Theo Hãng tin Reuters, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết cuộc tập trận diễn ra sáng 19-7 (giờ địa phương), cách đảo Okinotori khoảng 180km về phía tây nam.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên Tokyo công khai xác nhận một tàu chiến nước ngoài bắn đạn thật trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Nhật Bản. Dù vậy phía Nhật Bản cũng cho biết hoạt động này không vi phạm các quy định của luật pháp quốc tế.

Cụ thể, lực lượng Nhật Bản phát hiện 4 tàu chiến Trung Quốc và Nga di chuyển về phía vùng biển gần Okinotori.

Nhóm tàu gồm một tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Renhai, một tàu khu trục lớp Luyang III và một tàu tiếp tế của Trung Quốc, cùng một tàu hộ vệ lớp Steregushchiy của Nga.

Một trong các tàu khu trục Trung Quốc sau đó phát cảnh báo qua radio cho các tàu thuyền gần đó trước khi tiến hành cuộc tập trận.

"Chính phủ Nhật Bản đã phản đối Trung Quốc thông qua các kênh ngoại giao vì những hoạt động như vậy có thể gây nguy hiểm cho việc đi lại của các tàu thuyền gần đó", Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Kihara Minoru nói ngày 21-7.

Ông Kihara cho biết cuộc diễn tập mới nhất đã khiến Nhật Bản phải điều động cả máy bay và tàu để giám sát, theo dõi tình hình tại khu vực.

Nhật Bản xem Okinotori là hòn đảo cực nam của nước này và dựa vào đó để xác lập vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý xung quanh.

Tuy nhiên Trung Quốc cho rằng Okinotori chỉ là một rạn đá, không phải đảo theo quy định của luật pháp quốc tế, do đó Tokyo không có quyền tuyên bố vùng biển xung quanh là EEZ của Nhật Bản.

Đáp lại cáo buộc của Tokyo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm (Lin Jian) ngày 21-7 gọi những cáo buộc này là "hoàn toàn vô căn cứ".

"Nhật Bản đã bôi nhọ và thổi phồng các hoạt động hợp pháp của những nước khác, đồng thời cường điệu hóa các mối đe dọa từ bên ngoài", ông nói và khẳng định Trung Quốc "kiên quyết bác bỏ" các cáo buộc của Tokyo.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh quan hệ Nhật Bản - Trung Quốc tiếp tục căng thẳng sau những phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae về Đài Loan hồi tháng 11-2025.

Bà Takaichi từng nói một cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan có thể dẫn đến phản ứng quân sự của Nhật Bản, khiến Bắc Kinh chỉ trích mạnh mẽ.

Trong khi đó, các hoạt động phối hợp quân sự giữa Trung Quốc và Nga quanh Nhật Bản cũng gia tăng. Tokyo đã tăng cường giám sát và củng cố năng lực phòng thủ tại chuỗi đảo phía tây nam do lo ngại tình hình an ninh khu vực.

Tàu sân bay hiện đại nhất Trung Quốc vượt eo biển Đài Loan, Đài Bắc theo dõi sát

Phúc Kiến, tàu sân bay hiện đại nhất của Trung Quốc, đã đi qua eo biển Đài Loan vào ngày 23-6, khiến hòn đảo này lập tức triển khai các biện pháp an ninh nhằm theo dõi chặt chẽ hoạt động của con tàu.