Sáng 28-5, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ nhiệm kỳ 2021 - 2026 là nhiệm kỳ có nhiều dấu ấn lịch sử của Quốc hội và HĐND các cấp trong tiến trình cải cách, tái cấu trúc tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, chuyển đổi tư duy quản trị quốc gia, quản trị địa phương và phát triển đất nước.

Phân quyền càng mạnh thì kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ

Bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2031, bà nêu rõ mục tiêu tăng trưởng hai con số, yêu cầu thực hiện thắng lợi nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, xây dựng nền quản trị quốc gia, quản trị địa phương hiện đại, hiệu quả đang đặt ra yêu cầu rất lớn với Chính phủ, chính quyền địa phương và HĐND các cấp.

Trong mối quan hệ đó, Chính phủ xác định rất rõ nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cũng chính là nâng cao chất lượng quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và hiệu lực điều hành của bộ máy hành chính nhà nước.

Từ góc độ Chính phủ, bà đề nghị phải đổi mới mạnh mẽ tư duy quản trị địa phương theo hướng kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân.

Điểm cốt lõi của quản trị địa phương hiệu quả là tạo được môi trường phát triển tốt hơn, huy động cộng đồng, doanh nghiệp và các tầng lớp Nhân dân.

Phát huy cao độ dân chủ cơ sở, để mọi người dân được tham gia vào từng mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách phát triển của đất nước và địa phương.

Chính phủ sẽ tiếp tục đề xuất Quốc hội và theo thẩm quyền hoàn thiện thể chế, chính sách, phân định rõ hơn thẩm quyền giữa Trung ương với địa phương, tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm, khả năng phản ứng chính sách của địa phương.

Đặc biệt Chính phủ sẽ hướng dẫn, phát huy hơn nữa vai trò, chức năng của HĐND, nhất là HĐND cấp xã.

Cùng với đó tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với kiểm soát quyền lực hiệu quả.

Phó thủ tướng cho hay yếu tố cơ bản của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là tinh gọn tổ chức bộ máy, mà tái cấu trúc phương thức vận hành của nền hành chính quốc gia theo hướng gần dân, linh hoạt, hiệu quả hơn, kiến tạo phát triển đất nước nhanh hơn.

Trên tinh thần đó, Chính phủ quán triệt sâu sắc chủ trương và triệt để thực hiện địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải chủ động hơn, sâu sát hơn với địa phương, không để tình trạng chậm hướng dẫn, đùn đẩy trách nhiệm hay để địa phương chờ cơ chế.

Bà cũng lưu ý phân quyền càng mạnh thì kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ. HĐND phải thực sự là thiết chế kiểm soát quyền lực hiệu quả ở địa phương, nhất là giám sát việc thực hiện pháp luật, sử dụng nguồn lực công, thực thi công vụ và trách nhiệm người đứng đầu.

Đồng thời cần đổi mới phương thức từ giám sát quy trình sang giám sát kết quả cuối cùng, từ giám sát hành chính truyền thống sang giám sát thực chất mà người dân, doanh nghiệp cảm nhận được hiệu quả từ chủ trương, chính sách pháp luật.

Theo bà, khoảng cách lớn nhất giữa các địa phương trong giai đoạn tới không còn nằm ở điều kiện tự nhiên hay nguồn lực truyền thống, mà nằm ở năng lực quản trị và mức độ chuyển đổi số.

Chính phủ đang tập trung xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và dữ liệu số quốc gia, theo đó HĐND các cấp cần đi đầu đổi mới phương thức hoạt động trên môi trường số.

Khâu đột phá của đột phá để giải phóng nguồn lực

Phó thủ tướng nêu rõ cải cách thể chế và thủ tục hành chính là khâu đột phá của đột phá để giải phóng nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh, đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Vì vậy Quốc hội đang đồng hành cùng Chính phủ tập trung rất mạnh vào cải cách thể chế, với tinh thần thể chế phải mở đường cho phát triển và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Từ thực tiễn chỉ trong thời gian ngắn, Chính phủ đã ban hành 11 nghị quyết chuyên đề về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính,

Theo đó đã bãi bỏ 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cắt giảm 697 thủ tục hành chính và 1.754 điều kiện kinh doanh, giảm 53% thời gian thực hiện thủ tục hành chính, giảm 55% chi phí tuân thủ. Tính như vậy, tiết kiệm bình quân khoảng 23.000 tỉ đồng mỗi năm

"Đây là những con số rất ấn tượng và thực chất diễn ra trong điều kiện, bối cảnh không đơn giản, hết sức khó khăn, nhưng Chính phủ quyết tâm, đã thực hiện được điều này", bà nhấn mạnh.

Bà mong muốn HĐND quan tâm tiếp tục thực hiện việc phân cấp các thủ tục hành chính ở địa phương.

"Chúng tôi yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hướng dẫn các nội dung liên quan đến việc cắt giảm trên để bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất, liên thông và không gián đoạn trong giải quyết thủ tục hành chính này", bà nói.

Bà chỉ rõ không chỉ thuần túy giải quyết thủ tục nhanh hay chậm, mà phải tập trung vào việc khi thủ tục hành chính cắt, đơn giản như vậy đem đến hiệu quả cho việc thúc đẩy kiến tạo phát triển cho địa phương như thế nào.

Đây mới là điều mong muốn và thước đo thực chất về cải cách hành chính trong giai đoạn hiện nay.

Thường trực Ban Bí thư: Giám sát, kiểm soát chặt chẽ để chống lạm quyền trong thực thi công vụ

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hơn nữa vai trò của HĐND các cấp trong kiểm soát quyền lực ở địa phương.