Câu từ kích động, đánh vào tâm lý muốn khẳng định cái tôi

Đầu tháng 4-2026, Nguyễn Hữu Lộc (19 tuổi, ngụ Tây Ninh) sử dụng nhiều tài khoản mạng xã hội giả mạo để làm quen H.L. (13 tuổi, ngụ Đồng Tháp). Lộc lừa dối, ép L. thực hiện hành vi nhạy cảm thông qua cuộc gọi video rồi lén ghi hình lại.

Sau đó, Lộc dùng tài khoản khác yêu cầu L. chuyển 1 triệu đồng với đe dọa nếu không sẽ phát tán clip nhạy cảm. Và L. đã chuyển tổng cộng 800.000 đồng. Chưa hết, Lộc còn dụ dỗ L. gặp nói chuyện và đã xâm hại nạn nhân.

Đây chỉ là một trong những vụ việc đau lòng xuất phát từ việc trẻ bị dụ dỗ, kích động từ hội nhóm trên mạng xã hội, web đen, tài khoản ảo… Công thức chung là trẻ thường bị thuyết phục hoặc bị đe dọa bởi những chiêu trò, và vì sợ hãi nên nhiều bạn hầu như không dám nói với cha mẹ.

Theo ông Võ Đỗ Thắng - Giám đốc Trung tâm Đào tạo an ninh mạng Athena - chiêu trò dụ dỗ trẻ vị thành niên thường xuất phát từ người ẩn danh, sử dụng câu từ nhằm lừa đảo, lợi dụng trẻ. Những đối tượng này đánh vào tâm lý lứa tuổi vị thành niên muốn khẳng định cái tôi, dễ bị kích động.

"Các em có thể bị dụ dỗ bằng những trò chơi game kêu gọi trở thành đại ca, anh hùng, dẫn đến thực hiện những hành vi không phù hợp lứa tuổi như tự hủy hoại bản thân, rạch tay, hành vi bạo lực nguy hiểm đối với bạn bè, người thân", ông Thắng thông tin.

Tình trạng khác là trẻ bị cuốn vào game online, tham gia các hội nhóm rồi vướng sự cố mà không biết nói với ai.

Ở góc độ gia đình, cha mẹ cần thường xuyên nhắc nhở trẻ, kiểm soát việc chơi game và điện thoại của con ngay những năm cấp I, càng phải quản lý con sát sao hơn khi vào tuổi dậy thì.

Theo ông Thắng, nhà trường, các thầy cô và tổ chức đoàn trong trường nên có biện pháp linh hoạt để phù hợp tình hình xã hội thay đổi hằng ngày, hằng giờ hiện nay.

Hiện các nhà trường nên có (nếu không muốn nói là rất cần) bộ phận chuyên trách tư vấn, tiếp xúc thường xuyên để kịp thời giải phóng những bức xúc tâm lý cho trẻ.

Các nhóm kỹ năng giúp trẻ tự bảo vệ trước hội nhóm độc hại

Cô Lê Phan Thảo Nghi - giáo viên kỹ năng sống tại TP.HCM - cho rằng trẻ cần được trang bị các nhóm kỹ năng cốt lõi để tự bảo vệ trên không gian mạng.

Cụ thể là kỹ năng nhận diện nguy cơ, biết từ chối, biết cách thoát khỏi tình huống không an toàn, bảo vệ thông tin cá nhân. Cần dạy trẻ biết báo cáo, lưu bằng chứng và tìm kiếm sự giúp đỡ từ cha mẹ, giáo viên, chuyên viên tâm lý hoặc người lớn đáng tin cậy. Và trường hợp cần thiết có thể gọi tổng đài bảo vệ trẻ em 111.

Trong đó, trẻ cần đặc biệt nhận biết các dấu hiệu cảnh báo như người lạ làm thân quá nhanh, liên tục hỏi thông tin riêng tư, chuyển cuộc trò chuyện sang nội dung tình dục, tặng quà để tạo sự lệ thuộc, dụ chuyển sang kênh kín, ép gửi hình ảnh riêng tư hoặc đe dọa khi bị từ chối.

Cô Nghi nói nguy cơ trên mạng không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng lời đe dọa mà có khi xuất phát từ sự quan tâm, làm quen và tạo lòng tin.

Vì vậy cần nhấn mạnh với trẻ rằng nếu đã lỡ xem, tham gia nhóm, gửi hình ảnh hay bị đe dọa, nhất thiết phải tìm kiếm ngay sự giúp đỡ từ cha mẹ hoặc người đáng tin cậy.

"Nỗi sợ bị cha mẹ mắng hay nhà trường kỷ luật có thể khiến trẻ tiếp tục im lặng, trong khi sự im lặng lại khiến nguy cơ kéo dài", cô Nghi cảnh báo.

Trẻ lạc vào 'mê cung' hội nhóm, web đen độc hại: Cấm không đủ, phải dạy cách thoát

Chỉ vài cú chạm, một đứa trẻ có thể tha hồ sải bước trong hội nhóm, web đen tưởng như chỉ để tâm sự, xả giận, chơi game nhưng bầy ra trên đó có muôn kiểu rủ rê bỏ nhà, cổ xúy bạo lực, thậm chí kích động hành vi nguy hiểm.