Chiến sự sẽ không hết nhanh

Tối 9-3 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump tổ chức họp báo về tình hình chiến sự Iran từ câu lạc bộ golf của mình ở Doral, bang Florida. Ông Trump họp báo vài tiếng sau khi điện đàm riêng với người đồng cấp Nga Vladimir Putin về các cuộc xung đột tại Iran và Venezuela.

Tại họp báo, ông Trump tuyên bố Mỹ đang "đạt được những bước tiến lớn hướng tới hoàn thành mục tiêu quân sự" tại Iran và khẳng định rằng "một số người có thể nói rằng (chiến dịch quân sự) gần như đã hoàn tất".

Tuy nhiên sau đó, ông vẫn nhấn mạnh sẽ chưa kết thúc chiến dịch này. Ông Trump tuyên bố Washington sẽ "chấm dứt mối đe dọa này một lần và mãi mãi", lập luận rằng đây là một "chiến dịch phải làm" và về lâu dài hành động của ông sẽ giúp giảm giá dầu khí.

"Chúng tôi đi trước tiến độ ban đầu rất nhiều. Tôi cho rằng chúng tôi không nghĩ sau một tháng lại ở được vị trí này", ông Trump khẳng định.

Thậm chí, ông Trump còn đe dọa sẽ hành động mạnh tay hơn nữa nếu Iran vẫn "cố chặn nguồn cung dầu toàn cầu". Ông cảnh báo: "Chúng tôi sẽ đánh họ mạnh đến mức họ hay bất kỳ ai giúp đỡ họ sẽ không bao giờ có thể phục hồi ở khu vực đó của thế giới".

Thất vọng về lựa chọn lãnh tụ của Iran

Cũng tại họp báo, ông Trump nhắc lại mong muốn tham gia vào việc lựa chọn lãnh đạo tương lai của Iran. "Chúng tôi muốn tham gia. Nhà lãnh đạo tương lai cần có thể làm điều gì đó một cách hòa bình", ông nói.

Tổng thống Mỹ không trả lời trực tiếp câu hỏi liệu ông có tìm cách ám sát lãnh tụ tối cao mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei, hay không. Thay vào đó, ông Trump cho biết: “Tôi thất vọng. Chúng tôi cho rằng điều này sẽ dẫn đất nước đó đến vấn đề cũ, nên tôi thất vọng khi thấy lựa chọn của họ”.

Đáng chú ý, ông Trump phát tín hiệu ông đang không hướng đến việc thay đổi hoàn toàn chế độ Iran. Ông cho biết quan tâm đến phương án chọn một ứng viên trong "nội bộ" lãnh đạo hiện tại của Iran, giống như những gì đã xảy ra với chiến dịch bắt giữ cựu tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. 

"Tôi thích ý tưởng nội bộ vì nó hiệu quả. Tôi nghĩ chúng tôi đã chứng minh điều đó ở Venezuela", ông Trump khẳng định.

Sau vụ việc bắt người của Mỹ, Venezuela đã chọn Phó tổng thống Delcy Rodriguez làm lãnh đạo lâm thời - một quyết định được phía Washington ủng hộ. Dù là thân tín trung thành với ông Maduro, bà Rodriguez vẫn tỏ ra mềm mỏng với Washington và nổi lên như một nhà lãnh đạo thân Mỹ.

Bên cạnh đó, ông Trump cũng một lần nữa cho thấy sự không mặn mà với ông Reza Pahlavi, người tự nhận là “thái tử” của Iran đang lưu vong tại Mỹ.

Ông Pahlavi là con trai cả của cựu quốc vương Iran, người bị cuộc Cách mạng Hồi giáo lật đổ hồi năm 1979. Tại thời điểm Cách mạng Hồi giáo diễn ra, ông Pahlavi đang ở Mỹ và đã tiếp tục ở Mỹ từ đó đến nay. Trong nhiều năm qua, ông Pahlavi cố gắng thể hiện bản thân là người dẫn đầu phong trào đối lập ở Iran và là người lãnh đạo xứng đáng của đất nước này.

“Tôi muốn chọn những người trong bộ máy”, ông Trump nhấn mạnh.

Điện đàm Trump - Putin về tình hình Iran

Chia sẻ về cuộc điện đàm mà ông vừa thực hiện với Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Trump cho biết ông Putin “muốn giúp đỡ” tình hình ở Trung Đông. Ông Trump kể: "Tôi đã nói: 'Ông có thể giúp ích hơn bằng cách chấm dứt cuộc chiến Ukraine - Nga'".

Ông Trump khẳng định tổng thống Nga đã ấn tượng trước sức mạnh quân sự Mỹ trong cuộc điện đàm. "Ông ấy rất ấn tượng với những gì ông ấy thấy, vì chưa ai từng thấy điều gì như vậy", ông Trump nói. 

Ông không đề cập đến các báo cáo tình báo cho thấy Nga đã cung cấp thông tin tình báo chiến trường cho Iran.

Trước đó, ông Yuri Ushakov - cố vấn chính sách đối ngoại cấp cao của ông Putin - đã thông báo hai nhà lãnh đạo đã điện đàm trong khoảng một giờ. Nội dung trao đổi gồm chiến sự Iran, Ukraine và tình hình Venezuela.

Ông Ushakov chia sẻ với báo chí ông Putin cho rằng các bên trong cuộc chiến Iran nên tìm kiếm giải pháp ngoại giao và khuyên ông Trump nên xem xét quan điểm của giới lãnh đạo Iran.

Cố vấn của ông Putin cũng cho biết hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về các cuộc đàm phán liên quan đến Mỹ trong cuộc chiến Ukraine và về Venezuela trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu. Theo bản tóm tắt tuyên bố của ông Ushakov được Điện Kremlin cung cấp, ông Trump là người đã chủ động gọi cho ông Putin.

Vẫn “chân nọ đá chân xiêu” về thời điểm kết thúc xung đột

Trong cùng một buổi họp báo, ông Trump đã đưa ra hai thông điệp trái ngược nhau về thời điểm kết thúc xung đột quân sự hiện tại với Iran.

Một mặt, ông ủng hộ phát biểu của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth rằng cuộc chiến mới chỉ bắt đầu. "Đây là khởi đầu của việc xây dựng một đất nước mới", ông khẳng định.

Tuy nhiên, khi được hỏi liệu chiến tranh có kết thúc trong tuần này không, ông đã trả lời “không”, nhưng đính chính thêm sẽ kết thúc "sớm, rất sớm". Nhưng ông cũng cảnh báo: "Nếu nó (chiến sự) bùng lại, họ (Iran) sẽ bị đánh còn mạnh hơn".

Kịch bản phát ngôn lẫn lộn này tái diễn bài phát biểu của chính ông tại một sự kiện của Đảng Cộng hòa chỉ ít phút trước khi buổi họp báo bắt đầu.

Tại đó, ông Trump đã nói chiến dịch chống Iran của Mỹ - Israel có thể là một “chiến dịch ngắn hạn”. Tuy nhiên sau đó, ông Trump lại nói cuộc tấn công sẽ tiếp tục "cho đến khi kẻ thù bị đánh bại hoàn toàn và dứt khoát".

"Chúng tôi đã đi một chuyến nhỏ vì cảm thấy cần phải làm vậy để loại bỏ một số người. Chúng tôi đã thắng ở nhiều khía cạnh, nhưng chưa thắng đủ", ông Trump nhấn mạnh.

Trả lời câu hỏi "thắng như thế nào là đủ" của phóng viên, ông Trump khẳng định: "Khi tôi thấy về cơ bản rằng họ không còn bất kỳ khả năng nào, trong một thời gian rất dài, để phát triển vũ khí có thể chống lại Mỹ, Israel hay bất kỳ đồng minh nào của chúng tôi. Chúng tôi có những quốc gia đồng minh tuyệt vời ở Trung Đông. Nếu tôi không đánh họ (Iran) trước, dựa trên thông tin và đánh giá, tôi tin rằng họ sẽ tấn công các đồng minh của chúng tôi trước. Tôi tin rằng họ sẽ thôn tính Trung Đông".

Lý do tấn công Iran chưa xác đáng

Cũng tại họp báo, ông Trump khẳng định Mỹ “đã quét sạch mọi lực lượng ở Iran một cách rất triệt để”, bao gồm hơn 90% bệ phóng tên lửa và hơn 80% bệ phóng drone. Theo ông Trump, Iran hiện "không còn hải quân, không còn không quân, không còn thiết bị phòng không. Tất cả đã bị phá hủy".

Tờ New York Times đánh giá những tuyên bố này có phần phóng đại.

Nói về lý do tấn công Iran, ông Trump khẳng định: "Tôi cho rằng họ sẽ tấn công chúng tôi", điều mà ông nghĩ sẽ tạo cơ sở pháp lý cho một cuộc tấn công phủ đầu.

Theo NYT, vào thời điểm chiến dịch bắt đầu, các cơ quan tình báo Mỹ và các nước khác đều cho biết không thấy bằng chứng nào về một cuộc tấn công sắp xảy ra. Tổng thống Mỹ cũng cáo buộc Iran đã nói với Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff rằng “chúng tôi muốn tiếp tục chế tạo vũ khí hạt nhân” - điều cũng bị NYT cho là tuyên bố không chính xác.

Trên thực tế, trong suốt nhiều năm qua, Iran đã luôn chỉ khẳng định có quyền làm giàu uranium cho mục đích dân sự.

Tổng thống Mỹ nhắc lại chiến dịch Búa Đêm đánh bom các cơ sở hạt nhân lớn của Iran hồi tháng 6-2025, khẳng định: "Họ sẽ có vũ khí hạt nhân trong vòng hai đến bốn tuần".

Ông Trump: Thời điểm dừng chiến sự Iran sẽ bàn với ông Netanyahu, nhưng tôi quyết định

Ông Trump cho biết thời điểm chấm dứt chiến sự với Iran sẽ được ông bàn bạc và thống nhất cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, song nhấn mạnh quyết định cuối cùng vẫn do ông đưa ra vào 'thời điểm phù hợp'.