Chính phủ vừa ban hành nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó, nhiều hành vi quảng cáo, tiếp thị sữa thay thế sữa mẹ sẽ bị xử phạt với mức tiền lên tới hàng chục triệu đồng.

Siết quảng cáo sữa thay thế sữa mẹ

Các quy định xử phạt nhằm hạn chế tối đa tác động của hoạt động quảng cáo, tiếp thị trong môi trường chăm sóc y tế.

Theo đó, các hành vi như hướng dẫn trẻ dưới 6 tháng tuổi sử dụng sữa thay thế sữa mẹ khi không có chỉ định của bác sĩ, hoặc cung cấp thông tin khiến người dân hiểu rằng sữa công thức có giá trị tương đương hoặc tốt hơn sữa mẹ sẽ bị phạt từ 1 - 3 triệu đồng.

Ở mức xử phạt cao hơn, từ 3 - 5 triệu đồng, nghị định nhắm tới những hành vi liên quan trực tiếp đến đạo đức nghề nghiệp và môi trường chăm sóc y tế, nhằm bảo đảm việc tư vấn, chăm sóc bà mẹ và trẻ nhỏ không bị chi phối bởi yếu tố thương mại.

Cụ thể, cơ sở y tế hoặc cá nhân sẽ bị xử phạt nếu không cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và mang tính khoa học về cách sử dụng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ cho bác sĩ, nhân viên y tế và người tiêu dùng.

Nhân viên của các hãng sữa tiếp cận phụ nữ mang thai, bà mẹ có con nhỏ hoặc người thân của họ trực tiếp tại bệnh viện hay gián tiếp bên ngoài, với mục đích quảng cáo, giới thiệu sản phẩm cũng bị cấm và xử phạt.

Nghị định cũng không cho phép cơ sở y tế nhận quà tặng, lợi ích vật chất hoặc các vật dụng mang tên, logo của sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ từ doanh nghiệp. Đồng thời, việc cho phép doanh nghiệp vào bệnh viện để tặng mẫu thử, quà khuyến mại liên quan đến sữa cũng là hành vi vi phạm.

Đặc biệt, nghị định quy định hành vi cung cấp thông tin cá nhân của sản phụ và bà mẹ có con nhỏ (như tên, tuổi, địa chỉ, số điện thoại) cho doanh nghiệp để tiếp cận, tiếp thị sản phẩm cũng sẽ bị xử phạt. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác thông tin người bệnh cho mục đích thương mại.

Nhiều hành vi có thể bị phạt tới 20 triệu đồng

Các hành vi mang tính chất thương mại rõ rệt trong cơ sở y tế sẽ bị xử phạt nặng hơn. Cụ thể, mức phạt từ 5 - 10 triệu đồng áp dụng với việc tổ chức bán sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ trong bệnh viện (trừ nhà thuốc), cho phép trưng bày logo, hình ảnh sản phẩm hoặc để nhân viên doanh nghiệp tiếp cận người bệnh dưới bất kỳ hình thức nào.

Đặc biệt những hành vi mang tính quảng bá rộng rãi như trưng bày sản phẩm, treo banner, áp phích quảng cáo sữa thay thế sữa mẹ tại cơ sở y tế hoặc điểm bán lẻ; triển khai các chương trình khuyến mại như tặng quà, giảm giá, tích điểm… sẽ bị xử phạt từ 10 - 20 triệu đồng.

Ngoài ra, nhãn hàng sử dụng các hoạt động tài trợ học bổng, hội thảo, nghiên cứu khoa học, hay các chương trình truyền thông để quảng bá sữa thay thế sữa mẹ cũng nằm trong diện bị xử lý.

Các mức phạt nêu trên áp dụng cho cá nhân; nếu tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ gấp đôi.

Để trẻ được lớn lên bằng sữa mẹ

Viện Dinh dưỡng quốc gia cho hay sữa mẹ được khuyến nghị là nguồn dinh dưỡng tối ưu, giúp tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ bệnh tật và hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ nhỏ.

Ngành y tế khuyến cáo trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục duy trì đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn, kết hợp ăn bổ sung hợp lý.

Tuy nhiên trên thực tế, không ít bà mẹ bị tác động bởi quảng cáo hoặc tư vấn thiếu khách quan, dẫn đến việc sử dụng sữa thay thế sớm, làm giảm tỉ lệ nuôi con bằng sữa mẹ.

Việc siết chặt các hoạt động tiếp thị trong bệnh viện và cộng đồng được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường "trong sạch" hơn, nơi các quyết định liên quan đến dinh dưỡng trẻ nhỏ dựa trên cơ sở khoa học thay vì ảnh hưởng thương mại.

Bên cạnh trách nhiệm của cơ sở y tế và doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng khuyến nghị người dân cần chủ động tiếp cận thông tin chính thống, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung quảng cáo sai lệch hoặc thổi phồng công dụng.

Các cơ sở y tế, cán bộ y tế cần tăng cường tư vấn, hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định mới, không để các hoạt động quảng bá thương mại làm ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc.

Về lâu dài, nghị định không chỉ nhằm xử phạt mà còn hướng đến thay đổi nhận thức xã hội, xây dựng môi trường y tế thân thiện với nuôi con bằng sữa mẹ. 

Khi mỗi bà mẹ được hỗ trợ đúng cách và tiếp cận thông tin chính xác, trẻ em sẽ có cơ hội phát triển khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời.

Các nước cần siết chặt quản lý tiếp thị sản phẩm thay thế sữa mẹ

Ngày 9-5, Liên Hợp Quốc kêu gọi siết chặt các quy định pháp lý liên quan tới việc quảng bá và tiêu thụ các sản phẩm thay thế sữa mẹ để góp phần thúc đẩy các nỗ lực khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ.