Trong khuôn khổ diễn đàn quốc tế về ung thư do Bệnh viện Mount Elizabeth và Trung tâm ung thư Parkway tại Singapore tổ chức ngày 18-4, nhiều chuyên gia ung bướu, bác sĩ xạ trị, chuyên gia y tế đã thảo luận về biện pháp phòng chống ung thư tại châu Á nói chung và Singapore nói riêng.

Bác sĩ Richard Quek - nguyên phó trưởng khoa ung bướu tại Trung tâm Ung thư Quốc gia Singapore - cho hay tại châu Á, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á và Việt Nam, ở nam giới, các loại ung thư phổ biến nhất bao gồm ung thư: phổi, đại trực tràng và ngày càng gia tăng là ung thư tuyến tiền liệt.

Ở nữ giới, ung thư vú là phổ biến nhất, tiếp theo là ung thư đại trực tràng và đáng chú ý là ung thư phổi đang tăng nhanh, kể cả ở những phụ nữ không hút thuốc. Ngoài ra, ung thư cổ tử cung vẫn còn phổ biến, đặc biệt ở những nơi chưa triển khai tốt việc tiêm vắc xin HPV và tầm soát định kỳ.

Bác sĩ Richard Quek chia sẻ có nhiều yếu tố nguy cơ đã được xác định có liên quan đến bệnh như hút thuốc lá (liên quan chặt chẽ đến ung thư phổi), nhiễm viêm gan B (nguyên nhân chính gây ung thư gan), uống rượu bia, gan nhiễm mỡ và lối sống không lành mạnh.

Đáng chú ý ung thư vú và ung thư đại trực tràng đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ung thư trực tràng ở người dưới 50 tuổi đang gia tăng nhanh chóng mà hiện nay khoa học vẫn chưa có lời giải thích rõ ràng.

Theo bác sĩ Richard Quek, dự báo xu hướng trong 5-10 năm tới, cùng với sự phát triển kinh tế, mô hình bệnh tật sẽ thay đổi. Các bệnh ung thư liên quan đến nhiễm trùng hoặc điều kiện vệ sinh kém như: ung thư gan do viêm gan B hay ung thư cổ tử cung sẽ giảm dần nhờ tiêm chủng và tầm soát tốt hơn.

Ngược lại, các loại ung thư thường gặp ở các nước phát triển như ung thư tuyến tiền liệt, buồng trứng và tử cung sẽ gia tăng, đặc biệt ở những quốc gia có dân số trẻ như Việt Nam, nhưng tỉ lệ sống sót sẽ được cải thiện nhờ phát hiện sớm và tiến bộ trong điều trị.

Một vấn đề đáng lo ngại hiện nay là sự gia tăng ung thư ở người trẻ. Nhóm này có thể được chia thành ba loại: các ung thư vốn xuất hiện ở người trẻ từ trước đến nay (như một số loại sarcoma), ung thư do yếu tố di truyền (chiếm khoảng 5%) và nhóm thứ ba là những trường hợp không tìm được nguyên nhân rõ ràng.

Chính nhóm cuối cùng này đang gia tăng nhanh, đặc biệt là ung thư trực tràng và ung thư phổi ở người trẻ không hút thuốc, khiến giới y khoa trên toàn thế giới vẫn đang nỗ lực tìm lời giải.

Tiến sĩ Peter Chow - Giám đốc điều hành (CEO) IHH Healthcare Singapore (tập đoàn y tế tư nhân hàng đầu khu vực Đông Nam Á) - cho biết y học đang bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của điều trị chính xác và cá thể hóa. Các phương pháp hiện đại không chỉ tập trung tiêu diệt tế bào ung thư mà còn hướng đến bảo tồn tối đa mô và chức năng lành.

Nhờ những tiến bộ này, tỉ lệ sống sót sau ung thư đã cải thiện rõ rệt. Tại Singapore, tỉ lệ sống sau 5 năm đối với ung thư vú đã vượt mức 80%.

Tuy vậy cuộc chiến chống ung thư vẫn chưa kết thúc. Dân số già hóa là một trong những nguyên nhân chính khiến số ca mắc tiếp tục gia tăng. Khi tuổi thọ tăng lên, nguy cơ tích lũy đột biến tế bào, nguyên nhân dẫn đến ung thư cũng cao hơn. Dự báo đến năm 2030, cứ 4 người thì có 1 người trên 65 tuổi, kéo theo gánh nặng ung thư ngày càng lớn.

Đáng lo ngại hơn, ung thư ở người trẻ cũng đang gia tăng nhanh chóng. Trong vòng 20 năm qua, tỉ lệ này đã tăng khoảng 80% trên toàn cầu; riêng tại Singapore, mức tăng ghi nhận hơn 30% trong 15 năm.

"Dù y học đã đạt được nhiều bước tiến lớn, cộng đồng vẫn cần nâng cao cảnh giác. Cuộc chiến chống ung thư không chỉ diễn ra trong bệnh viện, mà còn bắt đầu từ nhận thức, phòng ngừa và sự chủ động của mỗi người", ông Peter Chow chia sẻ thêm.

Không đau, không dấu hiệu… ung thư tiêu hóa vẫn có thể đang âm thầm tiến triển

Ung thư đường tiêu hóa như: dạ dày hay đại tràng thường tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu. Việc không tầm soát định kỳ khiến bệnh dễ bị phát hiện muộn, làm giảm đáng kể cơ hội điều trị hiệu quả và phục hồi.