Các hệ thống siêu thị đang tích cực kìm giá các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là thực phẩm, để hỗ trợ người tiêu dùng trước áp lực giá xăng dầu tăng (ảnh chụp chiều 12-3) - Ảnh: THANH ĐẠM
Tuy vậy, nhiều đơn vị cho rằng nếu giá xăng dầu tiếp tục duy trì mức cao, sẽ khó tiếp tục kìm giá bán. Do đó, rất cần có thêm các chính sách điều hành hiệu quả từ Nhà nước và giải pháp căn cơ, dài hạn.
Nhiều nhà bán lẻ cam kết giữ giá
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Thanh Lâm - quản lý ngành hàng của hệ thống siêu thị thực phẩm sạch Farmers Market - cho biết chi phí vận chuyển tăng lên đáng kể. Nhiều nhà cung cấp đã gửi thông báo điều chỉnh giá hàng hóa với mức tăng khoảng 5 - 10% đối với hàng sản xuất trong nước và 10 - 15% với nhóm hàng nhập khẩu.
Tuy nhiên, do doanh nghiệp đã chủ động kế hoạch nhập hàng và dự trữ trước đó nên nhiều mặt hàng vẫn giữ được mức giá ổn định. Doanh nghiệp cũng đàm phán lại với các đơn vị vận tải theo hợp đồng dài hạn để giữ mức giá ổn định hơn, đồng thời đẩy mạnh phát triển sản phẩm nhãn riêng, nhóm hàng có giá cạnh tranh thấp hơn khoảng 5 - 10% so với các thương hiệu lớn.
Dù vậy, trước áp lực chi phí đầu vào tăng như nhiên liệu, bao bì và vận chuyển, doanh nghiệp này đang rà soát toàn bộ cơ cấu giá bán để cân nhắc điều chỉnh ở một số nhóm hàng. Trong đó, riêng các mặt hàng thiết yếu như gạo, trứng, thịt heo, dầu ăn, đường..., doanh nghiệp ưu tiên giữ giá ổn định tối đa và chỉ điều chỉnh khi thật sự cần thiết, với mức tăng thấp nhất có thể.
Doanh nghiệp cũng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tiết giảm chi phí vận hành như tối ưu logistics bằng cách tăng tần suất gom hàng, hạn chế chuyến xe rỗng, tái cấu trúc hệ thống kho trung chuyển nhằm rút ngắn quãng đường vận chuyển...
"Trong ngắn hạn, chúng tôi xác định cần chia sẻ áp lực chi phí theo nguyên tắc ba bên cùng gánh. Doanh nghiệp bán lẻ chấp nhận giảm một phần biên lợi nhuận ở nhóm hàng thiết yếu; nhà cung cấp giãn tiến độ tăng giá và tối ưu quy cách đóng gói; còn người tiêu dùng được hỗ trợ thông qua các chương trình khuyến mãi và combo tiết kiệm", ông Lâm nói.
Trong khi đó, ông Vũ Dương Quân - Giám đốc Phòng Nghiên cứu thị trường và Quản lý hệ thống bán lẻ của Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) - cho biết ngay từ đầu năm 2026, hệ thống đã chủ động đàm phán các hợp đồng khung với nhà cung cấp và đơn vị sản xuất nhằm kiểm soát giá đầu vào.
"Chúng tôi cũng tăng cường dự trữ các nhóm hàng thiết yếu, đặc biệt là 12 nhóm hàng lương thực - thực phẩm như gạo, đường, dầu ăn, thịt, rau củ quả... cùng nhiều mặt hàng phục vụ học tập và tiêu dùng thiết yếu khác", ông Quân cho hay.
Ông Võ Trần Ngọc - Giám đốc kinh doanh Saigon Co.op - cũng khẳng định đến thời điểm này giá cả của hầu hết nhà cung cấp đưa hàng vào Saigon Co.op vẫn giữ bình ổn, chưa tăng gì, nên giá hàng hóa bán ra tại đơn vị vẫn ổn định như thời điểm trước khi giá xăng dầu tăng, thậm chí các khuyến mãi vẫn còn áp dụng kéo dài.
Cắt giảm chi phí, tối ưu hoạt động vận chuyển
Theo đại diện Công ty Anh Hoàng Thy (Đồng Nai), nhờ tự chủ được đội xe vận tải hàng hóa nên chi phí vận tải có tăng nhưng chưa đáng kể so với thuê dịch vụ bên ngoài, mọi hoạt động chưa bị ảnh hưởng quá lớn từ giá xăng dầu tăng.
Do đó, đơn vị vẫn đang giữ giá bán hàng hóa ở mức ổn định như trước và quan điểm sẽ tiếp tục cố gắng giữ trong khả năng có thể, trường hợp giá xăng dầu tăng tiếp hoặc đến khi vượt ngưỡng chịu đựng thì doanh nghiệp mới chủ động đề xuất tăng giá với mức tăng hợp lý.
Một doanh nghiệp cung ứng thực phẩm tại địa bàn TP.HCM cũng cho biết dù nhiều đơn vị vận tải thông báo sẽ sớm điều chỉnh tăng giá cước lên 15 - 20% nhưng đơn vị sẽ tìm giải pháp để cắt giảm chi phí không cần thiết để bù vào mức tăng giá cước nhằm duy trì ổn định giá bán hàng.
"Việc doanh nghiệp logistics tăng giá cước trên dưới 20% là điều hợp lý với giá xăng dầu hiện nay nhưng chúng tôi sẽ tự tìm giải pháp cắt giảm các chi phí không cần thiết khác, tìm nguồn cung giá tốt hơn, tối ưu hóa mọi khâu để vượt qua giai đoạn này. Chẳng hạn, bình thường một chuyến xe chở hàng cho 3 - 4 cửa hàng, siêu thị nhưng nay tăng lên 5 - 6 cơ sở, tranh thủ giao hàng sớm hơn để tránh kẹt xe", vị này nói.
Ông Trương Chí Thiện - Tổng giám đốc Công ty Vĩnh Thành Đạt (TP.HCM) - cũng cho biết các đơn vị vận chuyển đã đề xuất tăng trung bình 20% giá cước, các sản phẩm bao bì cũng đang có xu hướng tăng giá. Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn đang duy trì giá bán trứng ở mức bình ổn, thậm chí vẫn áp dụng các chương trình khuyến mãi như trước Tết Nguyên đán.
Với góc độ doanh nghiệp tham gia bình ổn thị trường, ông Thiện cho biết đơn vị sẽ cố gắng giữ giá tốt nhất trong khả năng, nhất là trong bối cảnh sức mua đang yếu. Để giữ giá bình ổn, đơn vị sẽ cố gắng tìm nguồn cung cấp giá tốt và chấp nhận giảm lợi nhuận. Với việc các đối tác đề xuất tăng giá cước là hợp lý nhưng sẽ ít nhiều ảnh hưởng đến giá thành sản xuất.
"Tuy nhiên, nếu giá xăng dầu vẫn ở mức cao, sự thay đổi giá bán hàng hóa nếu có sẽ diễn ra nhiều hơn trong khoảng 1 - 2 tuần tới, vì thời điểm này nhiều đối tác ra thông báo điều chỉnh giá chứ chưa áp dụng liền, chưa kể nhiều doanh nghiệp có sản phẩm dự trữ được sản xuất vào thời điểm giá xăng dầu còn thấp nên giá thành ở mức cạnh tranh", ông Thiện nói.
Dưới tác động giá xăng dầu, giá một số mặt hàng tại các chợ lẻ có xu hướng tăng - Ảnh: H.HẠNH
Cần thêm nhiều giải pháp dài hơi
Theo bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hội Lương thực thực phẩm TP.HCM, với ngành lương thực thực phẩm, chi phí nhiên liệu và logistics chiếm tỉ trọng khá lớn trong giá thành sản phẩm. Khi giá xăng dầu biến động, chi phí của doanh nghiệp tăng lên rất nhanh và gần như ngay lập tức "bào mòn" biên lợi nhuận vốn đã khá mỏng của ngành.
Doanh nghiệp lại rất khó tăng giá bán vì đây là nhóm hàng thiết yếu, trong khi sức mua của người dân rất nhạy cảm với biến động giá cả.
Nếu giá xăng dầu vẫn ở mức cao kéo dài trong thời gian tới, sẽ tạo áp lực không nhỏ cho doanh nghiệp, nên việc tăng giá hay không, tăng như thế nào trong thời gian tới cũng "rất khó nói".
Về lâu dài, chúng ta cần xem xét là quy trình và hoạt động cung ứng nhiên liệu, năng lượng để đảm bảo tính bình ổn cho nền kinh tế, duy trì sự ổn định cho hoạt động của doanh nghiệp, bởi đây là vấn đề rất quan trọng, tác động rất lớn đến nền kinh tế.
"Mỗi doanh nghiệp cần rà soát kỹ quy trình, chuỗi cung ứng, tiết kiệm nhiên liệu, nâng cao hiệu quả chuỗi logistics. Tương lai có thể tính toán tăng đầu tư, chuyển qua sử dụng nhiên liệu xanh, nhiên liệu sạch để tránh việc chỉ dồn vào một nguồn cung năng lượng khiến dễ bị động. Nhưng để làm điều này, doanh nghiệp cần vốn, thời gian và cả cơ chế", bà Chi nói.
Trong khi đó, ông Trần Võ Ngọc cho biết Saigon Co.op đã làm việc với hàng nghìn nhà cung cấp và nêu rõ quan điểm cùng nhau tiết giảm các chi phí không cần thiết, chia sẻ lợi nhuận, thậm chí chấp nhận lợi nhuận bằng không để duy trì giá bán bình ổn trong giai đoạn này. Hơn 600 nhà cung cấp chính cho nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu, thực phẩm, các đơn vị làm hàng nhãn riêng đã cam kết chia sẻ để duy trì giá bán.
"Chúng tôi dự trữ hàng hóa có thể kinh doanh trong nhiều tháng, đặc biệt trong đó có nhiều nhóm hàng thiết yếu, thực phẩm, và có thể sẽ tăng thêm để ổn định nguồn cung, từ đó có cơ sở đưa ra giá bán tốt hơn. Tuy vậy, về lâu dài, mỗi doanh nghiệp phải có kế hoạch chủ động để đối phó với những biến động như hiện nay, để phần nào hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực", ông Ngọc khẳng định.
Trong khi đó, theo một đơn vị bán lẻ, việc tận dụng hệ thống kho bãi, trung tâm thương mại và siêu thị tự chọn làm trung tâm phân phối sẽ giúp giảm bớt các khâu trung gian, qua đó giảm áp lực chi phí logistics lên giá thành sản phẩm.
"Từ thực tế thị trường, chúng tôi kiến nghị cơ quan quản lý xem xét bổ sung nguồn lực cho quỹ bình ổn xăng dầu nhằm giảm áp lực chi phí vận chuyển, đồng thời tăng cường kết nối trực tiếp giữa vùng sản xuất và hệ thống siêu thị để giảm bớt các khâu trung gian trong chuỗi cung ứng", vị này nói.
Hàng quán đang chịu áp lực phải tăng giá bán do chi phí đầu vào tăng - Ảnh: NHẬT XUÂN
Hàng quán rục rịch tăng giá, người dân ưu tiên tìm hàng bình ổn
Theo ghi nhận thực tế, khi giá xăng dầu tăng mạnh thời gian gần đây, giá nhiều mặt hàng thực phẩm, dịch vụ ăn uống và chi phí giao nhận đã bắt đầu nhích lên.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà P.H. - tiểu thương kinh doanh trái cây tại chợ Bà Chiểu (TP.HCM) - cho biết chi phí vận chuyển hàng đã tăng đáng kể so với trước. "Trước đây một chuyến khoảng 100kg hàng chỉ tốn hơn 100.000 đồng tiền chở hàng. Bây giờ cũng lượng đó nhưng chi phí lên tới 180.000 - 200.000 đồng", bà nói.
Để tiết kiệm chi phí, bà P.H. cho biết đã phải tranh thủ tự giao hàng để tiết kiệm chi phí khi chi phí vận chuyển tăng cao. Bà U.D. - kinh doanh trái cây tại chợ Bà Chiểu - cho biết phần lớn hàng hóa phải vận chuyển bằng xe tải từ các chợ đầu mối hoặc từ các tỉnh về TP. Khi giá xăng dầu tăng, chi phí đầu vào của nhiều mặt hàng cũng bị kéo theo.
Theo anh Nguyễn Phú (25 tuổi, ngụ phường Gia Định), giá một số món ăn sáng quen thuộc gần cơ quan đã tăng khoảng 5.000 đồng mỗi phần, từ bún mắm đến phở hay hủ tiếu. Mức tăng tuy không lớn nhưng nếu cộng lại trong chi tiêu hằng ngày cũng khiến nhiều người phải tính toán lại.
Theo chia sẻ của một chủ quán bún mắm đã kinh doanh gần 20 năm tại khu vực chợ Bà Chiểu, đợt tăng giá hàng hóa lần này khiến nhiều người buôn bán lâu năm cũng bất ngờ. "Sau Tết ra là cái gì cũng lên", người này nói và cho biết có mặt hàng tăng rất mạnh như gas, tăng đến 100.000 đồng/bình 12kg.
Nhiều loại thực phẩm đầu vào như tôm, mực, cá, rau củ... cũng tăng so với trước đây do chi phí vận chuyển tăng. Tuy vậy, vẫn có những hàng quán cố gắng giữ giá để chia sẻ với người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh người dân thắt chặt chi tiêu. Theo bà Hường - tiểu thương chợ Bà Chiểu, dù chi phí đầu vào tăng song bà vẫn phải cố gắng ghìm giá trong khả năng cho phép bởi sức mua của người dân đang giảm rõ rệt.
"Tâm lý thắt chặt chi tiêu khiến lượng khách tại nhiều chợ truyền thống giảm đáng kể. Chợ vốn đã ế, giờ tăng giá nữa thì sợ không còn khách", bà U.D. chia sẻ. Không ít người bán thừa nhận việc tăng giá là do chịu tác động bên ngoài là giá xăng dầu nhưng thực tế vẫn có những người bán lợi dụng điều này để "té nước theo mưa", tăng giá bất hợp lý để móc túi khách hàng.
"Nhà tôi đang tiết giảm chi tiêu nên thời điểm này sẽ sàng lọc chỗ bán, ưu tiên tìm mua hàng hóa ở nơi có giá bán bình ổn hơn, những sản phẩm có nhiều khuyến mãi và sẽ không quay lại những nơi có giá bán tăng sốc", bà Bình, một người tiêu dùng, khẳng định.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện Sở Công Thương TP.HCM cho biết đang theo soát tình hình biến động giá và nhiều hệ thống bán lẻ cam kết giữ giá bình ổn, vẫn duy trì khuyến mãi nên đây cũng là kênh để người dân yên tâm mua sắm.
Đặc biệt, TP.HCM có chương trình bình ổn thị trường với đông đảo doanh nghiệp sản xuất, thương mại tham gia, trong đó phần nhiều là sản phẩm tiêu dùng thiết yếu, hàng thực phẩm. Lực lượng doanh nghiệp tham gia chương trình này có khối lượng hàng hóa đưa ra thị trường rất lớn, và giá bán đang duy trì ổn định.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu chi phí
Theo ông Vũ Dương Quân, trong bối cảnh thị trường thế giới diễn biến phức tạp và chi phí nhiên liệu gia tăng, hệ thống bán lẻ này cũng triển khai nhiều giải pháp tái cấu trúc và chuyển đổi số nhằm kiểm soát chi phí vận hành.
Ngoài việc rà soát và sắp xếp lại mạng lưới điểm bán theo hướng tinh gọn, đồng thời đầu tư thiết bị tiết kiệm năng lượng để giảm chi phí điện, nước..., hệ thống này cũng ưu tiên phát triển mô hình cửa hàng thực phẩm tiện lợi tại các khu vực có mật độ dân cư cao như chung cư, trường học, bệnh viện và khu công nghiệp. Các điểm bán này được thiết kế linh hoạt để có thể điều chỉnh cơ cấu ngành hàng theo nhu cầu từng khu vực.
"Chúng tôi cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng và tối ưu chi phí thông qua việc liên kết, sử dụng chéo sản phẩm dịch vụ với các đối tác chiến lược", ông Quân cho biết.
Người tiêu dùng khó chấp nhận nếu giá hàng hóa tăng sốc
Bà Lý Kim Chi cho biết dù chịu tác động từ giá xăng dầu tăng nhưng hầu hết các doanh nghiệp sản xuất, cung ứng trong hội vẫn đang giữ giá bán ổn định. Bởi các doanh nghiệp hiểu rõ việc tăng giá quá sốc sẽ khiến người tiêu dùng khó chấp nhận được, doanh số sẽ giảm.
"Ngoài ra, nhờ có nguồn nguyên vật liệu dự trữ, lượng hàng tồn trong kho có sẵn nên nhiều doanh nghiệp chưa bị tác động quá lớn từ
việc biến động giá xăng dầu, hiện các tác động chủ yếu từ chi phí vận tải bên ngoài. Thêm vào đó, Nhà nước đã linh hoạt, có động thái để kìm giá xăng dầu, điều này ít nhiều giúp doanh nghiệp tự tin hơn trong việc duy trì giá bán tốt", bà Chi nhấn mạnh.
Theo một chuyên gia trong lĩnh vực bán lẻ, nhiều doanh nghiệp sau thời gian kìm giá kéo dài có thể quá ngưỡng chịu đựng nên phải tăng giá bán khi chịu tác động từ xăng dầu. Nhưng với tình hình người dân còn thắt lưng buộc bụng, nếu doanh nghiệp tăng mạnh giá bán thời điểm này khả năng sẽ bị sụt giảm doanh số, mất khách.
"Do đó, đây là yếu tố mà doanh nghiệp cần cân nhắc trước khi quyết định có tăng giá bán hay không, nếu tăng thì tăng như thế nào cho hợp lý, có thể tăng nhẹ và dàn trải để đỡ tạo ra cú sốc về giá", vị này nói.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận