Ô nhiễm từ đâu?

24/09/2019 08:25 GMT+7

TTO - Liên tiếp nhiều ngày qua, chỉ số chất lượng không khí qua quan trắc trên địa bàn thành phố Hà Nội từ nhiều điểm đo đều cho chỉ số ở ngưỡng chất lượng không khí kém - nhóm nhạy cảm, cần hạn chế thời gian ở ngoài.

Ô nhiễm từ đâu? - Ảnh 1.

Hà Nội đang trải qua những ngày ô nhiễm nghiêm trọng do ô nhiễm khói bụi phương tiện giao thông và công trình xây dựng (ảnh chụp chiều 23-9 trên đường Phạm Văn Đồng) - Ảnh: NAM TRẦN

Hà Nội: do cả bụi bẩn và thời tiết

Ông Hoàng Dương Tùng - chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam - cho biết nồng độ bụi trong không khí tại Hà Nội liên tiếp ở ngưỡng cao trong các ngày 15 và 16-9, trong đó đáng lưu ý tình trạng ô nhiễm bụi trong không khí xuất hiện ở nhiều khu vực.

Cụ thể, bản chất của tình trạng ô nhiễm không khí ở Hà Nội do đường phố nhiều bụi bẩn, lại vào đầu mùa đông, hiện tượng nghịch nhiệt thường xảy ra khiến bụi bẩn bị nén ở tầng không khí thấp làm nhiều người cảm nhận rõ sự khó thở, ngột ngạt.

"Khi hiện tượng nghịch nhiệt xảy ra, lớp nghịch nhiệt sẽ ngăn chất ô nhiễm phát tán lên cao, vì vậy các chất ô nhiễm bị giữ lại ở tầng thấp khiến không khí bị ô nhiễm nặng nề. Trong những ngày 15 và 16-9, trời lặng gió, hiện tượng nghịch nhiệt xảy ra, không khí ở Hà Nội rất ô nhiễm, đặc biệt là bụi" - ông Tùng nêu ví dụ. 

Lãnh đạo Chi cục Bảo vệ môi trường - Sở TN-MT Hà Nội cũng thừa nhận qua dữ liệu quan trắc được cho thấy chất lượng không khí những ngày gần đây trên toàn thành phố chủ yếu duy trì ở ngưỡng "kém", được thể hiện bằng màu da cam.

Theo lý giải của chi cục, tình trạng ô nhiễm bụi tại Hà Nội thường tăng cao tập trung vào thời gian mùa đông, đầu xuân và thời điểm chuyển mùa. "Đây cũng là hiện tượng thường gặp trong nhiều năm qua và có tính quy luật" - lãnh đạo Chi cục Bảo vệ môi trường Hà Nội giải thích. 

Tuy nhiên, chi cục cũng thừa nhận thực tế có 3 yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí ở Hà Nội, đó là tình trạng phát thải cục bộ từ hoạt động giao thông đô thị, bụi bẩn từ hoạt động xây dựng và các chất ô nhiễm được vận chuyển từ nơi khác đến.

TP.HCM: người nói do cháy rừng Indonesia, chỗ bảo không

Ông Hồ Quốc Bằng - giám đốc Trung tâm nghiên cứu ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu, Viện Môi trường và tài nguyên, ĐH Quốc gia TP.HCM - lập luận bình thường vào các dịp cuối tuần trước đây, dù có xuất hiện sương mù thì chất lượng không khí cũng không ô nhiễm nặng đến vậy. Hơn nữa, vào dịp cuối tuần, việc phát thải là không cao vì giao thông và công nghiệp hoạt động thấp hơn ngày thường.

Ông Bằng cho biết đã mô phỏng, chạy mô hình truy tìm nguồn gốc ô nhiễm không khí tại TP.HCM. Theo đó, ngày 18-9 có những đám cháy rừng lớn và trên diện rộng tại Indonesia, theo hướng gió và tốc độ gió sau 2-3 ngày thì các chất ô nhiễm này bay tới TP.HCM và các tỉnh phía Nam. Vì vậy, ô nhiễm không khí ngày thứ sáu 20-9 tại TP.HCM tăng cao đột biến. 

Đồng thời, ông Bằng cho biết đã làm mô hình chạy ngược lại cũng cho thấy ô nhiễm không khí tại TP.HCM ngày 22-9 xuất phát từ cháy rừng ở Indonesia. Tất cả thông tin này được ông Bằng đăng công khai trên Facebook cá nhân của ông.

Trong khi đó, đại diện Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ cho rằng đơn vị này chưa có đủ dữ liệu chứng minh sương mù ở TP.HCM có liên quan đến tình trạng cháy rừng ở Indonesia. Bởi một số trạm quan trắc khu vực đảo Tây Nam không ghi nhận được hiện tượng mù khô (thành phần trong đó có khói bụi - PV). 

Theo ông Lê Đình Quyết - phó trưởng phòng dự báo Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ, những ngày qua do Nam Bộ mưa nhiều, độ ẩm trong không khí tăng cao tạo ra lớp sương mù. Cùng với đó là hoạt động giao thông tạo ra khói bụi bám vào làm lớp sương mù này dày đặc hơn. Đại diện Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ nhận định dạng sương mù này chứa nhiều chất gây ô nhiễm. 

"Nhưng chứa chất ô nhiễm gì, mức độ như thế nào thì cần thêm số liệu quan trắc từ các cơ quan chức năng" - vị đại diện Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ cho biết.

Trung Quốc đo lường không khí ô nhiễm ra sao?

Theo nghiên cứu từ ĐH Thanh Hoa ở Bắc Kinh, vào những năm 1980 Trung Quốc thiết lập hệ thống giám sát chất lượng không khí quốc gia, được chia thành các mạng lưới cấp quốc gia và cấp địa phương. Các mạng lưới này có nhiều đặc điểm chung, như các trạm quan trắc.

Vào năm 2000, dữ liệu giám sát không khí được liên kết với chỉ số ô nhiễm không khí (API), trong đó có dữ liệu về nồng độ SO2, NO2 và bụi mịn (PM10) tại 42 thành phố. API được phân loại theo cấp: công nghiệp, đô thị và tự nhiên.

Từ năm 2012, chỉ số chất lượng không khí theo thời gian thực (AQI) được giới thiệu, lần đầu tiên bao gồm chỉ số bụi mịn PM2.5. Cùng năm, một hệ thống quản lý chất lượng không khí theo phạm vi khu vực được áp dụng để giải quyết tình trạng ô nhiễm tại các tỉnh của Trung Quốc.

Theo Hãng tin Reuters, Trung Quốc đang nỗ lực tạo ra hệ thống giám sát toàn quốc vào cuối thập kỷ này, mở rộng phạm vi tới các thành phố dễ bị khói bụi làm ô nhiễm ở miền trung và miền tây đất nước.

Bên cạnh đó, vào năm 2018, Trung Quốc cũng yêu cầu các nhà máy xả thải nhiều phải cài đặt các hệ thống giám sát khí thải theo thời gian thực, nhằm cải thiện khả năng giám sát và xử lý các công ty vi phạm pháp luật về xả thải.

MINH KHÔI

TP.HCM mấy ngày nay ô nhiễm do cháy rừng từ Indonesia? TP.HCM mấy ngày nay ô nhiễm do cháy rừng từ Indonesia?

TTO - Chuyên gia nghiên cứu thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM cho rằng nguyên nhân chính gây ô nhiễm tại TP.HCM mấy ngày qua là do khói bụi cháy rừng từ Indonesia, trong khi nhiều đơn vị liên quan chưa xác nhận điều này.

Q.KHẢI - X.LONG
Bình luận Xem thêm
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận