Nhiều thứ tăng giá, hoa hồng đại lý xổ số đứng yên 15% như 19 năm qua liệu có hợp lý?

Như vậy, theo dự thảo, mức trần hoa hồng của đại lý xổ số 15% tiếp tục được áp dụng suốt 19 năm qua. Doanh nghiệp, đại lý, người bán vé số dạo nói gì?

Doanh nghiệp, đại lý: Thấy cũng hợp lý

Chủ một đại lý vé số cấp 1 ở Vĩnh Long cho hay trong nhiều năm qua, chưa ai phàn nàn về mức trần hoa hồng của đại lý vé số. Theo người này, 15% đã bao gồm thuế, tùy khu vực, tùy đài, hoa hồng tối thiểu đến người bán lẻ là 10%, có nơi 11%. "Tôi thấy mức hoa hồng này cũng hợp lý", chủ đại lý này nói.

Theo anh H., chủ một đại lý vé số cấp 2 ở TP Cần Thơ, hoa hồng vé số các đài trong ngày đến anh thường còn khoảng 12,5%. Nếu bán trực tiếp, anh H. được hưởng trọn mức hoa hồng này. "Tôi giao cho người bán dạo là 11,5%, chỉ còn hưởng 1% hoa hồng. Tuy không cao, nhưng nhờ số lượng nhiều nên cũng thấy ổn", anh H. cho hay.

Chủ một đại lý vé số ở phường Cái Răng, TP Cần Thơ cho rằng mức trần hoa hồng đại lý hiện nay là hợp lý.

Một lãnh đạo Công ty TNHH một thành viên Xổ số kiến thiết Cần Thơ cho biết các công ty xổ số khu vực miền Nam đang thực hiện chi hoa hồng đại lý theo Nghị quyết 68 năm 2023 về giải pháp giữ ổn định thị trường kinh doanh vé số kiến thiết truyền thống của Hội đồng Xổ số kiến thiết khu vực miền Nam.

Theo đó, hoa hồng đại lý tối đa 15% so với mệnh giá vé đã bán, sau khi khấu trừ 5% thuế thu nhập đại lý, hoa hồng còn lại đại lý và người bán dạo được hưởng tổng số 14,25% so với mệnh giá vé đã bán (10.000 đồng).

Hội đồng Xổ số kiến thiết khu vực miền Nam thống nhất quy định trong tổng số 14,25% hoa hồng đại lý sau thuế, thì người bán dạo phải được hưởng thấp nhất 10%. Mức 10% này là để khống chế tối thiểu, trong mọi trường hợp, người bán dạo không được hưởng thấp hơn mức này.

Cụ thể hơn việc chia tỉ lệ hoa hồng, một cựu cán bộ Công ty TNHH một thành viên Xổ số kiến thiết Hậu Giang giải thích thêm: Vé số mệnh giá 10.000 đồng, đại lý cấp 1 được hưởng hoa hồng 15%, tương đương 1.500 đồng/vé. Hoa hồng 1.500 đồng này đại lý cấp 1 phải đóng thuế thu nhập 5%, còn lại 1.425 đồng.

Trong 1.425 đồng, người bán dạo được hưởng hoa hồng tối thiểu 10% so với mệnh vé đã bán 10.000 đồng, tương đương 1.000 đồng/vé.

Như vậy, đại lý vé số cấp 1 chỉ còn hoa hồng 425 đồng/vé, nếu giao vé số trực tiếp cho người bán vé số dạo thì hưởng trọn. Còn giao vé số qua đại lý cấp 2 sẽ phải chi hoa hồng từ 425 đồng này theo tỉ lệ thỏa thuận.

Tỉ lệ chia hoa hồng đại lý như nhau không phân biệt vùng sâu vùng xa. Dù mức hoa hồng chỉ vài trăm đồng/vé, nhưng với đại lý lớn phân phối cả triệu tờ vé số mỗi ngày thì con số này không nhỏ.

Thứ gì cũng tăng, chỉ có hoa hồng vé số là đứng yên một chỗ

Chị Huỳnh Mộng Tuyền, bán vé số dạo ở phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau cho biết chị bán vé số dạo gần 20 năm nay, từ thời vé số còn 2.000 đồng/vé. Từ năm 2011, vé số bắt đầu tăng lên 10.000 đồng/vé, chị bán được nhiều, mỗi ngày 300 tờ, kiếm được 300.000 đồng.

Tuy nhiên, theo chị Tuyền để bán hết 300 tờ vé số, chị phải lội bộ đi bán rất nhiều chỗ, có ngày phải đi khoảng 20-30km, tay chân rã rời và phải lấy vé số từ chiều hôm trước để bán luôn buổi tối thì mới mong bán hết.

"Những người bán dạo đóng vai chính trong việc phân phối vé số mà chỉ nhận được hoa hồng 1.000 đồng/tờ, có gì đó hơi xót xa. Vật giá tăng ‘phi mã’ trong hơn chục năm nay thì mức hoa hồng này khó mà đủ đáp ứng cho người bán vé số dạo. 

Đó là tôi chưa nói đến những lúc mưa gió, đã nhận vé số rồi mà bán không được, chỉ có nước phải tự bỏ tiền túi ra mua chính vé số mình bán (ôm số), coi như ngày đó đi làm không lời, thậm chí có khi còn lỗ vốn", chị Tuyền giãi bày.

Cùng cảnh ngộ, chị Hà Thị Bình, bán vé số dạo ở khu vực tỉnh Cà Mau chia sẻ cực chẳng đã mới đi bán vé số dạo vì rất cực, thậm chí nhiều khi đến chục quán ăn mời mọc mà chỉ bán được 1 tờ vé số, lời được 1.000 đồng. 

Chị Bình cho hay hồi trước mua hộp cơm giá 15.000 đồng, còn giờ đã tăng gấp đôi, ổ bánh mì cũng vậy. Thứ gì cũng tăng giá gấp đôi, gấp ba, trong khi gần 20 năm qua, hoa hồng trên mỗi tờ vé số vẫn như vậy. "Tôi đi bán vé số, cầu mong bán hết, cầu mong có sự thay đổi về hoa hồng để người bán vé số dạo có thu nhập, góp phần cùng công ty phát triển", chị Bình chia sẻ.

Bà Hương (TP Cần Thơ) kể mỗi ngày bà rong ruổi nhiều nơi, bán được khoảng 200 tờ vé số, hoa hồng mỗi tờ được 1.000 đồng. "Nếu tăng hoa hồng cho đại lý cũng phải tăng hoa hồng cho người bán dạo", bà Hương nói.

Một chủ đại lý vé số cấp 2 ở Cà Mau thông tin những năm qua, giá xăng dầu, gas, điện, nước, thực phẩm thứ gì cũng tăng, chỉ có hoa hồng của các đại lý vé số thì hơn chục năm nay không hề thay đổi.

Chi hoa hồng đại lý xổ số: Bộ Tài chính nói gì về trần 15%?

Nhiều cơ quan, doanh nghiệp đề nghị làm rõ cách tính, xem xét tính hợp lý của trần hoa hồng đại lý xổ số 15%. Bộ Tài chính giải trình vì sao vẫn tiếp tục giữ mức trần như áp dụng suốt 19 năm qua.