Theo báo New York Times ngày 31-8, ông Maheshwar Dhakal, quan chức phụ trách biến đổi khí hậu tại Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Môi trường Nepal, đưa ra nhận định trên khi nước này đề nghị Quỹ Ứng phó với tổn thất và thiệt hại của Liên hợp quốc (FRLD) hỗ trợ tài chính khẩn cấp.

Nepal ước tính cần khoảng 5 tỉ USD để phục hồi sau thảm họa lũ quét hôm 26-8.

Ông Dhakal khẳng định biến đổi khí hậu do con người gây ra là một trong những yếu tố dẫn tới vụ sụp đổ sông băng và lũ lụt kinh hoàng ở biên giới nước này, khiến hơn 900 người thiệt mạng và gần 4.500 người vẫn mất tích cho đến nay.

"Những nước đóng góp ít nhất vào vấn đề này lại đang phải hứng chịu hậu quả nặng nề nhất", ông nói, cho rằng lượng khí nhà kính do các nước giàu phát thải trong nhiều thập niên đang gây tổn hại cho những quốc gia dễ bị tổn thương và hạn chế về nguồn lực ứng phó như Nepal.

Lập luận này cũng được Chính phủ Nepal nhấn mạnh trong thư gửi ban điều hành FRLD. Quỹ được thành lập sau nhiều năm đàm phán nhằm hỗ trợ các nước đang phát triển đặc biệt dễ bị tổn thương trước những thiệt hại do biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, nguồn lực của FRLD hiện còn rất hạn chế. Quỹ mới nhận được cam kết đóng góp khoảng 820 triệu USD, trong khi ít nhất 119 quốc gia đã đề nghị hỗ trợ tổng cộng 2,8 tỉ USD.

Mỹ, quốc gia có tổng lượng phát thải khí nhà kính trong lịch sử lớn nhất thế giới, từng cam kết đóng góp 17,5 triệu USD dưới thời Tổng thống Joe Biden, nhưng đã rút khỏi quỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Ông Richard Sherman, thành viên ban điều hành FRLD, thừa nhận hiện "không có quỹ nào đủ khả năng ứng phó" với một thảm họa ở quy mô như tại Nepal.

Theo ông, FRLD có thể chỉ phân bổ khoảng 20 triệu USD cho nước này, do còn phải đáp ứng nhu cầu từ nhiều quốc gia khác.

"Những quốc gia gây ra biến đổi khí hậu lại không phải là những nước đang trả giá cho nó", ông Sherman nói.

Trận lũ quét tại Nepal xảy ra sau khi một phần sông băng từ độ cao hàng nghìn mét đổ ập xuống thung lũng phía dưới.

Khối băng và đất đá sau đó có thể đã chặn dòng sông, hình thành một con đập tạm. Nước âm thầm tích tụ phía sau cho tới khi áp lực đủ lớn phá vỡ con đập, khiến lượng nước khổng lồ bất ngờ trút xuống hạ lưu và tạo thành lũ quét.

Các nhà khoa học lưu ý biến đổi khí hậu có thể không phải nguyên nhân duy nhất, song khu vực Himalaya đang ấm lên nhanh chóng, khiến lớp đất đóng băng vĩnh cửu bên dưới các sông băng tan dần và có thể làm gia tăng tình trạng mất ổn định của băng, đất đá.

Trong khi đó ông Dhakal khẳng định ông "chắc chắn 100%" biến đổi khí hậu có đóng vai trò trong thảm họa vừa qua.

Số người thiệt mạng và mất tích trong lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc 'không tưởng tượng nổi'

Đến nay tổng số người thiệt mạng trong lũ quét ở khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc là 955 và số người mất tích là 4.471.