến 2-2027, tập trung hoàn thiện thể chế, đáp ứng các tiêu chí công nhận; đề xuất cập nhật vị thế Quảng Trị trong quy hoạch tổng thể quốc gia, bảo đảm tỉnh được xác định là cực tăng trưởng, vùng động lực và trung tâm kinh tế của vùng. 

Đồng thời, xây dựng đề án tổ chức lại các đơn vị hành chính trong phạm vi khu kinh tế mở rộng.

Giai đoạn 3, đến quý 3-2028, sẽ xây dựng, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các quy trình, thủ tục công nhận khu kinh tế đặc biệt.

'Siêu xã' 600km²

Điểm đáng chú ý của kế hoạch là nghiên cứu tổ chức lại các đơn vị hành chính trong khu kinh tế thành một đơn vị hành chính cấp xã hoặc đặc khu. Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ cốt lõi để hoàn thiện điều kiện đề xuất công nhận Khu kinh tế Đông Nam thành khu kinh tế đặc biệt.

Theo đề án, Khu kinh tế đặc biệt Quảng Trị có 9 xã, gồm toàn bộ diện tích 7 xã Bến Hải, Gio Linh, Cửa Việt, Nam Cửa Việt, Mỹ Thủy, Hải Lăng, Diên Sanh và một phần các xã Triệu Cơ, Vĩnh Định.

Việc tổ chức lại các đơn vị hành chính sẽ phải được xây dựng thành đề án riêng, trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Sở Nội vụ được giao chủ trì nghiên cứu tổ chức đơn vị hành chính trong Khu kinh tế Đông Nam mở rộng, đánh giá tính khả thi, tác động và điều kiện pháp lý; tham mưu tổ chức bộ máy, nhân lực...

Về địa lý, phạm vi siêu xã trải dọc vùng ven biển phía đông nam tỉnh Quảng Trị, từ Bến Hải ở phía bắc xuống Mỹ Thủy, Diên Sanh ở phía nam. 

Đây là không gian có khả năng kết nối hành lang giao thông Bắc - Nam với Hành lang kinh tế Đông - Tây, tạo điều kiện đưa hàng hóa từ Lào, đông bắc Thái Lan ra Biển Đông.

Đặc biệt, khu vực này hội tụ nhiều công trình hạ tầng chiến lược đang triển khai và khai thác. Nổi bật là sân bay Quảng Trị tại xã Gio Linh và Cửa Việt, quy mô hơn 316ha, dự kiến khai thác từ tháng 3-2027.

Ở khu vực biển có cảng nước sâu Mỹ Thủy được xem là một trong những động lực quan trọng nhất. Những bến cảng đầu tiên đã đưa vào khai thác từ tháng 7-2026 và sẽ tiếp tục được xây dựng để đón tàu đến 100.000 tấn. Trong khu vực nghiên cứu cũng có nhiều khu công nghiệp, nhà máy như nhiệt điện Quảng Trị, nhiệt điện LNG Hải Lăng... hàng chục nghìn tỉ đồng.

Khu vực này cũng có các đầu mối giao thông quan trọng theo trục Bắc - Nam, gồm quốc lộ 1, cao tốc Bắc - Nam, đường sắt Bắc - Nam, đường sắt tốc độ cao, đường bộ ven biển, và trục Đông - Tây gồm quốc lộ 15D, quốc lộ 9.

Các đầu mối sân bay, cảng biển, khu công nghiệp, trung tâm năng lượng và logistics sẽ được kết nối thành một không gian kinh tế tổng hợp, đa cực, đa chức năng.

An Giang thống nhất đề án đặc khu Phú Quốc là Khu kinh tế đặc biệt

An Giang đã thống nhất thông qua tờ trình dự thảo nghị quyết về hồ sơ đề án đề nghị công nhận đặc khu Phú Quốc là Khu kinh tế đặc biệt.