Ông Trump chỉ đạo Bộ Tư pháp khởi kiện nếu Đảng Cộng hòa thua ở bang Alaska

Theo Hãng tin AFP ngày 23-10, Tổng thống Donald Trump xác nhận chính ông đã yêu cầu Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) tiến hành vụ kiện liên quan đến cuộc đua vào Thượng viện tại bang Alaska, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3-11.

Động thái này gây tranh cãi, bởi vụ kiện được tiến hành ngay cả khi cuộc bầu cử chưa diễn ra, làm gia tăng nghi vấn về việc liệu ông Trump có chấp nhận kết quả nếu nó gây bất lợi cho Đảng Cộng hòa hay không.

Tranh cãi vì hai ứng viên cùng tên

Cuộc đua tại Alaska chủ yếu diễn ra giữa Thượng nghị sĩ đương nhiệm Dan S. Sullivan của Đảng Cộng hòa và ứng viên Đảng Dân chủ Mary Peltola.

Tuy nhiên sự xuất hiện của ứng viên thứ ba mang tên Dan J. Sullivan Jr., có tên gần giống thượng nghị sĩ đương nhiệm, đã trở thành tâm điểm tranh cãi.

Theo Hãng tin Reuters, ông Sullivan Jr. nộp hồ sơ tranh cử ngày 29-5, với mục tiêu đánh bại Thượng nghị sĩ Dan S. Sullivan, sử dụng khẩu hiệu "Dan Sullivan thách thức Dan Sullivan để giành ghế Thượng viện Mỹ".

Bộ Tư pháp cáo buộc ông Sullivan Jr. cố tình ra tranh cử để gây nhầm lẫn, khiến những cử tri muốn ủng hộ thượng nghị sĩ đương nhiệm có thể bỏ phiếu cho ông.

Vì vậy cơ quan này đề nghị tạm hoãn chứng nhận kết quả nếu bà Peltola chiến thắng với cách biệt nhỏ hơn số phiếu mà ông Sullivan Jr. nhận được, cho đến khi hoàn tất điều tra.

Tuy nhiên chính ông Sullivan Jr. - ứng viên đăng ký theo Đảng Cộng hòa - đã bác bỏ cáo buộc trên.

Vào tháng 6, Tòa án Tối cao Alaska đã cho phép ông có tên trên lá phiếu, nhưng không ghi thông tin đảng phái bên cạnh tên ông, trong khi ông Dan S. Sullivan được xác định rõ là thượng nghị sĩ đương nhiệm thuộc Đảng Cộng hòa.

Bà Peltola cho rằng cách trình bày này khiến cử tri khó có thể nhầm lẫn, đồng thời chỉ trích vụ kiện của Bộ Tư pháp.

Các chuyên gia luật bầu cử cho rằng Bộ Tư pháp thiếu cơ sở pháp lý để yêu cầu hoãn chứng nhận kết quả. Ông David Becker, thuộc Trung tâm Đổi mới và Nghiên cứu bầu cử, nhấn mạnh chính quyền liên bang không có thẩm quyền quyết định thời điểm hay cách thức Alaska chứng nhận kết quả bầu cử.

Trong khi đó chuyên gia pháp lý Derek Muller nhận định lập luận của Bộ Tư pháp rất yếu,và gần như không có khả năng được tòa án chấp thuận.

Lo ngại can thiệp bầu cử giữa kỳ

Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh Đảng Dân chủ được dự báo có thể giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, đồng thời có cơ hội cạnh tranh quyền kiểm soát Thượng viện.

Nếu giành chiến thắng tại Hạ viện, phe Dân chủ có thể tạo ra rào cản đáng kể đối với chương trình nghị sự của ông Trump trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ.

Trong khi đó Đảng Dân chủ cáo buộc chính quyền Trump tìm cách can thiệp bầu cử thông qua việc mở rộng quyền kiểm soát của liên bang đối với hoạt động bầu cử do các bang quản lý.

Dù ông Trump từng thắng tại Alaska với cách biệt 13 điểm phần trăm trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024, bà Peltola hiện được đánh giá là đối thủ đáng gờm của Đảng Cộng hòa tại bang này.

Bầu cử giữa kỳ có ý nghĩa gì đối với ông Trump và Quốc hội Mỹ?

Đảng Cộng hòa và Dân chủ đang chạy đua quyết liệt giành quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ, yếu tố sẽ định hình cục diện hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.