Đài Al Jazeera đưa tin Thủ tướng Anh Keir Starmer ngày 23-1 đã chỉ trích những bình luận trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên đài truyền hình Fox News của Mỹ, rằng các đồng minh Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương NATO đã “đứng hơi xa tiền tuyến” ở Afghanistan, là “xúc phạm và thẳng thắn mà nói là kinh khủng”.

Khi được hỏi liệu ông có yêu cầu ông Trump xin lỗi hay không, vị thủ tướng quả quyết: “Nếu tôi đã nói sai hoặc nói những lời như vậy, tôi chắc chắn sẽ xin lỗi”.

Ông Starmer cũng bày tỏ lòng kính trọng đối với 457 binh sĩ Anh đã thiệt mạng sau khi tham gia cuộc tấn công Afghanistan do Mỹ dẫn đầu năm 2001.

Vào cuối ngày 24-1, Nhà Trắng đã bác bỏ những lời chỉ trích của lãnh đạo Vương quốc Anh đối với Tổng thống Trump.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Taylor Rogers cho biết trong một tuyên bố gửi cho Hãng thông tấn AFP: “Tổng thống Trump hoàn toàn đúng - Mỹ đã đóng góp cho NATO nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trong liên minh”.

Những phát ngôn của ông Trump được đưa ra sau khi ông rút lại lời đe dọa áp thuế đối với một số quốc gia châu Âu phản đối yêu cầu của ông về việc Mỹ tiếp quản Greenland, một vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch.

Mỹ chưa bao giờ cần NATO?

Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) hôm 22-1 ở Davos, Thụy Sĩ, ông Trump cho biết ông không chắc NATO sẽ có mặt để hỗ trợ Mỹ nếu được yêu cầu, ông nói: “Chúng tôi chưa bao giờ cần đến họ, chúng tôi chưa bao giờ thực sự yêu cầu bất cứ điều gì từ họ”.

Hơn 150.000 binh sĩ thuộc lực lượng vũ trang Anh đã phục vụ tại Afghanistan, biến quốc gia này trở thành nước đóng góp lớn thứ hai cho liên minh do Mỹ dẫn đầu nhằm tiêu diệt tổ chức khủng bố Al Qaeda và lực lượng Taliban.

Cùng với lực lượng của Mỹ và Anh còn có binh lính từ hàng chục quốc gia, bao gồm tất cả thành viên NATO, điều khoản an ninh tập thể của liên minh này, đã được kích hoạt lần đầu tiên sau các vụ tấn công vào thành phố New York và thủ đô Washington của Mỹ.

Điều 5 Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương quy định rằng một cuộc tấn công vũ trang vào một nước thành viên được coi là cuộc tấn công chống lại tất cả các nước thành viên. Khi kích hoạt, các nước thành viên cam kết hỗ trợ, bao gồm cả việc sử dụng vũ lực để khôi phục và duy trì an ninh.

Hơn 150 người Canada đã thiệt mạng ở Afghanistan, cùng với 90 binh sĩ Pháp và hàng chục người đến từ Đức, Ý và các quốc gia khác. Đan Mạch đã mất 44 binh sĩ.

Theo các báo cáo, Mỹ đã mất hơn 2.400 binh sĩ.

Theo ước tính năm 2021 của dự án Chi phí chiến tranh thuộc Đại học Brown, ít nhất 46.319 thường dân Afghanistan đã thiệt mạng trực tiếp do cuộc tấn công năm 2001 gây ra.

Con số này không bao gồm các trường hợp tử vong gián tiếp do bệnh tật hoặc thiếu tiếp cận với thực phẩm, nước và cơ sở hạ tầng.

Châu Âu “phẫn nộ”

Những bình luận của ông Trump về quân đội NATO ở Afghanistan đã vấp phải sự chỉ trích khắp châu Âu.

Hôm 23-1, Ngoại trưởng Hà Lan David van Weel đã lên án những phát ngôn của ông Trump, gọi chúng là không đúng sự thật và thiếu tôn trọng.

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak Kamysz cho biết đất nước ông là “một đồng minh đáng tin cậy và đã được chứng minh, và điều đó sẽ không thay đổi”.

Hoàng tử Harry của Anh, người từng tham gia 2 đợt phục vụ tại Afgahanistan trong quân đội Anh, lên tiếng: “Hàng ngàn cuộc đời đã thay đổi mãi mãi. Cha mẹ phải chôn cất con trai, con gái mình. Những đứa trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ. Các gia đình phải gánh chịu hậu quả”.

Theo ông, “sự hy sinh” của các binh sĩ Anh trong chiến tranh “xứng đáng được nhắc đến một cách trung thực và tôn trọng”.

Theo ước tính năm 2021 của Đại học Brown, Mỹ, ít nhất 46.319 thường dân Afghanistan đã mất mạng trong cuộc tấn công năm 2001.

Con số này chưa tính các trường hợp tử vong gián tiếp do bệnh tật hoặc thiếu tiếp cận với thực phẩm, nước và cơ sở hạ tầng.

Ông Trump nổi giận, rút lại lời mời Canada tham gia Hội đồng Hòa bình

Ngày 22-1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút lại lời mời Canada tham gia sáng kiến 'Hội đồng Hòa bình' của ông nhằm giải quyết các cuộc xung đột toàn cầu.